Từ bạch tuộc mang đến may mắn đến trái dừa xua đuổi các linh hồn xấu xa, những tín ngưỡng ẩm thực tại châu Á không chỉ là một quy tắc “ngầm” khi dùng bữa mà còn nói lên bản sắc văn hóa của từng quốc gia
Không ít người cho rằng những tín ngưỡng liên quan đến ẩm thực vừa khó hiểu vừa khó tin. Tuy nhiên, những tín ngưỡng lại được xem là quy tắc ẩm thực truyền thống của từng quốc gia, với những thông điệp lâu đời về giá trị cộng đồng được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Tại châu Á, thức ăn không chỉ có vai trò cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể, mà còn đại diện cho hy vọng vào một tương lai tươi sáng, cũng như cách hóa giải vận rủi và là liều thuốc trường thọ. Tùy vào từng quốc gia và bản sắc văn hóa khác nhau, một số tín ngưỡng liên quan đến ẩm thực vẫn còn được tin tưởng đến ngày nay, chẳng hạn như không nên lãng phí dù chỉ một hạt cơm hoặc không được cắm đũa thẳng đứng trong bát cơm.
Có thể bạn quan tâm: 8 món ăn đáng thử từ nhà hàng và quán cà phê của các nhà mốt nổi tiếng
Những tín ngưỡng này được xem là một phần không thể thiếu khi dùng bữa tại châu Á, giống như nước tương hoặc cơm trắng. Trong khi một số niềm tin được hình thành từ tôn giáo, lịch sử và nông nghiệp, số khác lại ra đời từ những cách chơi chữ thú vị và độc đáo. Những tín ngưỡng ẩm thực lâu đời tại châu Á không chỉ cho thấy lịch sử hình thành của các món ăn, mà còn thể hiện rõ bản sắc văn hóa của từng quốc gia và tác động của các tín ngưỡng đối với bữa ăn của gia đình.
Nhật Bản: Bạch tuộc mang đến may mắn và quả lê đại diện cho vận rủi

Above Tại Nhật Bản, bạch tuộc được xem là món ăn vặt mang đến may mắn cho học sinh, sinh viên (Ảnh: Dự án RDNE Stock / Pexels)
Trong văn hóa ẩm thực Nhật Bản, có nhiều tín ngưỡng được xuất phát từ nghệ thuật chơi chữ, cụ thể là các từ đồng âm. Ví dụ, “nashi” (梨: quả lê) phát âm giống với “nashi” (無: không có gì), vậy nên hành động dùng lê để tặng quà, đặc biệt là đối với người bệnh, được xem là mong ước người nhận đi đến “thế giới hư vô”, một điềm xấu theo truyền thống của quốc gia này.
Trong khi đó, bạch tuộc lại là món ăn vặt mang lại may mắn cho học sinh. “Tako” (bạch tuộc) gợi sự liên tưởng đến từ “taku” (nắm chặt, giữ chặt). Do đó, trước khi kiểm tra hoặc kỳ thi quan trọng, học sinh sẽ ăn bạch tuộc để có thể “giữ chặt kiến thức” trong tâm trí, từ đó làm bài thi tốt hơn. Dù có phần phóng đại, món ăn vặt này đã góp phần giảm cảm giác căng thẳng của các học sinh, sinh viên trong giai đoạn thi cử.
Trung Quốc: Mì trường thọ — món ăn quốc dân dịp sinh nhật, cắm đũa thẳng đứng và lật cá là hành động cấm kỵ

Above Tại Trung Quốc, việc dùng đũa lật cá được xem là một điều cấm kỵ khi dùng bữa (Ảnh: Sai Kuen Leung / Pexels)
Mì trường thọ của Trung Quốc là một trong những tín ngưỡng ẩm thực nổi tiếng của quốc gia tỷ dân. Món ăn này được ưa chuộng vào dịp sinh nhật, nhờ vào ý nghĩa trường thọ. Do đó, món mì này không được cắt ngắn, vì người dân Trung Quốc tin rằng điều đó là điềm xấu liên quan đến việc rút ngắn tuổi thọ của con người. Niềm tin này bắt nguồn từ thời nhà Hán, khi những sợi mì cực dài là biểu tượng cho sức sống dai dẳng và không bị gián đoạn.
Xem thêm: 9 điểm đến thưởng thức tinh hoa của tempura omakase tại Osaka
Ngoài ra, người dân Trung Quốc cũng cho rằng không bao giờ được cắm đũa thẳng đứng trong bát cơm. Người dân nơi đây cho rằng hình ảnh này giống với những cây nhang được thắp trong tang lễ, vậy nên hành động cắm đũa thẳng đứng trong bát cơm giống như một ẩn dụ cho sự ra đi. Do đó, ngay từ khi còn nhỏ, các bậc phụ huynh Trung Quốc đã nghiêm ngặt cấm con nhỏ thực hiện hành động này.
Không chỉ vậy, đối với du khách, hành động lật con cá khi ăn uống cũng là điềm xấu. Theo văn hóa dân gian của Trung Quốc, con cá lật có nghĩa là một chiếc thuyền bị lật, một hình ảnh không may mắn đối với những ai chuẩn bị ra khơi.
Ấn Độ: Quả chanh và quả ớt có thể xua đuổi năng lượng tiêu cực

Above Các cửa hàng tại Ấn Độ thường treo một vòng hoa gồm những quả chanh và ớt xanh để xua tan năng lượng tiêu cực (Ảnh: Vindhya Chandrasekharan/ Pexels)
Tại Ấn Độ, những tín ngưỡng ẩm thực đóng vai trò quan trọng đối với đời sống tinh thần của người dân nơi đây. Khi ghé thăm quốc gia này, du khách sẽ nhận thấy bên ngoài các cửa hàng thường được treo một vòng hoa được làm từ các quả chanh và quả ớt xanh. Người dân nơi đây tin rằng chiếc vòng hoa này có thể là một lá bùa chống lại “buri nazar”, những đôi mắt của ác quỷ. Với lượng axit có trong quả chanh và sự nóng hổi của quả ớt xanh có thể xua tan năng lượng tiêu cực, chẳng hạn như cảm giác đố kỵ và ghen ghét của những người khác.
Ngoài ra, trước khi bắt đầu những thử nghiệm hoặc chuyến đi quan trọng, người Ấn Độ thường ăn “dahi-cheeni”, món tráng miệng gồm sữa chua và đường. Theo văn hóa truyền thống của Ayurvedic, sữa chua có công dụng hạ nhiệt, trong khi đường đại diện cho năng lượng, vậy nên sự kết hợp này có thể mang đến sự cân bằng và may mắn. Đối với nhiều người, đây không chỉ là một tín ngưỡng, mà là một hành động đầy ý nghĩa, mang tính chúc phúc từ gia đình đối với một người sắp đi xa.
Hàn Quốc: “Chapssal-tteok” tượng trưng cho sự trường tồn và thịnh vượng

Above Ở Hàn Quốc, bánh gạo được coi là điềm lành, nhưng việc trưng bày bốn miếng bánh là điều cấm kỵ. "Sa", từ tiếng Hàn có nghĩa là bốn, phát âm giống như “cái chết”, một niềm tin khá giống với Trung Quốc và Nhật Bản (Ảnh: Jirka Matousek / Wikimedia Commons)
Mang ý nghĩa tương tự như món bạch tuộc của Nhật Bản, trước các kỳ thi, học sinh - sinh viên xứ kim chi thường ăn “chapssal-tteok”, một loại bánh gạo truyền thống xiên que, với niềm tin rằng kiến thức sẽ “dính chặt vào trí não” (stick) để làm bài tốt hơn.
Bên cạnh đó, tại đám cưới, sinh nhật và tân gia, món ăn này cũng là biểu tượng cho sự trường tồn và thịnh vượng. Kết cấu dính và vị ngọt của món bánh gạo này tượng trưng cho những liên kết chặt chẽ không dễ dàng tách
Philippines: Cúng 12 quả có hình tròn vào Giao thừa để cầu mong năm mới đủ đầy, trọn vẹn

Above “Kakanin” là món ăn chính trong các bữa tiệc của người dân Philippines (Ảnh: Denniz Futalan / Pexels)
Tại Philippines, gạo không chỉ là một nguyên liệu ẩm thực quan trọng, mà còn là điềm xấu cho tương lai. Việc lãng phí gạo dù chỉ là một hạt được xem là mang đến những điều không may, chẳng hạn như sự nghèo đói hoặc người bạn đời sẽ có gương mặt rỗ.
Ngoài ra, vào Giao thừa, người dân Philippines thường dùng 12 quả có hình tròn để cúng và mỗi quả tượng trưng cho từng tháng trong năm. Bên cạnh đó, Giao thừa cũng là lúc dùng các món tráng miệng làm bằng gạo nếp như “suman” và “biko” còn mang ý nghĩa về vận may và các mối quan hệ sẽ tốt đẹp trong năm tới.
Tại đám cưới và các buổi ra mắt sản phẩm hoặc chi nhánh mới, người dân nơi đây tin rằng không nên thiết đãi các món ăn có vị chua, với niềm tin rằng cuộc sống và thỏa thuận kinh doanh có thể trở nên “chua chát” trong tương lai.
Thái Lan: Bẻ trái dừa trước khi chuyển về nhà mới để xua đuổi các linh hồn xấu xa

Above Bên cạnh quả dừa, người dân Thái Lan còn tin rằng nên chừa lại một ít cơm trong bát để chào đón sự sung túc trong tương lai (Ảnh: NipananLifestyle.com / Pexels)
Những tín ngưỡng ẩm thực tại Thái Lan thường gắn liền với Phật giáo, nông nghiệp và nếp sinh hoạt gia đình truyền thống.
Người dân Thái Lan tin rằng trái dừa tượng trưng cho sức mạnh bảo hộ. Do đó, trước kỳ thi quan trọng, học sinh Thái Lan thường uống nước dừa ngọt, hoặc dùng món tráng miệng “ma-phrao”, có phát âm tương tự như cụm từ không quá tệ trong tiếng Thái, nhằm đạt được kết quả tốt. Ngoài ra, một số gia đình còn bẻ một trái dừa trước khi chuyển đến nhà mới, nhằm xua đuổi những linh hồn xấu xa và chào đón sự thịnh vượng, đủ đầy.
Một tín ngưỡng ẩm thực phổ biến khác tại Thái Lan là quy tắc đập vỏ trứng và không nên để hai nửa vỏ dính lại với nhau. Theo văn hóa dân gian, việc để hai nửa vỏ trứng dính lại có hình dáng giống như một chiếc thuyền bị lật, từ đó có thể mang lại điềm xấu cho ngư dân. Không chỉ ngư dân, nhiều gia đình khác tại Thái Lan cũng có thói quen tách vỏ trứng rời ra, nhằm thể hiện sự tôn trọng đối với tổ tiên, những người đã từng kiếm sống nhờ công việc bôn ba từ các con sông nước đến biển cả rộng lớn.
Cuối cùng, đám cưới ở Thái Lan luôn có những món ngọt, tiêu biểu là “thong yip” hoặc “thong yod” (lòng đỏ trứng vàng có vị ngọt). Với màu sắc tươi sáng và vị ngọt đậm đà, món ăn này tượng trưng cho sự giàu có, hòa hợp và một khởi đầu tốt lành cho cuộc sống hôn nhân.
Topics




