Villa Schiaparelli, nơi vừa được hồi sinh bởi màu sắc, cá tính và sự tận tâm của đôi chủ nhân mới
K hi Enrico Mariani và Alessandra Lonido lần đầu bước qua cánh cổng dẫn vào biệt thự nằm trên đường Via Giovanni Schiaparelli, họ vẫn chưa biết gì về di sản dưới chân mình. “Chúng tôi thấy nó trên mạng như bao tin rao bán nhà khác”, cặp đôi nhớ lại. “Thế rồi khi bước vào, chúng tôi chỉ biết thốt lên: ‘Wow’”. Sau này, họ mới biết biệt thự từng thuộc về Giovanni Schiaparelli (1835–1910), nhà thiên văn học điều hành Đài quan sát thiên văn Brera – viện khoa học lâu đời nhất Milan, và cũng là chú của Elsa Schiaparelli, nhà thiết kế thời trang huyền thoại với phong cách siêu thực.
Phát hiện này của hai vợ chồng đã thay đổi tất cả. Lonido là giám đốc sáng tạo trong ngành kính mắt, và Mariani là luật sư điều hành tại một hãng luật. Họ bắt đầu thu thập sách và hồi ký để từng bước xâu chuỗi thông tin về những người từng sống ở đây. Chẳng hạn, trong tự truyện của mình, Elsa Schiaparelli nhớ về những ngày sống cùng người chú Giovanni tại ngôi nhà nằm ở ngoại ô Milan. Bà viết về những bữa trưa khi gia đình quây quần bên chiếc bàn dài, nồi cháo bột ngô sôi trên bếp, và những buổi dạo bước dưới bóng râm của hàng cây bách. Bà cũng không quên khoảnh khắc được bế lên để nhìn vào kính thiên văn của người chú, trí tưởng tượng bị kích thích bởi những “con kênh” trên sao Hỏa và vô vàn bí ẩn mà chú bà tin rằng đang ẩn giấu nơi đó.
Đọc thêm: Home tour: Căn hộ Kuala Lumpur mang dấu ấn Vương Gia Vệ

Above Enrico Mariani và Alessandra Lonido (Ảnh: Mariana Ugarte)
Khi đọc những dòng chữ ấy, Mariani và Lonido bắt đầu hình dung về ngôi nhà đúng như cách Elsa từng thấy. Họ tưởng tượng cảnh cô bé Elsa nép mình trong góc khi người lớn trò chuyện, những cành cây đung đưa trong gió, và một Giovanni vừa vun vén cho gia đình, vừa hướng ánh nhìn say mê lên những vì sao. Qua những mảnh ký ức ấy, họ không chỉ hiểu về quá khứ mà còn cả linh hồn của biệt thự. “Khi băng qua vườn,” Mariani chia sẻ, “thật dễ hình dung những nhân vật huyền thoại cũng đã từng làm vậy”. Khu vườn ấy vẫn là nhân tố tạo nên sức hút của biệt thự, được chăm sóc như một tác phẩm nghệ thuật không bao giờ hoàn tất, với những giống cây mới được trồng thêm mỗi năm. Khi đêm xuống, các bức bích họa tỏa sáng từ cửa sổ tầng trên, thảm cỏ chuyển mình sang sắc đen huyền ảo, và ban công trở thành một đài quan sát nhỏ nơi hai vợ chồng thường đứng đó và hình dung về nhà thiên văn năm xưa cũng từng nhìn ngắm cùng một bầu trời ấy.

Above Bản đồ sao Hỏa của Giovanni Schiaparelli (Hình minh họa: Getty Images)
Câu chuyện của Giovanni làm sâu sắc thêm cảm thức về không gian. Ông từng làm việc tại Đài quan sát Brera suốt bốn thập kỷ và giữ chức giám đốc viện. Trong kỳ “Sao Hỏa đối đỉnh” (hiện tượng sao Hỏa và Mặt Trời nằm ở hai cực đối diện Trái Đất) năm 1887, ông đã lập bản đồ sao Hỏa, ghi chép và mô tả một mạng lưới canali (những rãnh hoặc đường kẻ trên bề mặt hành tinh). Khi từ này được dịch sang tiếng Anh là “canal” (kênh đào), nó đã tạo nên một làn sóng say mê trong công chúng và cả một thế kỷ suy đoán về sự sống trên sao Hỏa. Ý tưởng về những kỹ sư người ngoài hành tinh chưa bao giờ là chủ ý của ông, nhưng nó đã chiếm trọn trí tưởng tượng của nhân loại.
Như một sự tiếp nối hoàn hảo, tại nhà mốt Schiaparelli mà Elsa sáng lập, giám đốc sáng tạo Daniel Roseberry gần đây đã tìm đến vũ trụ để lấy cảm hứng cho bộ sưu tập Haute Couture Xuân Hè 2024. Ông thừa nhận bản đồ sao Hỏa của Giovanni là một phần trong quỹ đạo sáng tạo của thương hiệu, là minh chứng cho thấy sự say mê vũ trụ thuở sơ khai vẫn có thể thổi hồn cho những ý tưởng thời trang cao cấp hiện đại.
Đừng bỏ lỡ: Home tour: Ngôi nhà đậm chất dân gian đương đại ở Thảo Điền

Above Không gian văn phòng kết hợp hài hòa giữa đồ đạc hiện đại của chủ nhà với kiến trúc nguyên bản. (Ảnh: Mariana Ugarte)

Above Phòng giải trí màu xanh lục mang lại cảm giác trẻ trung nhưng cũng thư thái đến bất ngờ. (Ảnh: Mariana Ugarte)
Hai vợ chồng đã làm việc cùng nhà thiết kế nội thất Miranda Morico. Cô mô tả dự án này là cuộc đối thoại giữa lịch sử, màu sắc và thiết kế đương đại. “Biệt thự mang trong mình dấu ấn đặc trưng với trần nhà vẽ tranh bích họa và sàn nhà nguyên bản, vì vậy ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là tôn vinh di sản đó”, cô nói. Thay vì thay đổi cấu trúc, Morico tập trung vào ánh sáng, màu sắc và nội thất. Cô chọn tông màu táo bạo như xanh mòng két, xanh lục thẫm và đỏ để thổi sinh khí vào mỗi căn phòng. Morico không dùng rèm cửa, mà để ánh sáng tự nhiên và tầm nhìn hướng ra vườn trở thành một phần của nội thất. Các món đồ hiện đại được chọn để tạo nét tương phản với vẻ trang nghiêm cổ điển của biệt thự, còn những điểm nhấn cá nhân như tranh vẽ của Lonido và ảnh chụp của Mariani nối kết ngôi nhà với đời sống tinh thần của gia chủ. “Tôi muốn tạo ra sự cân bằng nơi trầm tích quá khứ giao thoa với nét sáng tạo hiện đại”, Morico nói. “Ngôi nhà là nơi hội tụ của hai dòng chảy đó”.

Above Những giàn cây leo bao quanh ngôi nhà, tô điểm thêm cho bề mặt ngoại thất. (Ảnh: Mariana Ugarte)
Lonido ví bảng màu như một lộ trình dẫn lối, khi mỗi sắc màu gợi nên cung bậc cảm xúc khác nhau. Các thiết kế hiện đại đặt cạnh những món đồ kinh điển, ảnh chụp đặt gần vật dụng thủ công, sự tối giản kiểu Scandinavia kết hợp cùng vẻ thanh lịch của Ý. Tất cả tạo nên bầu sinh khí an vui: đêm giao thừa với bàn tiệc sôi nổi và pháo hoa thắp sáng đường chân trời, ngày cuối tuần với âm nhạc và những cuộc trò chuyện rôm rả, nơi mọi người thực sự sử dụng chứ không chỉ rón rén đi qua các phòng.
Sự thoải mái đi kèm thái độ khiêm nhường sâu sắc: “Chúng tôi không xem mình là người sở hữu nhà”, Lonido chia sẻ. “Mà xem đây là diễm phúc khi được chăm sóc ngôi nhà trong một khoảng thời gian ngắn, trước khi nó thuộc về thế hệ mai sau”. Sau khi Mariani và Lonido chuyển đến, những người chủ cũ đã ghé thăm và rơi nước mắt khi thấy ngôi nhà được hồi sinh. “Chúng tôi cảm nhận được vòng tròn kết nối”, Mariani nói. “Tình yêu được truyền từ gia đình này sang gia đình khác”.
Trong văn hóa Á Đông, nhà được xem là nơi lưu giữ năng lượng của những người đi trước và mỗi vật dụng đều in đậm dấu vết thời gian. Biệt thự toát lên những rung cảm lặng lẽ của sợi chỉ tiếp nối, như thể tình yêu được vun đắp bởi các thế hệ trước vẫn phảng phất trong các bức tường. Mariani và Lonida cảm nhận điều đó mỗi ngày, khiến họ càng tin rằng mình đơn thuần là người bảo vệ một linh hồn hiện hữu từ rất lâu; vai trò của họ là tôn vinh và để nó tiếp tục sống mãi. Họ hy vọng người khác cũng cảm nhận được dòng chảy đó. Cặp đôi thường xuyên đón khách và đang tìm hiểu về các chương trình lưu trú để nghệ sĩ và người làm sáng tạo có thể đến làm việc và được nuôi dưỡng bởi không gian này. “Chúng tôi thấy có gì đó không đúng nếu chỉ có hai người sống ở đây”, Mariani nói. “Ngôi nhà này xứng đáng hơn thế”.

Above Những chiếc đèn thả trần tôn lên sắc màu sống động của các bức tường. (Ảnh: Mariana Ugarte)

Above Khu vườn mà các thế hệ trước từng dạo bước nay là không gian vui đùa của hai chú chó dachshund. (Ảnh: Mariana Ugarte)
Hiện tại, phòng bida trở thành không gian ấm cúng để đọc sách và thư giãn; thư viện trang trọng giờ đây là văn phòng, mang theo cá tính và nhịp sống riêng của chủ mới. Những thay đổi này thể hiện sự tôn trọng thay vì cải tạo quá mức. Tranh tường, sàn và cửa vẫn giữ nguyên. Cánh cổng vẫn mang tên viết tắt của Maria Comotti, người phụ nữ đã kế thừa biệt thư và đưa chồng là Giovanni về đây.
Ngôi nhà, như cặp đôi chia sẻ, là một phần của gia đình chứ không phải hàng hóa tiêu thụ. Có lẽ đó là lý do vì sao biệt thự ánh lên cảm thức lạ thường. Bạn cảm nhận được điều đó lúc hoàng hôn khi hàng bách ngả sang màu mực, khi ngước nhìn các vì sao từ ban công. Bạn cảm nhận được điều đó trong các căn phòng rực rỡ sắc màu của hiện tại nhưng vẫn nhuốm màu lịch sử. Và bạn nghe thấy giọng của Elsa dường như còn vương vấn trong những dải hành lang – một người cháu gái từng được chú mình chỉ cho sự kỳ diệu của trời đêm. Mariani và Lonido chỉ đơn giản là hai người trông giữ mới nhất. Diễm phúc của họ là được yêu thương ngôi nhà, và nhiệm vụ của họ là truyền lại nó cho thế hệ mai sau.
ĐỌC NGAY
The Rey Edition: Nếp nhà là di sản khởi sinh giữa tầng mây
Home tour: Căn hộ ngập tràn sắc màu cùng những đường cong uyển chuyển tại Penang
Kiến trúc sư Trung Mai: Mỗi thành phố cần một phác đồ trị liệu




