Cover "ยูนิคอร์น" (Unicorn) สัตว์ในเทพนิยายที่กลายเป็นคำเรียกสตาร์ทอัพมาแรงที่มีมูลค่าบริษัทเกิน 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ภาพ: AI Generated image)
"ยูนิคอร์น" (Unicorn) สัตว์ในเทพนิยายที่กลายเป็นคำเรียกสตาร์ทอัพมาแรงที่มีมูลค่าบริษัทเกิน 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ภาพ: AI Generated image)
1 / 1
"ยูนิคอร์น" (Unicorn) สัตว์ในเทพนิยายที่กลายเป็นคำเรียกสตาร์ทอัพมาแรงที่มีมูลค่าบริษัทเกิน 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ กลายเป็นทั้งสัญลักษณ์ของความสำเร็จที่ไม่ธรรมดา และสิ่งเตือนใจถึงอันตรายของการให้ความสำคัญกับมูลค่ามากกว่าประสิทธิภาพ
ในช่วงฤดูใบไม้ร่วงปี 2013 ไอลีน ลี (Aileen Lee) นักลงทุนแบบ Venture Capital หรือธุรกิจเงินร่วมลงทุนกำลังวิเคราะห์ตัวเลขบนแล็ปท็อปของเธอ พยายามทำความเข้าใจกับแนวโน้มใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นในซิลิคอนแวลลีย์ (Silicon Valley) เธอได้ระบุสตาร์ทอัพซอฟต์แวร์สัญชาติอเมริกัน 39 บริษัทที่ประสบความสำเร็จอย่างน่าทึ่ง นั่นคือการมีมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ในขณะที่ยังคงสถานะเป็นบริษัทเอกชน บริษัทเหล่านี้คิดเป็นเพียง 0.07% ของสตาร์ทอัพทั้งหมดที่ได้รับการสนับสนุนจากกองทุนนับตั้งแต่ทศวรรษ 2000—เปรียบเสมือนเข็มในมหาสมุทรที่หาได้ยากยิ่งจนลีต้องยืมคำจากตำนานเทพนิยายมาอธิบาย
"การค้นหาบริษัทแบบนี้ยากเหมือนกับการค้นหายูนิคอร์นในตำนาน" เธอเขียนไว้ในบทความบน TechCrunch ที่กลายเป็นจุดเปลี่ยนของโลกธุรกิจตลอดกาล
ด้วยคำเพียงคำเดียว—ยูนิคอร์น (Unicorn) ลีมิได้เพียงแค่สร้างศัพท์ใหม่ เธอได้สร้างสัญลักษณ์แห่งสถานะที่ทุกคนในวงการผู้ประกอบการสมัยใหม่ต่างปรารถนา เครื่องหมายที่จะเปลี่ยนแปลงแนวคิดของเราเกี่ยวกับความสำเร็จของสตาร์ทอัพและจุดประกายความหลงใหลในการใฝ่ฝันที่จะเป็นมหาเศรษฐีระดับโลก
อ่านเพิ่มเติม: OpenAI เข้าซื้อสตาร์ทอัพ AI ของ Jony Ive มูลค่า 6.5 พันล้านดอลลาร์
การเลือกใช้คำว่า "ยูนิคอร์น" (Unicorn) ของลีเป็นการตัดสินใจที่มีเจตนาและชาญฉลาด สัตว์ในตำนานนี้สะท้อนสิ่งที่เธอสังเกตได้อย่างสมบูรณ์แบบ นี่ไม่ใช่เพียงแค่บริษัทที่ประสบความสำเร็จทางการเงิน แต่เป็นสิ่งที่มีความลึกลับเหนือธรรมชาติในความสำเร็จของพวกเขา "มันเป็นเรื่องเวทมนตร์พอสมควร ต้องอาศัยเล่ห์เหลี่ยม จังหวะเวลาที่ดี และหลายสิ่งหลายอย่างต้องมาประสานกัน" ลีอธิบาย "มันไม่ใช่เรื่องง่าย"
คำนี้แทงใจวัฒนธรรมซิลิคอนแวลลีย์ที่เต็มไปด้วยการแข่งขันอย่างดุเดือดและความมองโลกในแง่ดีอย่างไม่มีที่สิ้นสุด นี่คือคำที่ยกระดับเป้าหมายธรรมดาของมูลค่าทางการเงินให้กลายเป็นสิ่งที่เป็นตำนาน ภารกิจที่คู่ควรกับผู้ที่เก่งที่สุดและฉลาดที่สุดของแวลลีย์แห่งนี้ ทันใดนั้นการเข้าถึงเป้าหมาย 1 พันล้านดอลลาร์ก็ไม่ใช่เรื่องของตัวเลขเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการเข้าร่วมคลับเอ็กซ์คลูซีฟของตำนานธุรกิจสมัยใหม่
Above Aileen Lee ผู้ก่อตั้ง Cowboy Ventures และผู้ให้นิยามคำว่า "Unicorn" (ภาพ: Getty Images)
Aileen Lee ผู้ก่อตั้ง Cowboy Ventures และผู้ให้นิยามคำว่า "Unicorn" (ภาพ: Getty Images)
1 / 1
การเปลี่ยนแปลงนี้น่าตกตะลึง ยูนิคอร์น 39 ตัวแรกของลี ได้เพิ่มจำนวนเป็นฝูงใหญ่ระดับโลกกว่า 1,200 บริษัท เพียงแค่สหรัฐอเมริกาที่เดียวก็เป็นที่อยู่ของยูนิคอร์นมากกว่า 700 บริษัท ขณะที่จีนมีส่วนแบ่งกว่า 300 บริษัท สิ่งที่เคยเป็นเพียงเรื่องแปลกของซิลิคอนแวลลีย์ ได้กลายเป็นปรากฏการณ์ทั่วโลก โดยมียูนิคอร์นเกิดขึ้นจากลอนดอน (London) ไปยังบังกาลอร์ (Bangalore) เทลอาวีว (Tel Aviv) ไปยังเซาเปาโล (São Paulo)
แต่การขยายตัวอย่างรวดเร็วนี้เผยให้เห็นสิ่งที่น่าสนใจเกี่ยวกับช่วงเวลาทางเศรษฐกิจของเรา ยูนิคอร์นใหม่หลายบริษัทเกิดขึ้นในช่วงยุคอัตราดอกเบี้ยเกือบศูนย์—สิ่งที่ Cowboy Ventures (บริษัทของลี) เรียกอย่างเล่นๆ ว่า "ZIRPicorns" เมื่อเงินทุนมีราคาถูกและมูลค่าพุ่งสูงขึ้น การบรรลุสถานะยูนิคอร์นกลายเป็นเรื่องง่ายขึ้น และบางทีอาจง่ายเกินไป เมื่ออัตราดอกเบี้ยเพิ่มสูงขึ้นและนักลงทุนเรียกร้องผลกำไรที่แท้จริงมากกว่าการเติบโตแบบไม่คิดต้นทุน นับเป็นครั้งแรกที่เรากำลังเห็นการคัดเลือกยูนิคอร์นครั้งสำคัญ การประมาณการบางส่วนชี้ให้เห็นว่า 35% ของยูนิคอร์นที่เกิดขึ้นเมื่อเร็วๆ นี้อาจสูญเสียสถานะหรือปิดกิจการแบบถาวร
Above "ยูนิคอร์น" (Unicorn) สัตว์ในเทพนิยายที่กลายเป็นคำเรียกสตาร์ทอัพมาแรงที่มีมูลค่าบริษัทเกิน 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ภาพ: AI Generated image)
"ยูนิคอร์น" (Unicorn) สัตว์ในเทพนิยายที่กลายเป็นคำเรียกสตาร์ทอัพมาแรงที่มีมูลค่าบริษัทเกิน 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ภาพ: AI Generated image)
1 / 1
ภูมิศาสตร์ของยูนิคอร์น เล่าเรื่องราวของตนเองเกี่ยวกับนวัตกรรมอเมริกัน ในปี 2013 พื้นที่อ่าวซานฟรานซิสโก (San Francisco Bay Area) ครอบงำด้วยการเป็นที่ตั้งของยูนิคอร์น 70% ของสหรัฐฯ โดยปัจจุบันได้ลดลงเหลือ 45% ขณะที่นิวยอร์ก (19% ของยูนิคอร์นสหรัฐ), ลอสแองเจลิส, บอสตัน (Boston) และเมืองอื่นๆ ได้ทำการสร้างระบบนิเวศสตาร์ทอัพของตนเอง แผนที่ยูนิคอร์นกำลังกระจายอำนาจ พิสูจน์ให้เห็นว่าคุณไม่จำเป็นต้องได้รับพรจากถนน Sand Hill (ถนนสายหนึ่งในซิลิคอนแวลลีย์ที่เต็มไปด้วย Venture Capital ชื่อดังที่อัดฉีดเงินให้สตาร์ตอัพ) เพื่อสร้างบริษัทมูลค่าพันล้าน
ที่น่าทึ่งยิ่งกว่าคือการเปลี่ยนแปลงภาคธุรกิจ ยูนิคอร์นแรกๆ ของลีส่วนใหญ่เป็นบริษัทที่มุ่งเน้นผู้บริโภค ลองนึกถึงแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียและเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซที่ผู้ใช้ทั่วไปรู้จัก แต่ยูนิคอร์นในวันนี้มุ่งเน้นองค์กรมากขึ้น ขายซอฟต์แวร์และบริการให้กับธุรกิจอื่นๆ มากกว่าผู้บริโภค มันอาจดูไม่หรูหราเท่า แต่มีเสถียรภาพมากกว่า สะท้อนความชอบของตลาดที่เป็นผู้ใหญ่สำหรับรายได้ที่ยั่งยืนมากกว่าการเติบโตแบบไวรัลประเดี๋ยวประด๋าว
อ่านเพิ่มเติม: IBM และ L'Oréal ร่วมสร้างปรากฏการณ์ AI สุดล้ำเพื่อพัฒนาการสร้างเครื่องสำอางแนวคิดยั่งยืน
Above Quibi แพลตฟอร์มวิดีโอบนมือถือ ยูนิคอร์นที่ปิดตัวภายในหกเดือน
Quibi แพลตฟอร์มวิดีโอบนมือถือ ยูนิคอร์นที่ปิดตัวภายในหกเดือน
1 / 1
นี่คือจุดที่เรื่องราวยูนิคอร์นเริ่มซับซ้อน ความสำเร็จของคำนี้อาจกำลังทำลายความหมายของมันเอง เมื่อลีคิดคำว่า "ยูนิคอร์น" เธอกำลังอธิบายความหายากที่แท้จริง วันนี้เมื่อยูนิคอร์นถูกสร้างขึ้นเป็นประจำ เกณฑ์ดูเหมือนจะเป็นเรื่องปกติไปแล้ว บริษัทบางแห่งบรรลุสถานะยูนิคอร์นภายในเดือนของการเปิดตัว ทำให้เกิดคำถามว่ามูลค่าเหล่านั้นสะท้อนมูลค่าที่แท้จริง หรือเป็นเพียงเงินทุนมหาศาลที่ไล่ตามเทรนด์ล่าสุด
ความเสียหายเป็นเรื่องจริง จำได้ไหมว่า Quibi แพลตฟอร์มวิดีโอมือถือที่เปิดตัวด้วยมูลค่า 1.75 พันล้านดอลลาร์และปิดกิจการภายในหกเดือนหลังจากนั้น หรือยูนิคอร์นจำนวนมากที่ทะยานขึ้นในช่วงการระบาดของโควิดเพียงเพื่อจะล่มสลายเมื่อโลกกลับเข้าสู่ภาวะปกติ ดาวตกเหล่านี้เตือนเราว่ามูลค่าในตัวของมันเองมักเป็นความปรารถนามากกว่าการประเมิน
หากยูนิคอร์นแบบดั้งเดิมรู้สึกธรรมดา ปัญญาประดิษฐ์หรือ AI กำลังให้กำเนิดยูนิคอร์นหน้าใหม่ที่มีมูลค่า 1 แสนล้านดอลลาร์หรือมากกว่า OpenAI ผู้สร้าง ChatGPT นำหน้าอยู่ในฝูงนี้ แต่ไม่น่าจะอยู่คนเดียวได้นาน เมื่อศักยภาพการเปลี่ยนแปลงของ AI กำลังสร้างมูลค่าที่ทำให้แม้แต่ยูนิคอร์นแบบดั้งเดิมดูเจียมเนื้อเจียมตัวไปเลย บ่งบอกว่าเราอาจต้องการสัตว์ในตำนานใหม่เพื่ออธิบายเทพไททันเหล่านี้
Above "ยูนิคอร์น" (Unicorn) สัตว์ในเทพนิยายที่กลายเป็นคำเรียกสตาร์ทอัพมาแรงที่มีมูลค่าบริษัทเกิน 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ภาพ: AI Generated image)
"ยูนิคอร์น" (Unicorn) สัตว์ในเทพนิยายที่กลายเป็นคำเรียกสตาร์ทอัพมาแรงที่มีมูลค่าบริษัทเกิน 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ภาพ: AI Generated image)
1 / 1
สิบปีหลังจากบทความของลี ยูนิคอร์นได้พัฒนาจากความแปลกประหลาดทางสถิติมาเป็นปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรม มันมีอิทธิพลต่อแนวคิดของผู้ประกอบการเกี่ยวกับการสร้างบริษัท วิธีที่นักลงทุนประเมินโอกาส และวิธีที่สื่อรายงานความสำเร็จทางธุรกิจ คำนี้สร้างเป้าหมายที่ชัดเจนและเป็นแรงบันดาลใจที่มุ่งความทะเยอทะยานและความสนใจอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน
แต่บางทีบทเรียนที่สำคัญที่สุดจากยุคยูนิคอร์น ไม่ใช่เรื่องการบรรลุสถานะในตำนาน แต่เป็นเรื่องอันตรายของการให้ความสำคัญกับมูลค่ามากกว่าสาระ อย่างที่ลีเองกล่าวไว้เมื่อไม่นานนี้ว่า "การเป็นยูนิคอร์นเร็วเกินไปอาจกลายเป็นคำสาปแช่ง" บริษัทที่สมควรได้รับสถานะในตำนานอย่างแท้จริง ไม่ใช่บริษัทที่เพียงแค่ระดมทุนในมูลค่าสูง แต่เป็นบริษัทที่สร้างธุรกิจที่ยั่งยืนและสามารถสร้างผลกระทบต่อไปได้ยาวนาน
อ่านเพิ่มเติม:
เปิดตำรายุคทองของโลกครีเอเตอร์ ผ่านสายตา ‘ปู สุวิตา’ แห่ง Tellscore
AI และเทรนด์เทคโนโลยีที่จะเปลี่ยนไปในปี 2025 (และคุณต้องตามให้ทัน)
15 ปี แห่งความเจ็บปวดของ ‘ท๊อป จิรายุส’ ซีอีโอ บิทคับ กรุ๊ป และเป้าหมายครั้งใหม่ในปี 2025
