KTS Hiroyuki Unemori: Kiến trúc của kết nối, giao lưu và cộng đồng

Ngôi nhà còn cho phép chủ nhân linh hoạt thay đổi không gian sống theo mùa khi họ có thể sống ở tầng thấp để đón gió vào mùa hè và chuyển lên các không gian kín đáo, ấm áp ở tầng cao hơn vào mùa đông. Việc sống thuận theo sự biến đổi của tự nhiên cũng là cách thay đổi nhận thức của gia chủ về thời gian, từ một dòng tuyến tính một đi không trở lại thành một vòng luân hồi xuân - hạ - thu - đông an nhiên, tự tại.

Đọc thêm: “Bigness” - Siêu kiến trúc từ những vận động của thời đại

Một cách thức xử lý không gian khác là tạo ra những tầng, sàn với chiều cao khác nhau, kết nối bằng những khoảng mở, ban công và cầu thang, thể hiện rõ nhất qua công trình Trung tâm Cộng đồng Sukagawa (2019) ở tỉnh Fukushima.

Là công trình trọng điểm phục vụ tái thiết sau thảm họa kép năm 2011 ở Nhật Bản, trung tâm gây ấn tượng với thiết kế các sàn treo lơ lửng, hạn chế cột, dầm để tạo không gian ít bị ngăn trở nhất. Kết nối các sàn là nhiều đoạn dốc thoai thoải vừa tạo cảm giác liền mạch về không gian và cảnh quan, vừa khiến việc di chuyển bên trong giống như một chuyến leo núi nhẹ nhàng, khoan khoái, hòa quyện với khung cảnh núi đồi xung quanh. Unemori không phân định rạch ròi từng không gian chức năng, mà tạo ra những không gian hoạt động như đọc sách, tự học, nghỉ ngơi, vui chơi… song song, nối tiếp mà cộng đồng có thể giao lưu và tự quyết định cách sử dụng.

Kiến trúc sư Unemori cũng luôn hướng đến những không gian mời gọi sự tương tác giữa con người, với mong muốn phần nào tái tạo các “không gian ở giữa” (in-between spaces) vốn từng có rất nhiều ở các đô thị trong quá khứ. Trong công trình Houses (2022), ông đan cài không gian ở giữa là một con hẻm nhỏ xuyên giữa hai căn nhà của chính gia đình ông và người chị vợ, tạo ra khoảng sân vừa phân định riêng tư, vừa nối kết hai gia đình. Hai ngôi nhà có sự hài hòa về tổng thể và tương đồng về cấu trúc không gian, nhưng các phòng chức năng lại được sắp xếp đảo chiều. Từ phòng ăn của nhà này có thể phóng tầm mắt ra sân vườn của nhà đối diện, vừa tạo cảm giác gần gũi với thiên nhiên, vừa đảm bảo sự riêng tư. “Ta đang sống trong một thế giới thông tin, nơi các công trình ngày càng khép kín và ‘hướng nội’, nên ta thường cảm thấy bị cô lập. Vì vậy, điều quan trọng là phải tạo ra những không gian nơi con người có thể chung sống, tức là những không gian dung chấp cả thiên nhiên và con người, đầy biến đổi và khác biệt”, ông tâm niệm. 

Bài viết đăng tải từ bài gốc trên ấn phẩm Tatler Vietnam số tháng 04/2026

ĐỌC NGAY

Bảo lưu một ký ức đô thị: Chợ Bến Thành giữa giao điểm Đông-Tây

Kiến trúc Việt: Đi tìm bản sắc trong thế giới phẳng

Bền vững từ tri thức bản địa: Bài học từ hành trình của Julia Babcock