Khám phá phong cách kiến trúc Googie trong bộ phim ‘Fantastic Four: First Steps’ của Marvel

Phong cách kiến trúc Googie xuất hiện trong một giai đoạn độc đáo, khi nhiều biểu tượng có tầm ảnh hưởng lớn xuất hiện, chẳng hạn như Atomic Age với những hứa hẹn phát triển năng lượng hạt nhân, Space Race (Cuộc đua Không gian) xuất hiện bởi sự kiện phóng vệ tinh Sputnik vào năm 1957 và văn hóa ô tô cũng đang phát triển mạnh mẽ tại Mỹ. 

Đừng bỏ lỡ: Home Tour: Nhà thiết kế Boaz Monos kiến tạo không gian sống từ nguồn cảm hứng Marie Antoinette

Lúc bấy giờ, trí tưởng tượng và hy vọng của đám đông về tương lai gần như là vô hạn, khi mọi người đều háo hức về sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ. Do vậy, điều này cũng được thể hiện qua các tác phẩm thiết kế và kiến trúc khi ấy.

Một số công trình kiến trúc Googie tiêu biểu lúc bấy giờ có thể kể đến quán cà phê Googie do một tên tuổi đình đám thiết kế là John Lautner. Không chỉ vậy, trên những xa lộ ngập tràn ánh nắng tại phía nam California cũng có nhiều công trình kiến trúc Googie, đánh dấu sự đổi mới từ phong cách kiến trúc Streamline Moderne vào những năm 1930.

Các công trình kiến trúc Googie góp phần mang đến phong cách sống vừa xa hoa vừa tràn ngập hơi thở sân khấu, khiến những không gian thương mại biến thành một cánh cửa mở ra tương lai, yếu tố phù hợp với tinh thần của thời đại vào giai đoạn giữa những năm 1940 đến đầu những năm 1970.

Vào thời điểm ấy, phong cách kiến trúc này chủ yếu áp dụng cho các công trình thương mại phổ biến như quán ăn, trạm xăng, nhà nghỉ và đường bằng bowling, nhằm thu hút sự chú ý các tay đua tốc độ vào thời điểm khi hệ thống đường cao tốc của nước Mỹ đang được mở rộng. 

Những công trình kiến trúc này đều mang phong cách hiện đại hướng đến tương lai, cùng với các biển hiệu neon rực rỡ đã khiến các tòa nhà này trở nên nổi bật giữa nước Mỹ nhộn nhịp, khiến phần lớn người dân cảm thấy hy vọng vào một tương lai tươi sáng hữu hình đang dần đến gần với họ. 

Có thể bạn quan tâm: Cuộc chơi mới của bất động sản xa xỉ: Khi giá trị thương hiệu trở thành phong cách sống

Khác với phong cách sang trọng và thanh lịch của Art Deco hoặc phong cách International Style vốn đề cao sự đơn giản được ưa chuộng vào giai đoạn sau này, kiến trúc Googie lại chú trọng vào sự xa hoa.

Trong khi kiến trúc Streamline Moderne nhấn mạnh vào các đường ngang và chủ đề hàng hải, Googie lại có những điểm nhấn vươn đến bầu trời, chẳng hạn như các khối hình học độc đáo và đường cong góc cạnh rộng lớn, nhằm mang đến cảm giác đang thách thức sức hút của trọng lực, còn những phần nhô ra mang đến cảm giác chuyển động và bay lượn.

Ngoài ra, trong khi phong cách Art Deco ưa chuộng các họa tiết hình học, Googie lại chủ yếu các hình khối hữu cơ lấy cảm hứng từ nguyên tử để tạo cảm giác chuyển động, cũng như thể hiện sự tân tiến của công nghệ.

Do vậy, phong cách này chủ yếu sử dụng chất liệu sắt, thủy tinh, bê tông, đôi khi kết hợp với các tảng đá thô để mang đến vẻ đẹp vừa bóng bẩy vừa tươi sáng.

Bên cạnh đó, các công trình kiến trúc này thường xuất hiện các họa tiết liên quan đến vũ trụ như hình ngôi sao, boomerang, nguyên tử và các hình dạng có cảm hứng từ tên lửa,... nói lên sự say mê của thời đại bấy giờ đối với khoa học và những khám phá. Trong khi đó, các biển hiệu neon rực sáng, đầy màu sắc và hệ thống chiếu sáng với phông chữ và hình dáng mang hơi thở tương lai, nhằm truyền tải sự tiến bộ, cũng như sự phấn khích và niềm tin vững chắc vào một tương lai tươi đẹp phía trước. 

Công ty kiến trúc Armét & Davis, sau này đổi tên thành Armet Davis Newlove Architects, được xem là bậc thầy hàng đầu cho các công trình thương mại với phong cách kiến trúc Googie. Với biệt danh “Frank Lloyd Wright của những quán cà phê thập niên 50”, các thiết kế mang tính tiên phong của họ được xem là dấu ấn nổi bật cho sự xa hoa của văn hóa ô tô và niềm đam mê đối với Thời đại Không gian (Space Age) tại Mỹ. 

Một trong những công trình nổi tiếng nhất của họ là Quán cà phê Pann ở Los Angeles, do kiến trúc sư kiến trúc sư Helen Liu Fong thiết kế vào năm 1958. Công trình này có mái đá đầy màu sắc tạo nên những hình học độc đáo, các tấm kính có độ dài từ sàn nhà đến trần được đỡ bằng các thanh thép thanh mảnh và thẳng đứng, cùng với một biển hiệu neon rực rỡ được dựng thẳng đứng trên mái nhà.

Xem thêm: Japa Valley: Cú bắt tay tiên phong giữa Pharrell Williams và Nigo định hình lại du lịch Tokyo

Một công trình mang tính biểu tượng khác vào thời kỳ hoàng kim của phong cách Googie là Quán cà phê Johnie từ năm 1956, với mái nhà ở cửa vào cong vút, sau đó mở rộng ra như một cái cánh cùng những bức tường kính rộng lớn. Địa điểm này cũng được xem là một biểu tượng văn hóa khi xuất hiện trong nhiều tựa phim kinh điển như Volcano, The Big Lebowski, American History X, City of Angels và 60 Seconds,... 

Trong nhiều thập kỷ, kiến trúc Googie bị đánh giá như một phong cách thiết kế mang tính thương mại và sáo rỗng, từ đó dẫn đến việc bị tháo dỡ hàng loạt khi phong cách kiến trúc International Style bắt đầu được ưa chuộng. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tình hình đang dần thay đổi khi nhiều công trình kiến trúc mang phong cách Googie vẫn còn tồn tại đến ngày nay.

Một trong những công trình kiến trúc Googie lâu đời nhất là cửa hàng McDonald’s lâu đời tại Downey (California), cũng là cửa hàng McDonald’s đầu tiên có biểu tượng Golden Arches, nhằm thu hút sự chú ý của những người lái xe trên đường.

Cửa hàng McDonald’s này do kiến trúc sư Stanley Clark Meston thiết kế vào năm 1953, với mái nhà hình nêm, mái vòm cong rộng lớn và những cửa sổ kính nghiêng. Những chi tiết này đều mang đến vẻ đẹp hướng đến tương lai và được giữ nguyên cho đến ngày nay, từ đó khiến tòa nhà như một biểu tượng vượt thời gian mang bản sắc kết hợp giữa những đổi mới thương mại và phong cách thiết kế giữa thế kỷ 20. 

Một ví dụ khác là Bob’s Big Boy ở Burbank (California), nơi vẫn còn lưu giữ phong cách kiến trúc Googie, đồng thời là điểm đến được ưa chuộng của nhiều khi triển lãm ô tô hàng tuần được tổ chức tại đây.

Do Wayne McAllister thiết kế và khai trương vào năm 1949 và được chỉ định là điểm tham quan lịch sử tại California vào năm 1993, tòa nhà này có đường mái nhà dài và thấp, nằm ngang với mái che rộng lớn, cùng hình dạng không đối xứng xen kẽ với các chi tiết góc cạnh, các cửa sổ cong và một biển hiệu neon cao hơn 20m.

Cuối cùng, sân bay chính là địa điểm hoàn hảo nhất để ngắm nhìn các công trình kiến trúc Googie, nơi mang con người đến gần hơn với bầu trời, cũng là nơi truyền cảm hứng cho phong cách kiến trúc này.

Trung tâm bay TWA của Eero Saarinen tại Sân bay quốc tế John F. Kennedy ở New York có thể xem là biểu tượng nổi tiếng về sự kết hợp giữa phong cách Googie và thiết kế hạ tầng giao thông.

Được hoàn thiện vào năm 1962, nơi đây nổi bật với mái vòm bê tông hình cánh chim rộng lớn, nhằm tạo cảm giác bay vút lên trời cao một cách mượt mà để thể hiện sự chuyển động một cách tinh tế và niềm hy vọng về tương lai. Hình dáng này cũng được ví như một cỗ máy bay của Leonardo da Vinci, nhằm mang đến cảm giác bay lượn trong một không gian được xây dựng chắc chắn.

Trong khi đó, tại Sân bay quốc tế Los Angeles (LAX), nơi Theme Building có hình dạng như “một chiếc đĩa bay đặc biệt”. Tòa nhà cao hơn 40m này nằm trên bốn mái vòm parabol là một biểu tượng trường tồn cho Thời đại Không gian và phong cách kiến trúc Googie.

Tòa nhà hoàn thành vào năm 1961, thời kỳ đỉnh cao của Thời kỳ Máy bay phản lực (Jet Age), Theme Building được thiết kế bởi những kiến trúc tài năng nhất ở Los Angeles vào giữa thế kỷ 20, bao gồm Pereira & Luckman, James Langenheim, William Pereira, Charles Luckman, Paul R Williams và Welton Becket.

Ban đầu, nơi này được thiết kế như một trung tâm giải trí ở sân bay khi tích hợp nhà hàng bên dưới những mái vòm parabol, cùng với khu vực quan sát để du khách có thể ngắm nhìn toàn cảnh Los Angeles và khung cảnh đường băng nhộn nhịp phía dưới.

ĐỌC NGAY

Kiến trúc bản địa: 4 công trình Đông Nam Á gắn bó hài hòa với thiên nhiên và con người

Giám đốc sáng tạo nội thất của Hermès chia sẻ về “linh hồn của chất liệu” tại Milan Design Week 2025

Kiến trúc sư Nguyễn Đình Hòa: “Thiết kế sinh ra từ bối cảnh, và quay trở lại để phục vụ chính bối cảnh đó”