Cover Như nhân chứng bất tử cho đỉnh cao vinh quang và thời vận suy vong của cả một đế chế, những món trang sức gắn liền với gia đình Sa hoàng Nga cũng trở thành nạn nhân của thời cuộc.
Như nhân chứng bất tử cho đỉnh cao vinh quang và thời vận suy vong của cả một đế chế, những món trang sức gắn liền với gia đình Sa hoàng Nga cũng trở thành nạn nhân của thời cuộc.
1 / 1
Tung tích những món trang sức bặt dạng của gia tộc Romanov vẫn còn là bí ẩn chưa lời giải đáp
Bắt đầu nắm quyền vào năm 1613, gia tộc Romanov trị vì suốt ba thế kỷ với 18 vị hoàng đế. Trong thời quá vãng, hoàng cung Nga là nơi lưu giữ những viên đá quý nổi tiếng nhất thế giới, với các câu chuyện truyền kỳ về đam mê xa hoa tột bậc của giới quý tộc trải dài từ trứng Phục sinh Fabergé lừng danh đến viên kim cương Shah bị nguyền rủa. “Kể từ thời Catherine Đại đế, hành vi trưng diện trang sức trở nên vô cùng hợp thời, và thực tế là việc phô bày đá quý đã trở thành một phần nghi lễ cung đình quan trọng”, Jean Philippe Worth đã nhận xét như thế trong cuốn sách A Century of Fashion (1928). Rồi thì tất cả sự phù hoa chấm dứt khi cách mạng Nga năm 1917 nổ ra, đảng Bolshevik lật đổ chế độ quân chủ, khép lại chương cuối cùng của triều đại Romanov.
Như nhân chứng bất tử cho đỉnh cao vinh quang và thời vận suy vong của cả một đế chế, những món trang sức gắn liền với gia đình Sa hoàng Nga cũng trở thành nạn nhân của thời cuộc. Có kho báu sống sót và được vinh danh như quốc bảo trong viện bảo tàng. Kém may mắn hơn thì trở thành kẻ lưu vong nơi xa xứ, hoặc bị chiếm hữu bất hợp pháp trong thủ đoạn tinh vi của kẻ buôn lậu. Hay như những món tuyệt tác đá quý được điểm mặt gọi tên trong bài viết này - trở thành một phần di sản bặt vô âm tín trong dòng lịch sử hỗn mang.
Xem thêm: Từ nhẫn đo mặt trời của nông dân đến sàn diễn Margiela
Những viên topaz hồng của huyền thoại Fabergé
Kể từ hồi thế kỷ 20, các thành viên gia đình hoàng gia Thụy Điển thường xuất hiện cùng bộ trang sức đá topaz hồng vốn thuộc về Nữ đại vương công Maria Pavlovna, bao gồm vòng cổ, trâm cài và một đôi hoa tai đính đá. Tất cả hiện thuộc sở hữu của gia đình Bernadotte, và được coi là những món trang sức topaz hồng quan trọng nhất còn sót lại từ triều đại Romanov. Trên thực tế, gia đình Hoàng gia Nga có rất nhiều trang sức topaz hồng khác vẫn còn ẩn tích.
Above Hoàng gia Nga sở hữu rất nhiều trang sức gắn đá topaz hồng. Trong số 15 chiếc vương miện của Sa hậu Alexandra Feodorovna (vợ của Sa hoàng Nicholas I) sau khi bà qua đời, có hai chiếc gắn đá topaz hồng.
(Ảnh: Instagram/@russian_treasure)
Hoàng gia Nga sở hữu rất nhiều trang sức gắn đá topaz hồng. Trong số 15 chiếc vương miện của Sa hậu Alexandra Feodorovna (vợ của Sa hoàng Nicholas I) sau khi bà qua đời, có hai chiếc gắn đá topaz hồng. (Ảnh: Instagram/@russian_treasure)
1 / 1
Vào tháng 4 và tháng 5 năm 1902, vị Sa hoàng cuối cùng của Nga đã sắm cho Sa hậu Alexandra Feodorovna một chiếc vòng cổ với 13 viên topaz hồng và một mặt trâm cài có hai viên topaz từ nhà kim hoàn Fabergé với giá 4.000 rúp. Dịp Giáng sinh cùng năm, ông tiếp tục tặng cho vợ một chiếc vương miện đính năm viên topaz hoạ tiết nơ và hoa lá đính kim cương phong cách Louis XVI. Năm 1933, người Bolshevik đã tìm thấy kho báu của triều đại Romanov ẩn giấu ở Tobolsk, trong đó có ba món trang sức này. Giờ đây, bộ trang sức topaz hồng của Fabergé được cho là đã mất tích.
Tuyệt tác aquamarine từ nhà kim hoàn Duval
Phần nhiều những món trang sức trong bộ sưu tập đá quý của hoàng gia Nga được chế tác bởi các thành viên gia tộc Duval đến từ Geneva - một trong những đế chế kim hoàn tên tuổi của châu Âu. Vào những năm 1740, Louis-David Duval quyết định mở rộng thị trường đến St. Petersburg và nhận được nhiều đơn đặt hàng từ Catherine Đại đế đến nỗi cả gia đình dọn hẳn về Nga để làm nơi lập nghiệp đến đời con cháu sau này.
Đứa con trai thứ 3 là Jean-Francois-André sau khi kế nghiệp gia sản đã thực hiện đơn đặt hàng trị giá 7.400 rúp của Sa hậu Maria Feodorovna để chế tác mặt mề đay với một viên aquamarine to viền mô-típ dây xích đính kim cương. Viên đá được sử dụng có nguồn gốc từ Brazil nặng 231,6 carat được ca ngợi là hiếm có khó tìm với màu xanh tuyệt hảo, chiếm trọn sự yêu thích của Sa hậu và được bà đính lên vương miện của mình. Sau cách mạng Nga, người ta vẫn chưa tìm ra vết tích của tác phẩm để đời này.
Above Ngay sau cách mạng năm 1917, các nhà cầm quyền mới của Nga bắt tay vào việc thống kê và định đoạt số phận cho những món trang sức hoàng gia. Hình ảnh chiếc mề đay làm từ đá aquamarine phục chế từ ảnh chụp của chính quyền Xô-viết.
(Ảnh: Instagram/@russian_treasure)
Ngay sau cách mạng năm 1917, các nhà cầm quyền mới của Nga bắt tay vào việc thống kê và định đoạt số phận cho những món trang sức hoàng gia. Hình ảnh chiếc mề đay làm từ đá aquamarine phục chế từ ảnh chụp của chính quyền Xô-viết. (Ảnh: Instagram/@russian_treasure)
1 / 1
Đôi bông tai ngọc lục bảo - món quà cưới cho cuộc hôn nhân định mệnh
Không phải cô dâu hoàng gia nào của nhà Romanov cũng nhận được phần sính lễ hậu hĩnh. Khoảng thời gian Đại vương công phu nhân Elizabeth Feodorovna mới đến làm dâu ở St. Petersburg, ngân sách dành cho việc tu sửa cung điện hoàng gia cũng không còn nhiều như xưa. Nếu so với 2 bộ trang sức được tặng cho cô dâu của Đại vương công Vladimir vào năm 1874 thì mười năm sau, nàng dâu mới chỉ nhận được từ gia đình chồng một mũ miện, một dây chuyền ngọc trai, và 5 chiếc lắc tay khá khiêm tốn. Trong số quà cưới tặng cho vợ chồng Elizabeth có một đôi hoa tai ngọc lục bảo được Công chúa Zinaida Yusupov đặt hàng Mellerio dits Meller thiết kế.
Sau cuộc ám sát của chồng bà - Đại vương công Sergey Aleksandrovich, Elizabeth đã chọn sống đời nữ tu và tham gia hết mình trong các hoạt động từ thiện. Bà đã bán đôi bông tai cùng một số trang sức cho Sultan Abdulhamid II. Vào năm 1909, chỉ ít lâu sau khi bị phế truất khỏi ngai vàng đế quốc Ottoman, một cuộc đấu giá trang sức của vị Sultan đã diễn ra tại Paris. Đôi bông tai được đánh số 115 và vẫn chưa rõ ai là chủ sở hữu.
Above Đại vương công phu nhân Elizabeth Feodorovna và đôi bông tai ngọc lục bảo - quà cưới từ người bạn thân là Công chúa Zinaida Yusupov. Sau cách mạng Nga, Công chúa Yusupov sống lưu vong còn Đại vương công phu nhân bị người Bolshevik bắt giam và sát hại năm 1918 khi đã trở thành nữ tu và thành lập tu viện riêng.
(Ảnh: Instagram/@russian_treasure)
Đại vương công phu nhân Elizabeth Feodorovna và đôi bông tai ngọc lục bảo - quà cưới từ người bạn thân là Công chúa Zinaida Yusupov. Sau cách mạng Nga, Công chúa Yusupov sống lưu vong còn Đại vương công phu nhân bị người Bolshevik bắt giam và sát hại năm 1918 khi đã trở thành nữ tu và thành lập tu viện riêng. (Ảnh: Instagram/@russian_treasure)
1 / 1
Vương miện kim cương Kokoshnik
Là một kiệt tác khác của J. Duval - thợ kim hoàn nổi tiếng của triều đình Nga, chiếc vương miện với những viên kim cương pendeloque và một viên đá lớn hình trái tim ở trung tâm được thiết kế phỏng theo hình dáng mũ Kokoshnik truyền thống của Nga. Mang hình dáng nửa vầng trăng, Kokoshnik là biểu tượng của phụ nữ xứ Bạch Dương. Theo thời gian, chiếc mũ này đã trở thành nguyên mẫu cho vương miện của nữ hoàng và các cuộc thi hoa hậu trên toàn thế giới.
Xem thêm: Bridgerton và 6 điều cần biết về trang sức thời kỳ nhiếp chính
Sa hậu Maria Feodorovna chính là người đã đặt hàng Duval chế tác chiếc vương miện vào năm 1803. Vài năm sau khi bà qua đời, món trang sức này có thể đã trở thành một phần của hồi môn cho một trong những Nữ đại vương công, vì các bản kiểm kê trong những năm sau không còn đề cập đến sự hiện diện của nó trong bộ sưu tập châu báu Hoàng gia Nga. Chỉ đến khi bức họa chân dung chính thức của Sa hậu Alexandra Feodorovna năm 1911 được công bố, người ta lại thấy chiếc vương miện tái xuất lần nữa.
Above Năm 1908, Sa hoàng Nicholas II của Nga đã mua lại chiếc vương miện từ người chị họ của mình, Nữ công tước Vera Konstantinovna. Chiếc vương miện này đã được Sa hậu Alexandra Feodorovna đội trong một loạt các bức chân dung chính thức vào năm 1911.
(Ảnh: Instagram/@russian_treasure)
Năm 1908, Sa hoàng Nicholas II của Nga đã mua lại chiếc vương miện từ người chị họ của mình, Nữ công tước Vera Konstantinovna. Chiếc vương miện này đã được Sa hậu Alexandra Feodorovna đội trong một loạt các bức chân dung chính thức vào năm 1911. (Ảnh: Instagram/@russian_treasure)
1 / 1
Vì thuộc sở hữu của Kho bạc Hoàng gia, vương miện Kokoshnik bằng kim cương không nằm trong số các trang sức được hoàng tộc mang theo khi lưu vong và đã ở lại St. Petersburg. Năm 1922, tuyệt tác này được chính quyền Xô Viết chụp ảnh kiểm kê, nhưng kể từ đó, nó đã biến mất không để lại dấu vết. Có thể vương miện đã bị tháo rời và bán lẻ từng phần nhỏ, hoặc có thể nó vẫn còn nằm đâu đó trong kho bạc của Điện Kremlin.
