Cover องค์ประกอบสำคัญของการจัดสวนมีอยู่สามอย่างคือ ชนิดของต้นไม้ พื้นหินกรวด และพร็อพการจัดแต่งต่างๆ (ภาพ: Worapon Teerawatvijit)

ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง นักจัดสวนชื่อดังจาก Little Tree Landscape เผยเคล็ดลับการสร้างสวนเมดิเตอร์เรเนียนในฝัน ตั้งแต่การเลือกพันธุ์ไม้ ไปจนถึงการจัดการแสง น้ำ และดิน

การจัดสวนสไตล์เมดิเตอร์เรเนียนกำลังได้รับความนิยมในตอนนี้ ด้วยการจัดวางที่มีความเป็นธรรมชาติ ดูไม่ปรุงแต่ง อีกทั้งพืชพรรณหลายชนิดยังสามารถเติบโตได้ดีในสภาพอากาศบ้านเรา ผู้ที่ทำให้เทรนด์การจัดสวนสไตล์นี้กลายเป็นที่นิยมหนีไม่พ้น วิทย์ ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง นักจัดสวนชื่อดังของไทยจาก Little Tree Landscape รวมทั้งเป็นเจ้าของอาณาจักรอันแสนรื่นรมย์ที่มีร้านอาหารและคาเฟ่ Little Tree และ Whispering ในย่านสามพราน จังหวัดนครปฐม

องค์ประกอบสำคัญของการจัดสวนให้มีคาแร็กเตอร์ชัดเจนมีอยู่สามอย่างคือ “หนึ่ง ชนิดของต้นไม้ สองคือพื้นพวกหินกรวด และสุดท้ายคือพร็อพการจัดแต่งต่างๆ ก็สำคัญ” วิทย์กล่าว พันธุ์ไม้หลักที่นิยมใช้ในสวนสไตล์เมดิเตอร์เรเนียนหนีไม่พ้นต้นมะกอกหรือโอลีฟ ที่หลายคนปรารถนาอยากได้มาเป็นดาวเด่นในสวนสักต้นเพราะราคาค่อนข้างสูง หรือจะใช้ต้นไม้ใหญ่ที่ราคาย่อมเยาลงมาหน่อยอย่างสนไซเปรส สนมังกร สนเกรวิลเลีย หรือเสม็ดขาว

Tatler Asia
Above ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง กับอาคารหลังใหม่ในสวน Whispering (ภาพ: Worapon Teerawatvijit)

Balance of Form and Colour

รูปทรงของพันธุ์ไม้และการใช้สีนับเป็นสิ่งสำคัญมากในการจัดสวน “เราจะบาลานซ์มันยังไงให้ออกมาพอดี เพราะบางทีต้นไม้ใหญ่เยอะเกินไปก็ไม่ดี หรือมีแต่สีเขียวโทนเดียวกันเยอะๆ ก็ไม่ดี” วิทย์แนะนำว่า “ถ้าจะเล่นแค่เฉดสีเขียว ก็มีโทนให้เลือกตั้งแต่เขียวเข้ม เขียวอ่อน เขียวแก่ หรือเขียวในโทนสีเทาเงิน ที่ควรผสมปนเปกันไป” ต้นกระดุมไม้ใบเงินเป็นตัวเลือกที่ดีหากคุณต้องการใบไม้สีเทาเงิน ในขณะที่รูปทรงนั้นควรเลือกไม้ประเภทพุ่มมาแทรกสลับด้วย อย่างเช่น นีออนหรือซอลท์บุชที่มีใบละเอียดสีเทาเงิน รวมทั้งการใส่ต้นไม้ที่มีเส้นสายเพื่อความพลิ้วไหวอย่างหญ้าแพมพัส หญ้าวิปปิ้งเลิฟ หรือสนออสเตรเลีย ตลอดจนพันธุ์ไม้เขตร้อนประเภทแคกตัสอย่างอากาเว่ โดยจัดวางไว้ตามแนวหินเพื่อให้ดูเป็นธรรมชาติ

แม้สวนเมดิเตอร์เรเนียนจะไม่ค่อยมีสีของพันธุ์ไม้ที่ฉูดฉาด แต่วิทย์ก็แนะนำให้แต่งแต้มสีสันเบาๆ ได้ด้วยไม้ดอกโทนสีขาวและม่วงอ่อน อย่างรัสเซียนเสจ บลูเสจ หรือกระทั่งไม้ดอกที่คนไทยรู้จักกันดีอย่างเฟื่องฟ้าสีขาว ก็เข้ากันดีกับสวนสไตล์นี้

สำหรับสีของพื้นกรวดมีหลายเฉดให้เลือก แต่วิทย์ชอบใช้กรวดสีขาว “เพราะผมรู้สึกว่ามันดูเป็นเมดิเตอร์เรเนียน ดูเป็นทะเลทรายมากกว่า คนส่วนใหญ่จะกังวลว่าใช้กรวดขาวแล้วมันจะวอกในช่วงแรก แต่จริงๆ แล้วเมื่อใช้ไปสักพัก หินมันจะเปื้อนคราบดินและอื่นๆ มันก็จะซอฟต์ลงและดูกลืนไปเอง” วิทย์อธิบาย

Tatler Asia
Above พันธุ์ไม้เขตร้อนประเภทแคกตัสอย่างอากาเว่คือหนึ่งในองค์ประกอบของสวนเมดิเตอร์เรเนียน (ภาพ: Worapon Teerawatvijit)
Tatler Asia
Above บ้านสไตล์เมดิเตอร์เรเนียนด้านหน้าคือคาเฟ่ของ Whispering (ภาพ: Worapon Teerawatvijit)

Sunlight is Everything

ปัจจัยสำคัญและกลายเป็นอุปสรรคใหญ่ที่ทำให้สวนเมดิเตอร์เรเนียนของหลายคนไปไม่รอดคือ “แสงแดด” ด้วยความที่พืชพรรณส่วนใหญ่ของสวนเมดิเตอร์เรเนียนเป็นไม้เขตร้อนและอาจมีดอกไม้แทรกอยู่บ้าง ดังนั้นจึงต้องการแสงมาก ถ้าให้ดีและสมบูรณ์แบบที่สุดควรเป็นแดดเต็มวัน หรืออย่างน้อยอาจจะแดดครึ่งวัน แต่ก็ต้องยอมรับกับไม้ดอกบางชนิดที่ออกดอกไม่งามเนื่องจากแสงไม่เพียงพอ แสงจึงสำคัญที่สุด

Tatler Asia
Above ปัจจัยสำคัญของการปลูกต้นไม้ในสวนเมดิเตอร์เรเนียนคือแสงแดด (ภาพ: Worapon Teerawatvijit)

Kitchen Garden Must-Haves

อีกหนึ่งเทรนด์ที่กำลังเป็นที่ต้องการของคนรักสวนยุคนี้ และกลายเป็นองค์ประกอบของสวนสไตล์เมดิเตอร์เรเนียนไปโดยปริยาย คือการปลูกพืชสวนครัวที่รับประทานได้และมีกลิ่นหอม โดยเฉพาะสมุนไพรฝรั่งอย่างโรสแมรี่และลาเวนเดอร์ ซึ่งเป็นไม้ปราบเซียนโดยเฉพาะในหน้าฝนที่มักจะตายเพราะรากเน่าจากความชื้นแฉะของดิน วิทย์แนะนำให้ยกเนินดินขึ้นสูงหรือปลูกในกระบะยกสูง เป็นวิธีที่ช่วยให้น้ำไม่ขัง ระบายได้ดี ทำให้รากไม่เน่า

การเลือกดินก็มีส่วนสำคัญอย่างยิ่ง ควรเลือกดินที่ร่วน ระบายน้ำได้ดี “อย่าคิดว่าดินดำทุกชนิดจะดีไปหมด ถ้าเป็นดินเหนียวมันจะแน่นเกินไปและน้ำไม่ซึม” วิทย์เตือน สำหรับผู้ที่ใช้ระบบสปริงเกลอร์รดน้ำอัตโนมัติ วิทย์แนะนำให้ติดตั้งเซ็นเซอร์ตรวจจับน้ำฝน เพื่อป้องกันไม่ให้ระบบรดน้ำทำงานในขณะที่ฝนตก ซึ่งจะทำให้ดินแฉะเกินไปและเกิดปัญหารากเน่าตามมา

Tatler Asia
Above การปลูกเลมอนสำหรับรับประทานได้และดูสวย เป็นอีกหนึ่งเทรนด์ที่กำลังได้รับความนิยม (ภาพ: Worapon Teerawatvijit)

นอกจากนี้ต้องหมั่นสังเกตใบที่มีสีน้ำตาล แห้งเหี่ยว เป็นสีดำ นั่นคือเชื้อรา หากพบต้องรีบตัดทิ้งทันทีก่อนที่จะลุกลามไปทั้งต้น “ช่วงหน้าฝนต้องยอมตัดแต่งกิ่งทิ้งไป ให้มันโปร่งที่สุด เหมือนตัดเนื้อร้าย ไม่เช่นนั้นพอหน้าฝนมันหมักหมมทับกัน ก็จะเกิดเชื้อราแน่นอน” วิทย์อธิบาย นอกจากพืชสมุนไพรฝรั่งแล้ว สวนเมดิเตอร์เรเนียนยังนิยมปลูกไม้ยืนต้นอย่างเลมอนและส้ม ที่นอกจากจะได้กลิ่นอายชนบทอบอุ่นของโพรวองซ์แล้ว ยังนำผลมารับประทานได้อีกด้วย

แม้ว่าสวนสไตล์เมดิเตอร์เรเนียน หรือสวนประเภทอื่นๆ จะมีรูปแบบที่ชัดเจน แต่วิทย์ก็ให้ความคิดเห็นว่า “ไม่จำเป็นต้องยึดติดกับรูปแบบมากก็ได้ ขอให้ปลูกในสิ่งที่ชอบ เข้าใจธรรมชาติ และการเติบโตของมัน” วิทย์แนะนำให้เริ่มจากการปลูกต้นไม้ที่คุณชอบที่สุดก่อน มันก็จะขยายไปเรื่อยๆ “ถ้าเราปลูกแล้วมีความสุข สนุก เราจะอยากเห็นมันโต อยากเห็นมันออกดอก แต่ถ้าเราไปฝืนปลูกต้นที่เราไม่รัก มันก็จะต่างกัน”

Natthawut Saengchuwong
Editor-in-Chief, Tatler Thailand
Tatler Asia

ณัฐวุฒิ แสงชูวงษ์ บรรณาธิการบริหารของนิตยสาร Tatler Thailand และ Tatler GMT ประจำอยู่ในกรุงเทพฯ เขาเคยเป็นบรรณาธิการบริหารนิตยสาร GQ Thailand มาก่อน นอกเวลาการทำงานบริหาร เขาใช้เวลาในช่วงวันหยุดกับการสะสมและฟังแผ่นเสียง การตกแต่งบ้านและการดูแลสวนอันเงียบสงบของเขา