Trào lưu coi giám đốc sáng tạo (GĐST) là trung tâm của nhà mốt nhanh chóng sụp đổ vào thập niên 2020. Ở thời điểm hiện tại, vị trí GĐST được đảm nhận bởi những cá nhân với tình yêu trong sáng dành cho thương hiệu
Trong lĩnh vực xa xỉ phẩm, nơi sự sáng tạo và đổi mới thường được xem là yếu tố then chốt, vai trò của Giám đốc sáng tạo luôn được coi là linh hồn của thương hiệu. Tuy nhiên, bên cạnh vẻ hào nhoáng và quyền lực, thực tế cho thấy đây lại là một trong những vị trí có tỷ lệ layoff (sa thải) cao nhất trong các thương hiệu xa xỉ. Vậy, điều gì đã dẫn đến sự biến động liên tục này?
Ngành công nghiệp thời trang nơi những tập đoàn lớn như LVMH và Kering đang giữ vai trò kẻ thống trị, số lượng Nhà thiết kế giữ được thương hiệu mang tên chính mình bắt đầu trở nên khan hiếm. Cơ hội để khiến thương hiệu trở thành một công ty bền vững có vẻ đang mong manh hơn bao giờ hết. Càng bối rối với thị trường đông đúc và sự bành trướng của các ông lớn trong lĩnh vực kinh doanh xa xỉ, cộng đồng thời trang càng hâm mộ những nhân vật như Rick Owens.
Thập niên mới, trật tự mới
Những năm 2010, Giám đốc Sáng tạo (GĐST) là ngôi sao của nhà mốt. Các thương hiệu lớn lúc này cạnh tranh gắt gao bằng người dẫn đầu danh tiếng. Nếu Karl Lagerfeld dẫn dắt CHANEL từ 1983 tới tận năm 2019 thì Raf Simons khiến doanh thu của Dior tăng 60% chỉ trong 3 năm đảm nhận vị trí Giám đốc Sáng tạo (2012-2015). Những cái tên nổi tiếng tiếp tục trở thành tâm điểm tại hàng loạt nhà mốt khi Saint Laurent bắt tay cùng Hedi Slimane từ năm 2012 tới 2016. Năm 2018, Louis Vuitton khẳng định Giám đốc Sáng tạo vẫn là trung tâm của cộng đồng thời trang bằng cách ký hợp đồng với cái tên nổi tiếng nhất, và cũng tai tiếng nhất, Virgil Abloh.
Mục đích của LVMH cũng như Kering và rất nhiều tập đoàn xa xỉ khác không nằm ngoài hy vọng các Giám đốc Sáng tạo nổi tiếng sẽ thành công trẻ hoá loạt thương hiệu của họ, mà rất nhiều trong số đó là các nhà mốt thời trang trăm tuổi. Nhiệm vụ chung: thuyết phục tệp khách hàng trẻ rõ ràng chưa bao giờ là vấn đề đối với những NTK đã có sẵn một câu lạc bộ người hâm mộ và người theo dõi đang ngày càng bành trướng.
Xem thêm: 9 diễn viên truyền hình Hàn quốc giàu có nhất năm 2024
Các chàng trai trong độ tuổi 18 mê mẩn quần skinny jeans, cà vạt bản siêu nhỏ, những bộ vest thẳng đứng và chiếc áo khoác da của Hedi Slimane. Trong khi đó, thanh thiếu niên đã luôn là nguồn cảm hứng của Raf Simons, từ BST cho thương hiệu mang tên chính mình “Teenage Dreams” và “Riot Riot Riot” cho tới Dior Haute Couture. Các Giám đốc Sáng tạo lúc này có nhiều quyền lực hơn cả, họ có hội nhóm hâm mộ không thua kém bất kỳ ngôi sao đại chúng nào. Và hệ quả tất yếu, sức ảnh hưởng của họ bắt đầu lấn át chính thương hiệu đang đặt họ tại vị trí trung tâm. Cái tên Hedi Slimane đã lớn mạnh tới mức NTK có thể làm chính mình ở bất kỳ đâu, kể cả khi tới với Céline năm 2018, biến thương hiệu thành Celine và dấy lên hàng ngàn cuộc thảo luận khi mạnh dạn rũ sạch hình ảnh của Phoebe Philo.

Above Chân dung Hedi Slimane đã rời khỏi vị trí Giám đốc sáng tạo của Celine
Cơ hội cho lớp nhà thiết kế trẻ
Với phong cách thiết kế và những cảm xúc hoàn toàn khác biệt mà Phoebe hay Hedi đã mang lại cho Celine, cộng đồng thời trang bắt đầu đặt ra những câu hỏi: “Liệu thiếu vắng những GĐST nổi tiếng này, thương hiệu có thể sống sót hay không? Liệu thương hiệu có thực sự sáng suốt khi đặt thành công của bản thân vào lòng bàn tay của một cá nhân duy nhất?”.
Những người sáng tạo như Hedi Slimane được cho là phù hợp hơn cả trong việc tạo nên đế chế thời trang hùng mạnh mang tên chính mình. Như vậy, trào lưu coi Giám đốc Sáng tạo là trung tâm của nhà mốt nhanh chóng sụp đổ vào thập niên 2020. Ở thời điểm hiện tại, vị trí GĐST được đảm nhận bởi những cá nhân với tình yêu trong sáng dành cho thương hiệu. Đó sẽ là Matthieu Blazy tại Bottega Veneta và Pieter Mulier tại ALAÏA, những người cộng sự làm việc lâu năm dưới trướng Raf Simons cùng mong muốn được cống hiến vượt lên cả những nhu cầu khẳng định bản thân. Ngay cả trong trường hợp của Burberry và Daniel Lee, từ BST đầu tiên, bộ nhận diện thương hiệu cổ điển được sử dụng liên tục, hoa hồng nước Anh, mũ đi săn, hoạ tiết kẻ sọc và EKD – logo hiệp sĩ cưỡi ngựa quen thuộc từ năm 1901. Burberry mới có hàng ngàn thông tin về chính Burberry và rất ít thông tin về Daniel Lee.
Đọc thêm: Khám phá Savile Row, con đường thời trang nổi tiếng nhất Luân Đôn
Cùng với trào lưu này, cơ hội dành cho lớp NTK mới có vẻ rộng mở hơn bao giờ hết. Họ là một nhóm các tài năng trẻ. Hoặc là tập hợp những cái tên đã làm việc lâu năm trong ngành công nghiệp thời trang, nhưng chưa một lần có cơ hội chào khán giả khi kết màn show diễn. Năm 2022 chứng kiến tài năng sinh năm 1991 Ludovic De Saint Sernin trở thành GĐST tại Ann Demeulemeester và Maximilian Davis (1995) trở thành GĐST tại Ferragamo. Thu Đông 2024 là mùa đầu tiên Chemena Kamali làm việc cùng Chloé dưới vai trò GĐST, trước đó, Kamali là người chịu trách nhiệm mảng đồ nữ cho Saint Laurent từ tận năm 2016.
Và những nguy cơ trong ngành công nghiệp thời trang “quá nhanh”
Tuy nhiên, song song với cơ hội cũng là những nguy cơ. Chỉ sau 6 tháng đảm nhận vị trí danh giá, Ludovic De Saint Sernin bị thay thế bởi Stefano Gallici. “Những thiết kế này thất bại về mặt doanh thu là lời giải thích dễ dàng nhất nhưng cũng lười biếng nhất mà chúng ta có thể nghĩ ra khi gặp thêm một dòng tiêu đề thông báo sự chia tay của nhà mốt và GĐST. Lười biếng vì bản thân ngành công nghiệp đã hết lần này đến lần khác tự chứng minh rằng lý do dự án thời trang thất bại không nằm ở phía NTK, mà chủ yếu là vấn đề của bộ máy quản lý”.
Xem thêm: Bộ sưu tập trang sức kinh điển của cố công nương Diana
Ảnh hưởng của làn sóng nghỉ việc lên các GĐST không dừng lại ở lớp NTK trẻ. Tháng 7 năm 2024, Peter Hawkings từ bỏ vị trí Giám đốc Sáng tạo tại Tom Ford chỉ sau một năm nắm quyền lãnh đạo. Là người thừa kế đầy hứa hẹn của chính Tom khi đã làm việc dưới sự chỉ đạo của NTK kỳ cựu trong hơn hai thập kỷ, Hawkings rất thành công trong hoạt động tiếp thị với người nổi tiếng nhưng vẫn không thể đi xa hơn với tầm nhìn của chính mình.

Above Tháng 7 năm 2024, Peter Hawkings từ bỏ vị trí Giám đốc Sáng tạo tại Tom Ford chỉ sau một năm nắm quyền lãnh đạo.
Chuyên gia tư vấn cho các thương hiệu xa xỉ Daniel Langer cho rằng các nhà mốt đang quá phụ thuộc vào Giám đốc Sáng tạo, trong khi không thể cung cấp cho họ nền tảng vững chắc để kể câu chuyện di sản. Xu thế làm việc ngắn hạn của những vị trí đầu não chỉ ra một tương lai không chắc chắn đối với toàn bộ ngành công nghiệp thời trang, theo đó là phản ứng gay gắt trước hàng loạt màn chia tay không thể đoán trước (Sarah Burton và Alexander McQueen, Pierpaolo Piccioli và Valentino hay Matthew Williams và Givenchy). Trong giai đoạn thời gian đang càng ngày càng tiệm cận với định nghĩa tài sản khan hiếm, thương hiệu cần phải cải thiện cấu trúc doanh nghiệp của chính mình, đồng thời củng cố các giá trị có tiềm năng trở thành di sản.













