Đầm trùm đầu “Hooded dress” - Biểu tượng quyền lực mềm của phái nữ

Theo nhiều ghi chép khảo cổ, vẻ đẹp kiều diễm của Persephone thường được mô tả ẩn hiện sau lớp áo choàng trùm đầu. Chiếc mũ ấy như lớp màn ngăn cách bà với thế giới phàm tục sau khi bước vào địa phủ, trở thành Nữ hoàng bên cạnh Hades. Và cũng chính nó phản chiếu bản chất song hành trong con người bà: một sự dịu dàng có giới hạn, một vẻ ngây thơ đi kèm cá tính sắc sảo.

Trước khi bị Hades đưa xuống cõi âm, Persephone là hiện thân của sự sống, mùa màng và những khởi đầu. Nhưng khi trở thành người nắm giữ cánh cổng giữa sự sống và cái chết, bà không còn đơn thuần là thiếu nữ của mùa xuân. Lúc này, chiếc mũ trùm không chỉ để che chắn mà nó là cách bà kiểm soát cảm xúc, điều hướng ánh nhìn và xác lập khoảng cách.

Một hình ảnh khác khắc sâu trong ký ức văn hóa La Mã cổ đại là các trinh nữ Vestal phụ trách trông coi ngọn lửa thiêng trong đền thờ nữ thần lò sưởi Vesta, từ thời vua Num Pompilius (753–673 TCN). Họ là người canh giữ một nghi lễ, cũng là người nắm trong tay sự ổn định và phồn thịnh của cả đế chế.

Trong các mô tả, các trinh nữ Vestal luôn xuất hiện trong bộ áo dài trắng, kết hợp mũ trùm đầu và khăn choàng. Bên cạnh việc thể hiện ý nghĩa về sự khiêm nhường và tách biệt với thế giới trần tục, chiếc mũ trùm hiển hiện như một lằn ranh ngăn cách quyền lực và bổn phận, giữa sự tôn kính và gánh nặng của lời thề trinh tiết.

Ngoài ra, trong thời kỳ Trung Cổ, áo choàng có mũ từng là một phần không thể thiếu trong trang phục của các tu sĩ Công giáo. Hay tại Ireland, chiếc áo choàng Kinsale với phần mũ trùm đặc trưng từng là trang phục truyền thống có mũ trùm đầu, được phụ nữ sử dụng rộng rãi cho đến thế kỷ 20.

Từ tôn giáo đến văn hóa dân gian, trang phục có mũ trùm đầu chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa: bảo vệ bản thân, phân định thân phận, hoặc gợi lên cảm giác huyền bí khó nắm bắt. Có lẽ chính vì những giai thoại văn hóa mà chiếc mũ trùm đầu mang theo mà đến nay, đầm trùm đầu vẫn không ngừng được tái hiện qua lăng kính sáng tạo của các nhà thiết kế, từ Avant-garde, Futuristic đến Gothic, Dark Elegance.

Đọc thêm: 5 thương hiệu thời trang Việt Nam ghi dấu ấn với cam kết bền vững

Thiết kế mũ trùm đầu vốn được hình thành với một bề dày văn hóa bề thế, từ chiếc mũ của hoàng hậu Tudor ở thế kỷ 16 đến những trang phục mang yếu tố tôn giáo trong thế giới Hồi giáo. Cả Azzedine Alaïa và Yves Saint Laurent là hai tên tuổi say mê các thiết kế có mũ trùm đầu, đều lớn lên tại Bắc Phi, nơi trang phục trùm đầu mang ý nghĩa văn hóa và bản sắc. Khi đưa yếu tố đó vào thời trang cao cấp, họ không sao chép mà chuyển hóa thành biểu tượng mang tính toàn cầu.

Trong suốt sự nghiệp, Azzedine Alaïa đã dùng kỹ thuật may đo cao cấp để tạo nên những đường cắt ôm sát cơ thể, kết hợp với mũ trùm như một vòng bảo vệ mang tính nghi lễ. Yves Saint Laurent cũng đã sử dụng chi tiết mũ trùm như một phần trong tuyên ngôn về nữ tính hiện đại từ năm 1969, pha trộn các tham chiếu từ  Á Đông và phương Tây, gợi cảm và cứng cỏi.

Ngày nay, Pieter Mulier – giám đốc sáng tạo hiện tại của Alaïa – tiếp tục biến chiếc mũ trùm đầu trở thành một điểm nhấn trong ngôn ngữ thiết kế, từ áo jersey bó sát cho đến đầm chiffon duyên dáng. Còn Harris Reed dùng chi tiết mũ trùm đầu như một phương thức kể chuyện, tạo ra những nhân vật nữ vừa có tính huyền thoại, vừa phản ánh thực tại đầy mâu thuẫn.

Khó có thể bỏ qua Rick Owens khi nhắc đến đầm trùm đầu trong dòng chảy Avant-garde. Thiết kế của ông là sự hòa trộn giữa tối giản, rock 'n' roll, tinh thần đường phố và chủ nghĩa gothic. Rick Owens không theo đuổi xu hướng, cũng không tìm cách chiều chuộng số đông. Ông thiết lập một thế giới riêng, nơi các quy chuẩn hình khối bị phá vỡ, chỉ có ý tưởng “anti-fashion” (phản thời trang) làm xương sống.

Đọc thêm: Louis Vuitton mang sàn diễn Cruise 2026 đến di sản Cung điện Giáo Hoàng

Thời trang Việt cũng thể hiện những khía cạnh khó đoán trong tâm thức con người cũng như thế giới huyền học kì bí. Vào cuối năm 2024, giám đốc sáng tạo Cường Đàm giới thiệu bộ sưu tập “Paramount”, đặt thời trang vào cuộc đối thoại với triết lý Âm – Dương, đặt ra câu hỏi về bản thể con người với thông điệp: Hãy đi tìm  “vị thần tối thượng bên trong mỗi người”.

Chi tiết mũ trùm đầu xuất hiện trong bộ sưu tập này như một điểm nhấn đắt giá, không chỉ để gợi cảm giác bí ẩn của người phụ nữ bên dưới tấm lụa trùm đầu, mà còn truyền tải cảm thức về giới hạn, sự kiểm soát và tính thiêng. Thay vì nhấn mạnh đường cong hay phom dáng quen thuộc, Cường Đàm chọn cách xử lý vải theo kỹ thuật draping, dựng cấu trúc mô phỏng thân thể con người.

Mới đây, ​Gracie Abrams thu hút ống kính truyền thông khi xuất hiện trên thảm đỏ Lễ trao giải Grammy 2025 với thiết kế từ nhà mốt Chanel, lấy cảm hứng từ đồ cưới. Bộ đầm chiffon màu kem mờ, lệch vai với chi tiết hoa trà kinh điển, kết hợp cùng khăn voan mỏng phủ đầu và vai, giúp Gracie hóa thân thành “nàng dâu Chanel”.

Cách đây không lâu, tại Tuần lễ Thời trang London 2025, Florence Pugh mở màn show Thu Đông của Harris Reed trong chiếc đầm đen xuyên thấu, corset ôm sát và tà váy xòe. Ðặc biệt, chiếc đầm còn đi kèm với một chiếc mũ trùm đầu, cùng chi tiết ánh kim ở eo, khéo léo khoe trọn đường cong của nữ diễn viên. Tại buổi công chiếu A Complete Unknown (2024), Monica Barbaro chọn đầm đen của nhà mốt Schiaparelli tối giản, với những đường cắt thẳng thớm. 

Quay về thời điểm Dune: Part Two ra mắt vào giữa 2024, Florence Pugh và Anya Taylor-Joy đều diện những chiếc đầm có mũ từ các nhà mốt như Valentino và Dior trong chuyến quảng bá cùng đoàn phim. Chúng không chỉ phản ánh các vấn đề về môi trường, tôn giáo, quyền lực, và sự sống nhắc đến trong phim, mà còn là cách thức người phụ nữ làm chủ mạch phim. Dù cho nam giới vẫn nắm vai trò dẫn dắt câu chuyện, nhưng không có nghĩa, trong thế giới của Dune, vị thế người phụ nữ bị phai mờ. Ẩn sau những cơn bão cát, hay giữa những xung đột, họ là những thế lực ngầm âm thầm điều khiển vận mệnh của các nhân vật.

Nói về sức hấp dẫn của những chiếc mũ này, Tiffany Hsu, Giám đốc mua sắm của Mytheresa nhận định: “Nhiều bộ sưu tập couture đã giới thiệu những thiết kế có mũ và chiếc mũ che đầu, tạo ra một bầu không khí xa hoa và đầy mê hoặc”. Quả thực, trong khuôn khổ Tuần lễ Thời trang năm nay, giới mộ điệu đã chứng kiến sự trở lại của thiết kế đầm có mũ trùm trên sàn diễn của Balmain và Max Mara.

Max Mara khai thác hình ảnh người nữ anh hùng hiện đại thông qua chất liệu dày dặn, gam màu trầm và phom dáng tối giản, gợi nhớ đến vẻ đẹp u tịch của Gothic, nhưng được tiết chế để chạm đến tinh thần đương đại. Trong khi đó, Balmain đưa thiết kế mũ trùm đầu vào tổng thể mang cảm hứng chiến binh, như một nét chấm phá sắc lạnh trong bảng màu nữ quyền mà Olivier Rousteing đang vẽ nên bằng lớp áo dệt kim.

Tương tự các xu hướng cổ điển trỗi dậy gần đây, đầm có mũ trùm đầu không chỉ tiếp cận giới sành điệu bởi cảm hứng hoài niệm về các giá trị xưa cũ, mà còn tạo nên tiếng nói cỗ vũ phái nữ: quyền năng của họ nằm ở trong nội tại, như những gì được che giấu bên dưới chiếc mũ trùm đầu.

ĐỌC THÊM

Điều gì khiến ceramic trở nên hấp dẫn trong thế giới kim hoàn?

Khi bền vững trở thành ngôn ngữ mới của các thương hiệu làm đẹp có trách nhiệm

F&B trở thành “sân chơi” tiềm năng cho các thương hiệu thời trang xa xỉ