Từ những sản phẩm của các nghệ nhân truyền thống Bhutan đến ý tưởng sáng tạo huyền thoại của Cartier dành cho các vị vua Ấn Độ, trang sức hoàng gia châu Á luôn thể hiện tính thẩm mỹ cao, có tầm ảnh hưởng lớn và thường được giới tinh hoa trong khu vực lựa chọn cho các sự kiện quan trọng.
Không chỉ là biểu tượng của truyền thống và quyền lực, các gia đình hoàng gia châu Á còn là hình mẫu lý tưởng về phong cách và sự thanh lịch, đặc biệt khi nói đến việc lựa chọn các vật phẩm trang sức. Hãy cùng Tatler Việt Nam điểm qua một số thương hiệu trang sức nổi tiếng được các gia đình hoàng gia ưa chuộng và khiến chúng trở thành một phần di sản vương giả của họ.
Không đơn thuần là các giá trị về thẩm mỹ và vật chất, trang sức hoàng gia châu Á còn phản ánh các liên minh chính trị, thị hiếu cá nhân và vai trò quan trọng của việc bảo tồn văn hóa qua các thời đại.
Ấn Độ và mối quan hệ lâu đời với Cartier
Việc hợp tác giữa Cartier và hoàng gia Ấn Độ bắt đầu vào đầu thế kỷ 20, khi Jacques Cartier, cháu trai của nhà sáng lập thương hiệu tại Pháp, đến thăm Ấn Độ. Đây cũng là thời điểm các vị vua (maharaja) của Ấn Độ ở thời kỳ đó say mê với cách thức mua bán và hàng hóa phương Tây. Jacques đã nhìn thấy một cơ hội lớn để xây dựng mối quan hệ dựa trên niềm đam mê này, và ngay sau đó, Cartier trở thành thợ kim hoàn được ưa chuộng trong giới thượng lưu Ấn Độ.
Nổi bật nhất là câu chuyện của vị vua Bhupendra Singh, Maharaja của Patiala, người vào năm 1928 đã giao cho Cartier thiết kế lại đồ trang sức trong kho bạc của mình. Kết quả là sự ra đời chiếc vòng cổ Patiala nổi tiếng, có 2.930 viên kim cương và nặng gần một nghìn carat, với trung tâm là viên kim cương lớn thứ bảy thế giới vào thời điểm đó.
Trong số các mẫu thiết kế trang sức cho hoàng gia châu Á, Cartier đã phát triển một phong cách được hoàng gia Ấn Độ đặc biệt ưa chuộng - phong cách Tutti Frutti. Phong cách nổi tiếng này là sự kết hợp giữa các loại đá quý màu sắc với các hoa văn truyền thống Ấn Độ, nhưng được sắp xếp theo nguyên tắc Art Deco. Trang sức Tutti Frutti thường được tạo thành từ các loại đá quý có màu sắc tươi mới, rực rỡ như hồng ngọc, ngọc lục bảo và saphia. Chúng được chạm khắc thành các hoạ tiết hoa lá và quả mọng, kết hợp với việc đính kết kim cương tỉ mỉ.
Một trong những tác phẩm mang tính biểu tượng của Tutti Frutti là chiếc vòng cổ Collier Hindou, ra đời vào năm 1936 cho Daisy Fellowes, một người Mỹ gốc Pháp nổi tiếng thời bấy giờ. Dù không được làm cho hoàng gia, nhưng mẫu thiết kế này lại được lấy cảm hứng từ các thiết kế mà Cartier đã sáng tạo cho Ấn Độ và trở thành biểu tượng của phong cách Tutti Frutti.
Nhật Bản và ngọc trai Mikimoto

Above Nhật hoàng Akihito và Hoàng hậu Michiko của Nhật Bản. Hoàng hậu Michiko nổi tiếng với bộ sưu tập trang sức hoàng gia châu Á ấn tượng (Ảnh: Instagram/ @royalsaddicted)
Câu chuyện bắt đầu với Kokichi Mikimoto, con trai của một chủ cửa hàng mì, sinh năm 1858 tại Toba, Nhật Bản. Mê hoặc trước vẻ đẹp tinh tế của trang sức ngọc trai, Mikimoto nung nấu giấc mơ tạo ra những viên ngọc trai hoàn hảo mà phụ nữ ở khắp mọi nơi đều có thể tiếp cận được. Năm 1893, sau nhiều năm thử và sai, ông đã sản xuất thành công ngọc trai nuôi cấy đầu tiên trên thế giới. Bằng cách giải quyết bài toán về vấn đề nuôi cấy ngọc trai, Mikimoto không chỉ cách mạng hóa ngành công nghiệp ngọc trai mà còn đặt nền móng cho những yếu tố sẽ tạo thành một thương hiệu được công nhận trên toàn cầu.
Ngọc trai Mikimoto nhanh chóng nổi tiếng cả trong nước và quốc tế. Mối quan hệ của thương hiệu với hoàng gia Nhật Bản bắt đầu vào đầu thế kỷ 20, khi Mikimoto được phép tặng ngọc trai cho Hoàng hậu Teimei, vợ của Hoàng đế Taisho. Sự kiện này không chỉ là một minh chứng thương mại mà còn là biểu tượng văn hóa, vì ngọc trai từ lâu đã gắn liền với vẻ đẹp tinh tế và sang trọng trong truyền thống Nhật Bản - những phẩm chất được đánh giá cao trong gia đình hoàng gia.
Nhiều năm qua, ngọc trai Mikimoto đã dần trở thành phụ kiện không thể thiếu trong tủ quần áo hoàng gia. Sự đơn giản và sang trọng của ngọc trai khiến chúng trở thành phụ kiện trang sức được ưa chuộng trong các sự kiện và nghi lễ quan trọng. Đáng chú ý, Hoàng hậu Michiko, được biết đến với phong cách thanh lịch và tinh tế, thường chọn đeo ngọc trai Mikimoto.
Sự ưu ái của gia đình hoàng gia Nhật Bản đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao vị thế của Mikimoto trên trường thế giới và biến thương hiệu này thành một biểu tượng không thể thiếu khi nhắc đến trang sức hoàng gia châu Á. Khi các thành viên gia đình hoàng gia tham dự các sự kiện quốc tế và điểm tô vẻ ngoài bằng ngọc trai Mikimoto, họ không chỉ thể hiện gu thẩm mỹ tinh tế mà còn làm nổi bật niềm tự hào văn hóa quốc gia. Đây cũng là một trong những yếu tố đưa Mikimoto trở thành thương hiệu xa xỉ toàn cầu.
Thái Lan: Lotus Arts de Vivre

Above Nữ hoàng Sirikit với Rolf von Bueren của Lotus Arts de Vivre (Ảnh: Instagram/Lotus Arts de Vivre)
Sự kết hợp giữa Lotus Arts de Vivre và hoàng gia Thái Lan, đặc biệt là Nữ hoàng Sirikit, đã giúp củng cố vị thế của thương hiệu như một biểu tượng văn hóa Thái Lan. Nữ hoàng Sirikit, được biết đến với phong cách thanh lịch và sự bảo trợ cho các sản phẩm thủ công Thái Lan, thường xuất hiện với các thiết kế từ Lotus Arts de Vivre. Cách lựa chọn trang sức của bà không chỉ phản ánh sở thích cá nhân mà còn thể hiện vai trò của một người bảo tồn văn hóa, thúc đẩy ngành nghề thủ công truyền thống trong thế giới hiện đại.
Malaysia và trang sức thủ công địa phương
Hoàng hậu Azizah Aminah Maimunah Iskandariah của Malaysia là một trong những nhân vật hoàng gia luôn dành sự ưu tiên cho các thương hiệu trang sức nội địa. Việc chọn lựa trang sức địa phương cho các sự kiện trọng đại không chỉ giúp bà thể hiện phong cách cá nhân, đây còn là minh chứng cho sự kết hợp khéo léo giữa màu sắc thương hiệu và sự cộng hưởng của nó với bản sắc văn hóa Malaysia.
Bà thường chọn các thương hiệu nổi tiếng có sự tích hợp họa tiết truyền thống của Malaysia vào các mẫu thiết kế, bao gồm các hoa văn và biểu tượng phức tạp trong văn hóa Malaysia. Trong số này có các mẫu batik, được đặc trưng bởi hoạ tiết cầu kỳ, nhiều màu sắc, chúng được tạo thành thông qua kỹ thuật nhuộm sáp. Hình thức nghệ thuật truyền thống này liên quan đến việc xếp lớp sáp lên vải để tạo ra các mẫu hoa văn đa dạng, sau đó nhuộm vải và các khu vực có sáp sẽ chống lại chất nhuộm, tạo nên các sản phẩm nhiều màu sắc sống động.
Các thiết kế batik này thường có họa tiết từ những loài động thực vật trong tự nhiên, chẳng hạn như hoa bụt giấm cách điệu hoặc hổ Malaysia, sau đó được chuyển đổi thành trang sức kim hoàn hoặc đá quý. Ngoài ra, các thợ kim hoàn địa phương còn kết hợp các hoạ tiết hình học từ nghệ thuật Hồi giáo, phản ánh các thiết kế arabesque và mosaic tinh xảo được tìm thấy ở nhiều món đồ tạo tác trong khu vực. Bên cạnh đó, sự kết hợp đầy tinh tế các vật liệu và đá quý truyền thống của Malaysia, như vàng và bạc được khai thác tại địa phương, thiếc nổi tiếng với độ bền và ánh sáng độc đáo, những viên ngọc trai óng ánh từ nguồn tài nguyên biển phong phú, cùng với ngọc phỉ thuý, đá hồng ngọc và Sapphire, tất cả đều cộng hưởng sâu sắc với niềm tự hào bản sắc văn hoá dân tộc, khiến mỗi vật phẩm trang sức đều hàm chứa ý nghĩa sâu sắc và trở thành di sản của các ngành nghề truyền thống tại Malaysia.
Bhutan: Thợ kim hoàn truyền thống của hoàng gia
Hầu hết vật phẩm trang sức hoàng gia Bhutan đều được chế tác độc quyền từ đôi tay khéo léo các nghệ nhân địa phương, những người đã kế thừa và tiếp tục phát huy văn hoá tốt đẹp qua nhiều thế hệ. Những nghệ nhân lành nghề đã áp dụng các kỹ thuật lâu đời để tạo nên các món trang sức thủ công tinh xảo đến từng chi tiết. Việc sử dụng các phương pháp đặc trưng theo từng vùng miền tại Bhutan cũng giúp các sản phẩm trang sức trở nên độc đáo và khác biệt.
Đồ trang sức truyền thống của Bhutan có thiết kế cầu kỳ, giàu ý nghĩa và mang tính biểu tượng. Những thiết kế này thường kết hợp các họa tiết của Phật giáo, chẳng hạn như hoa sen, dorjes (kim cương chử) và hạt Dzi, được xem là những biểu tượng của điềm lành, sự bình an và may mắn. Các vật liệu được sử dụng thường là bạc, vàng chất lượng cao và nhiều loại đá quý có nguồn gốc địa phương hoặc mang ý nghĩa văn hóa đặc biệt.
Các loại đá quý được sử dụng có thể rất đa dạng, nhưng hầu hết đều có nguồn gốc từ biển cả, bao gồm đá ngọc lam (Turquoise), san hô và ngọc trai. Hoàng hậu Jetsun Pema thường xuất hiện tại các sự kiện quan trọng của hoàng gia trong trang phục truyền thống được kết hợp với những món đồ trang sức như trên, mang vẻ đẹp tinh tế nhưng vẫn không kém phần sang trọng.
Bài viết được chuyển ngữ từ bài gốc "A look-back at Asian royal jewellery, from the treasury of India’s Maharaja of Patiala to the favourites of Japan’s Empress Michiko" của tác giả Amrita Katara, đăng trên Tatler Asia.




