Chiếc túi Hermès Birkin từng đồng hành cùng cố nghệ sĩ Jane Birkin suốt gần một thập kỷ, vừa trở thành chiếc túi đắt giá nhất từng được đấu giá, với mức giá lên đến 10,1 triệu đô la Mỹ
Ngày 10/07, tại Paris, căn phòng đấu giá của Sotheby’s Fashion Icons bỗng chốc vỡ òa bởi một phiên giao dịch chỉ kéo dài vỏn vẹn 10 phút. Bắt đầu ở mức giá 1,7 triệu đô, màn đấu giá cho chiếc túi Birkin đã qua sử dụng nhanh chóng leo thang, qua mốc 2 triệu, 4 triệu, 6 triệu trước khi cú búa chốt giá 10,1 triệu đô la Mỹ, thiết lập kỷ lục chưa từng có cho một chiếc túi xách. Tuy nhiên, điều khiến giới mộ điệu xôn xao không chỉ vì ở mức giá, mà là danh tính của nó: nguyên mẫu Birkin đầu tiên, được Hermès chế tác riêng cho Jane Birkin sau một cuộc trò chuyện tình cờ trên máy bay vào những năm 80.
Câu chuyện phía sau cuộc đấu giá kỷ lục
Cách đây một tháng, khi Sotheby’s Paris công bố đưa chiếc túi Hermès Birkin lên sàn đấu giá, làn sóng quan tâm và bàn luận về sự kiện này đã nhanh chóng lan rộng, từ cánh truyền thông chuyên ngành đến cộng đồng sưu tầm trên thế giới. Những tranh luận nổ ra xung quanh giá trị thực của chiếc túi. Thậm chí, một số chuyên gia dự đoán mức giá sẽ chỉ dao động từ 1 đến 2 triệu đô la Mỹ, nhưng cũng có những tiếng nói cho rằng, thị trường có thể sẽ chứng kiến một “cuộc đua không giới hạn” khi tính chất độc bản của hiện vật được định vị đúng tầm.

Above Nhân viên đấu giá Aurélie Vandevoorde ra hiệu khi chiếc túi Birkin nguyên bản được bán với giá 10,1 triệu đô la Mỹ. Ảnh: Michel Euler/The Associated Press
Thậm chí, phát biểu trong thông cáo báo chí, Morgane Halimi, Giám đốc toàn cầu mảng Túi xách và Thời trang của Sotheby’s, khẳng định: “Một 'kỳ lân' đích thực trong thế giới thời trang và phụ kiện, chiếc túi huyền thoại này hoàn toàn sánh ngang với những hiện vật có xuất xứ danh giá như áo len Black Sheep mang tính biểu tượng của Công nương Diana hay vương miện và áo choàng của Freddie Mercury”.

Above Chiếc túi Birkin nguyên bản do Hermès tạo ra cho Jane Birkin vào năm 1984 được trưng bày trước phiên đấu giá. Ảnh: AP Photo/Michel Euler

Above Ảnh: AP Photo/Michel Euler
Từ góc nhìn của thị trường, sự kiện lần này không diễn ra một cách tình cờ. Trước thời điểm đấu giá chính thức, chiếc túi đã được trưng bày tại New York, Hồng Kong và Paris như một chiến lược thu hút và gây dựng cảm xúc cho giới mộ điệu. Hàng nghìn người đã đến chiêm ngưỡng hiện vật, nhiều người trong số đó mang theo câu hỏi: Điều gì khiến một chiếc túi sờn cũ, thậm chí có vẻ không còn hoàn hảo lại trở nên quý giá đến thế?
Một phần câu trả lời nằm ở cái tên đứng sau nó: nữ ca sĩ, diễn viên và nhà hoạt động xã hội người Anh Jane Birkin. Khi còn sinh thời, bà đã hiện thân cho hình ảnh một người phụ nữ sống tự do và thời thượng. Câu chuyện giữa Jane Birkin và chiếc túi mang tên bà vốn đã là một huyền thoại trong lịch sử thời trang, nhưng nay được nhắc lại nhiều hơn, một phần vì sức nóng của phiên đấu giá.
Người ta bắt đầu kể nhiều hơn về chuyến bay năm 1984, khi Jean-Louis Dumas, cựu giám đốc nghệ thuật của Hermès tình cờ bắt gặp nữ nghệ sĩ đang chật vật cùng con nhỏ và những đồ dùng vương vãi trong chiếc giỏ mây. Từ mẩu đối thoại ngắn và bản phác thảo vội vàng trên một chiếc túi nôn máy bay, khởi nguồn của một thiết kế làm thay đổi ngành hàng xa xỉ mãi mãi đã hình thành. Chiếc túi đầu tiên được Hermès chế tác riêng cho Jane Birkin đến nay vẫn là hiện vật duy nhất lưu giữ trọn vẹn tinh thần nguyên bản của dòng Birkin.
Xem thêm: Hành trình bí mật cùng Hermès

Above Túi Birkin đầu tiên của Jane có tem J.B. Ảnh: Sotheby’s
Ngoài ra, những vết xước, dấu in móng vuốt mèo, sticker từ hai tổ chức nhân đạo Birkin từng tham gia - UNICEF hay Médecins du Monde,… như những lớp những lớp trầm tích, chất chồng thời gian mà chiếc túi này từng đi qua, từ việc nó cùng nữ minh tinh một thời dùng làm gối ngủ ở sân bay, đến người bạn đồng hành trên những chuyến lưu diễn, băng qua những cơn mưa bất chợt trước khi bước lên sàn đấu giá gây quỹ phòng chống AIDS vào năm 1994. Năm 2000, chủ nhân chiếc chiếc túi thuộc về Catherine Benier, người đã giữ nó trong suốt 25 năm, từ chối mọi lời đề nghị của giới sưu tầm, kể cả Rihanna. Giờ đây, khi đặt lại chiếc túi lên sàn đấu giá của Sotheby’s, Catherine không chỉ nhường lại một món đồ, mà mở ra cơ hội để một câu chuyện khác được kể tiếp.

Above Ảnh: Sotheby’s

Above Ảnh: Sotheby’s
Và rồi, vào ngày 10/07, trong căn phòng đấu giá của Sotheby’s Paris, giữa không khí căng thẳng và háo hức của những cái tên sành sỏi trong giới sưu tầm, chiếc Birkin nguyên bản, từng thuộc về Jane Birkin, đã khép lại cuộc tranh đấu kéo dài mười phút với chiến thắng của nhà sưu tầm người Nhật Bản. Cú chốt vang lên trong tiếng hò reo của cả khán phòng và khiến cả làng mốt thế giới bừng tỉnh. Với mức giá 10,1 triệu đô, chiếc Birkin của Jane Birkin không chỉ phá vỡ mọi kỷ lục từng được thiết lập cho một chiếc túi xách, mà còn vươn lên vị trí thứ hai trong danh sách những món đồ thời trang đắt giá nhất từng được đấu giá, chỉ sau đôi giày hồng ruby trong “The Wizard of Oz” (1939), và sánh ngang với những biểu tượng lịch sử như chiếc mũ của Napoleon Bonaparte.
Đâu là giá trị thực sự của chiếc túi?
Trên danh nghĩa, chiếc túi được bán đấu giá ngày 10/07 là một Hermès Birkin, một dòng túi đã quá quen thuộc với giới mộ điệu, hiện diện trong vô số phiên bản da cá sấu bạch tạng, nạm kim cương, sản xuất giới hạn, và được săn lùng bởi mọi biểu tượng thời trang trên thế giới. Nhưng người ta không bỏ ra 10,1 triệu đô chỉ để sở hữu một biểu tượng đã được sản xuất hàng ngàn lần. Như đã nói ở trên, và chắc hẳn phần lớn các nhà sưu tầm tham gia đấu gia cũng nhìn thấy điều thực sự được định giá trong cuộc đấu giá này không phải là chiếc túi của Hermès mà là chiếc túi của Jane Birkin.

Above Jane Birkin với chiếc túi mang tên cô. Ảnh: Mike Daines/Shutterstock
Chính điều này phân tách chiếc túi nguyên bản với mọi phiên bản thương mại được sản xuất sau đó. Dù Hermès có phát triển thêm hàng trăm màu sắc, chất liệu và kiểu dáng trong suốt bốn thập kỷ qua, không một phiên bản nào từng “sống” một đời sống thật sự. Chiếc túi nguyên mẫu ấy, trái lại, không nằm yên trong hộp bảo quản, không được giữ để bảo tồn giá trị vật lý. Nó đã cùng Jane Birkin đi qua đời sống, đúng như lý do ban đầu khiến nó ra đời: nhu cầu về một chiếc túi phù hợp cho người nghệ sĩ và cho một người mẹ.
Xem thêm: Bí quyết nào giúp Hermès “miễn nhiễm” trước mọi biến động của ngành thời trang xa xỉ?

Above Đạo diễn người Pháp Bertrand Tavernier và nữ diễn viên kiêm ca sĩ người Pháp Jane Birkin xách chiếc túi Birkin của cô vào tháng 05/1990. Ảnh: Getty Images

Above Jane Birkin cầm chiếc túi Birkin của mình vào năm 2013. Ảnh: Getty Image
Theo công bố từ Sotheby’s, chiếc túi Birkin nguyên mẫu mà Hermès chế tác riêng cho Jane Birkin sở hữu bảy đặc điểm thiết kế chưa từng xuất hiện trên bất kỳ phiên bản thương mại nào. Được làm thủ công từ da đen, nó là chiếc Birkin duy nhất có dây đeo vai liền không thể tháo rời. Đặc biệt, không phải ngẫu nhiên khi bên trong chiếc túi còn đính một chiếc kềm cắt móng, do Birkin vốn không thường để móng dài. Ngay cả chi tiết phần cứng bằng đồng thau, thay vì kim loại mạ vàng thường thấy, hay những đinh đáy nhỏ hơn tiêu chuẩn, khóa kéo “éclair” hiếm gặp, đều cho thấy đây là một sản phẩm chắc chắn đã từng dành riêng cho cố nghệ sĩ Jane Birkin.

Above Jane Birkin mang theo một chiếc Birkin màu đen. Ảnh: REX
Câu chuyện của chiếc túi này càng có ý nghĩa hơn trong một thế giới mà “giới hạn” và “hiếm có” bị thương mại hóa thành công cụ tiếp thị. Chiếc túi Hermès Birkin không phải là phiên bản được tung ra thị trường dưới chiến dịch quảng bá rầm rộ, cũng không phải là sản phẩm hợp tác chiến lược giữa thương hiệu và nghệ sĩ. Và nó lại không qua tay stylist hay gợi ý của mạng xã hội. Nó đơn giản là kết quả của một cuộc trò chuyện rất đời, giữa một người phụ nữ đang cần một chiếc túi đủ tiện nghi, đủ thẩm mỹ cho một người phụ nữ, và một giám đốc sáng tạo đủ lắng nghe để đưa điều đó thành hình hài.

Above Ảnh: Brendan McDermid/Reuters
Như Catherine Benier, người từng sở hữu chiếc túi trong 25 năm, chia sẻ trước phiên đấu giá: “25 năm trước, khi tôi mua chiếc túi này, nó đã là chiếc túi đắt nhất thế giới. Tất cả những yếu tố này góp phần xây dựng nên huyền thoại của chiếc Birkin đầu tiên, vậy nên chắc chắn nó có giá. Nhưng giá là bao nhiêu? Đây là món đồ của một đời người, là huyền thoại, là biểu tượng. Mà một huyền thoại liệu có thể định giá không? Chắc chắn là có”.




