Cover Chân dung bà Điềm Phùng Thị, từ tiến sĩ nha khoa đến tên tuổi lớn của nghệ thuật điêu khắc và trang sức (Ảnh: được sự cho phép của gia đình nghệ sỹ Điềm Phùng Thị)

Tính nữ độc bản đúc kết thành những món trang sức đầy thể nghiệm, truyền tải ngôn ngữ thiết kế của những nữ nghệ sĩ vang danh trong giới nghệ thuật từ cuối TK XX đến đầu TK XXI

Như một điểm giao độc đáo trên đại lộ sáng tạo cái đẹp, trang sức vẫn luôn là địa hạt để các nghệ sĩ chuyển thể, diễn giải, và “đá chéo chân” thực hành dựa trên thẩm mỹ quan của riêng mình. Trong đó, các nghệ sĩ nữ đã đem sự mẫn cảm và tài hoa của mình để chứng minh rằng: Phụ nữ không chỉ là đối tượng trưng diện, mà còn là chủ thể sáng tạo đầy kiêu hãnh của những món phục sức nhỏ bé mang giá trị vượt thời gian. Chính sự kết hợp tinh tế giữa màu sắc, hình khối và cảm xúc đã tạo nên những kiệt tác vượt thời gian, mang đậm dấu ấn cá nhân và phong cách của người sáng tạo.

Xem thêm: Trang sức hoàng gia châu Á và các thương hiệu nổi tiếng

Điềm Phùng Thị

Từ tiến sĩ nha khoa đến tên tuổi lớn của nghệ thuật điêu khắc, Điềm Phùng Thị và tổ hợp “7 mẫu tự” đã tái định nghĩa bộ môn tạo hình 3 chiều với cơ sở lắp ghép và biến tấu ngẫu nhiên. Thực hành sáng tạo của bà xoay quanh ba chủ đề chính: phụ nữ và trẻ em; phản chiến; và tưởng nhớ quê hương Việt Nam. Đơn giản hoá nhưng phức tạp trong hình thái, tùy hứng nhưng cô đọng trong sự tập trung cao độ, 7 mô-đun hình học đã vượt biên để chạm vào lãnh thổ của nghệ thuật kim hoàn thủ công, làm hiển lộ tầm nhìn nhạy cảm, tinh khiết, độc đáo của người nữ nghệ sĩ. 

Đọc thêm: Điều gì làm nên chất thơ trong các sáng tạo của Van Cleef & Arpels?

Tatler Asia
Above Trang sức của Điềm Phùng Thị lấy cảm hứng từ “7 mẫu tự” mang sắc thái vừa thiêng liêng vừa thế tục, vừa ý nhị Á châu vừa phồn thực Phi châu. Ảnh: Instagram / Drouot)

Zaha Hadid

Sinh ra tại Iraq và thành danh tại Anh, cái tên Zaha Hadid đã trở thành huyền thoại xứng với danh xưng “nữ hoàng của những đường cong kiến trúc”. Dù là sự mềm mại trong từng nét uốn lượn, xoắn ốc hay những đường đâm cắt, gấp khúc gai góc đến cực đoan - các hình thái và hình học không gian gắn liền với tên tuổi của bà được ứng dụng từ công trình kiến trúc khổng lồ đến các thiết kế trang sức tinh vi. Sự tài tình của người phụ nữ tài ba này nằm ở tính “tác giả” xuyên suốt sự nghiệp. Kết hợp với nhiều nhà kim hoàn như Bvlgari, Swarovski, Caspita hay Aziz & Walid Mouzannar…, Zaha Hadid thổi vào những sáng tạo của mình dấu ấn thương hiệu cá nhân, vừa nhất quán với phong cách kiến trúc nhưng không kém phần linh hoạt. 

Louise Bourgeois

Uẩn ức về tuổi thơ nhiều khúc mắc và cách con người phản ánh lại với chấn thương tâm lý được nữ điêu khắc gia người Mỹ gốc Pháp khai thác trong nhiều thể thức khác nhau. Nổi tiếng với công trình nhện khổng lồ Maman (1999) đã trở thành kinh điển của giới nghệ thuật, bà còn phản ánh các vấn đề về giới thông qua việc trừu tượng hoá những ràng buộc xã hội, chính trị và pháp lý đối với phụ nữ thông qua chiếc vòng cổ mang dáng hình xiềng xích được thiết kế vào thập niên 40.

Tatler Asia
Louise Bourgeois mang chiếc vòng cổ “xiềng xích” do mình thiết kế trong một buổi ăn trưa với cha bà vào năm 1948 (Ảnh: Design Miami)
Above Louise Bourgeois mang chiếc vòng cổ “xiềng xích” do mình thiết kế trong một buổi ăn trưa với cha bà vào năm 1948 (Ảnh: Instagram / Design Miami)
Louise Bourgeois mang chiếc vòng cổ “xiềng xích” do mình thiết kế trong một buổi ăn trưa với cha bà vào năm 1948 (Ảnh: Design Miami)

Niki de Saint Phalle

Là hoạ sĩ kiêm nhà hoạt động xã hội và nàng thơ của Dior, Niki de Saint Phalle là hiện thân của nguồn năng lượng tích cực, pha trộn chủ nghĩa Dada với phong cách Siêu thực. Thông qua những đối thoại đầy bản năng giữa màu sắc và hình thể, Saint Phalle bày tỏ quan điểm nữ quyền táo bạo, khai phóng và nổi loạn của mình. Các thiết kế trang sức của nữ hoạ sĩ đòi hỏi lớp tráng men phức tạp phải được nung ở nhiệt độ khác nhau cho mỗi mảng màu, được chăm chút bởi những người thợ lành nghề nhất trong hàng tháng trời để hoàn thiện.

Tatler Asia
Above Vòng cổ mang dấu ấn Assemblage (Kỹ thuật lắp ghép, phối hợp các thành tố một cách ngẫu hứng) đặc trưng cho phong cách của Saint Phalle (Ảnh: Instagram / Louisa Guinness Gallery)

Meret Oppenheim

Meret Oppenheim sớm nổi tiếng trong phong trào Siêu thực vào năm 1936 khi mới 23 tuổi với Object - bộ tách trà cùng đĩa và muỗng bọc lông thú. Tuy vậy, không phải ai cũng biết rằng tiền thân của tác phẩm làm nên tên tuổi của bà lại là một thiết kế vòng tay kim loại bọc lông thú được sáng tạo trước đó, thậm chí còn được gửi gắm cho nhà thiết kế Elsa Schiaparelli trong bộ sưu tập mùa đông của nhà mốt. Tại một buổi hẹn cà phê, Pablo Picasso tỏ lòng thích thú với món trang sức thú vị này và đã gợi ý cho bà về ý tưởng phủ lông lên các đồ vật hằng ngày - và đó cũng là khoảnh khắc “eureka” đã giúp bà thành danh một cách nhanh chóng và rực rỡ.

Xem thêm: Nicolas Bos và hành trình đưa nghệ thuật trang sức vào chế tác đồng hồ thủ công

Tatler Asia
Above Thiết kế nhẫn bọc lông thú đồng bộ với vòng tay cũng đã được Oppenheim thực hiện vào năm 1978 (Ảnh: Instagram / Gems And Ladders)

Jenny Holzer

Là một trong những đại diện cho trào lưu nghệ thuật vị niệm Mỹ, Jenny Holzer sử dụng ngôn ngữ và câu chữ như phương thức sáng tạo, khai phóng vai trò của người nghệ nhân ra khỏi sự phụ thuộc vào các kỹ năng thủ công. Tác phẩm của bà gây kích thích trí tuệ, gây kích động cảm xúc, đem đến cho người xem những đánh động trong dòng suy ngẫm về hiện thực. Thông điệp độc đáo của bà được thể hiện đa dạng trên nhiều phương tiện khác nhau, từ poster, băng ghế đá, bao cao su, bảng đèn LED, trình chiếu 3D trên toà nhà đến các thiết kế trang sức bạc khắc chữ.

Tatler Asia
Above Kết hợp cùng nhà kim hoàn Patrik Muff, Holzer trình làng mẫu nhẫn bạc với dòng chữ “With you inside me comes the knowledge of my death” vào năm 1994 (Ảnh: Instagram / Artsy)

Topics