Cover Story: Li Na - Hành trình vinh quang của một ngôi sao quần vợt

Ở đỉnh cao sự nghiệp, Li Na vẫn giữ góc nhìn thực tế và khiêm nhường về thành công của chính mình. “Tôi thừa nhận đây là điều chưa từng có, nhưng chắc chắn sẽ có người kế nhiệm”, cô nói. “Vì quần vợt chỉ mới phát triển ở Trung Quốc, nên loại hình này vẫn được xem là một môn thể thao mới mẻ với mọi người. Chúng ta vẫn còn nhiều hy vọng và một chặng đường dài phía trước”. 

“Tôi nghĩ chúng ta không nên suy nghĩ quá nhiều về bất cứ điều gì; càng đơn giản lại càng hạnh phúc. Khi tôi làm điều gì đó, tôi không bao giờ nghĩ đến việc nó sẽ ảnh hưởng đến người khác như thế nào. Điều quan trọng là làm tốt công việc của bạn, thay vì lo lắng về tầm ảnh hưởng của bản thân đến người khác hay những đánh giá từ phía họ”.

“Tất cả chúng ta đều có định nghĩa khác nhau về thành công. Một số người cho rằng thành công trong sự nghiệp là điều quan trọng, nhưng người khác lại cảm thấy rằng sự hòa thuận trong gia đình cũng là một loại thành công. Tôi nghĩ rằng thành công thực chất chỉ là sự công nhận từ người khác. Và tôi là người có thể buông bỏ quá khứ ngay lập tức. Hiện tại, đối với tôi, điều quan trọng nhất là chăm sóc tốt gia đình mình”.

Cô mô tả mối quan hệ giữa mình với quần vợt là “sự chung sống giữa yêu và ghét”. Ngày nhỏ, cô từng không thích bộ môn này vì ý nghĩ quần vợt đã cướp đi tuổi thơ và ngăn cản cô có được cuộc sống mình mong muốn. Cô cũng phản đối các phương pháp huấn luyện tiêu cực và khắc nghiệt vì đã từng trải qua những chấn thương trong thời gian dài. Thực tế, những năm đầu sự nghiệp, Li Na từng quyết định rời xa quần vợt - như một dạng nghỉ hưu tạm thời - không lâu sau khi cô bắt đầu thi đấu chuyên nghiệp và tập trung theo đuổi ngành học báo chí.

“Khi tôi tạm dừng chân lần đầu tiên vào năm 2002, tôi không hiểu tại sao mình lại chơi quần vợt. Tôi cảm thấy lạc lối. Tôi luôn cảm thấy đó chỉ là một công việc cần hoàn thành. Nó giống như bất kỳ công việc nào khác, chỉ khác ở bản chất mà thôi”.

Xem thêm: “Thần đồng” Quang Dương: “Em tin pickleball sẽ vượt qua tennis”

Điều này không nên là một bất ngờ - nhiều người không thực sự yêu thích công việc của mình. Tuy nhiên, xã hội thường đặt tiêu chuẩn cao hơn cho các vận động viên, có lẽ vì họ được xem là những người có cuộc sống lý tưởng, mà không nghĩ đến sự vất vả trong quá trình tập luyện và di chuyển, tính đơn độc khắc nghiệt của loại hình thể thao cá nhân như quần vợt, cũng như áp lực tâm lý khổng lồ từ việc phải làm việc trước công chúng và làn sóng dư luận.

Khi trở lại với quần vợt, Li Na từng chia sẻ rằng bản thân đã nội tâm hóa những tiêu cực từ các huấn luyện viên, và bị kìm hãm bởi một giọng nói không ngừng chỉ trích bản thân từ sâu bên trong. Điều này phản ánh những thách thức mà nhiều vận động viên phải đối mặt, không chỉ về mặt thể chất mà còn về tinh thần, khi họ phải vượt qua những kỳ vọng và áp lực từ cả bản thân lẫn người khác.

Ngay cả khoảnh khắc chiến thắng giải Grand Slam đầu tiên vào năm 2011 cũng không khiến Li Na cảm thấy thành tựu, thay vào đó là sự nhẹ nhõm. Cô đã viết trong tự truyện năm 2013, “My Life” (một bộ phim tiểu sử dựa trên cuốn sách, do nhà làm phim Hồng Kông Peter Chan thực hiện, hiện vẫn đang trong quá trình sản xuất), rằng điều cô biết ơn nhất chính là sự bình yên nội tại mà nó mang lại. “Tôi không cần phải dùng khăn che mặt sau trận đấu, trốn trong phòng thay đồ hoặc nhà vệ sinh và khóc không ngừng. Tôi không cần ghét bỏ bản thân vì những sai lầm, tôi càng không cần dày vò chính mình như vòng tuần hoàn lặp lại nhiều lần”.

Li Na đã rời khỏi hệ thống đào tạo quốc gia vào năm 2008, trong một thỏa thuận cho phép cô thuê huấn luyện viên riêng và nhận phần tiền thưởng nhiều hơn. Sau đó, lối chơi của cô có bước nhảy vọt lên tầm cao mới - ban đầu là một tay vợt mạnh mẽ, với lối đánh bền bỉ, nổi bật với khả năng điều khiển trận đấu nhưng đôi khi có phần dễ đoán, cô dần trở nên linh hoạt và biết cách chiếm ưu thế hơn khi quay trở lại sân đấu.

Sau hơn một thập kỷ gắn bó với Rolex, Li Na cho rằng nhà sản xuất đồng hồ Thụy Sĩ cũng tạo cơ hội cho các vận động viên được là chính mình. “Rolex hỗ trợ nhiều cá nhân và các sự kiện thể thao hàng đầu, tạo nền tảng vững chắc cho các vận động viên dũng cảm theo đuổi mục tiêu của mình. Tôi nghĩ đây là một hành động vô cùng nhân văn”.

Sự quyết tâm làm mọi thứ theo cách riêng mang đến cho Li Na hình ảnh có phần nổi loạn, mặc dù cô luôn từ chối nhận định này. Thực tế, Li Na vẫn là một nhân vật được yêu mến không chỉ vì tài năng thi đấu mà còn vì tính cách của mình: cô thường thẳng thắn bày tỏ suy nghĩ, với khiếu hài hước được mọi người yêu thích. Cô thường gây ấn tượng mạnh với khán giả bằng những câu đùa trong các cuộc phỏng vấn và những bài phát biểu chiến thắng, nổi bật giữa một thế giới nơi nhiều vận động viên qua quá trình huấn luyện truyền thông thường đưa ra những câu trả lời máy móc.

Một trong những điều khiến người hâm mộ thích thú chính là những câu đùa không chút kiêng nể mà cô dành cho chồng mình, đồng đội cũ và cũng từng là huấn luyện viên, Jiang Shan, hay còn gọi là Dennis. Cô từng công khai phê bình anh trong một cuộc phỏng vấn sau trận đấu vì đã làm cô mất ngủ vì tiếng ngáy. Khi quyết định thuê huấn luyện viên khác, Carlos Rodriguez, vào năm 2012, cô từng đùa rằng: “Anh ấy đã cứu vãn cuộc hôn nhân của tôi”.

Li Na chính thức giải nghệ cách đây một thập kỷ, chưa đầy tám tháng sau khi cô giành chức vô địch Grand Slam thứ hai tại Melbourne, khi chấn thương đầu gối của cô trở nên nghiêm trọng. Tương tự như lần đầu tạm “chia tay” bộ môn quần vợt, cô đã tận dụng cơ hội này để tiếp tục phát triển bản thân, theo học chương trình hai năm dành cho các nhà quản lý cấp cao từ năm 2017 tại Trường Kinh doanh Cheung Kong ở Bắc Kinh.

Xem thêm: Trang sức truyền thống - Mối gắn kết gia đình trong văn hóa các dân tộc Việt

“Ngoài quần vợt, bất kỳ lĩnh vực nào cũng có sức hấp dẫn tôi”, cô cười tươi và nói. “Suy cho cùng, mọi ngành nghề đều là khoảng trời mới đối với tôi”. Hiện tại, tôi quan tâm đến lĩnh vực kinh doanh. Tôi hoàn toàn trở thành một con người mới, vì vậy tôi chọn học tập với hy vọng có thể nâng cấp bản thân và nắm vững một số kỹ năng”.

Li Na cũng tích cực tham gia vào các hoạt động từ thiện. Thời điểm xảy ra đại dịch, cô đã quyên góp 3 triệu nhân dân tệ cho quê hương để hỗ trợ công cuộc chống dịch. Bên cạnh đó, cô còn đảm nhiệm vai trò đại sứ toàn cầu cho Thế vận hội đặc biệt, nơi tạo cơ hội cho các vận động viên có khuyết tật về trí tuệ.

“Làm từ thiện là công việc không chỉ giới hạn cho một nhóm người cụ thể; mỗi thành viên trong xã hội đều có thể giúp đỡ người khác trong khả năng của mình”, cô chia sẻ. “Điều khiến tôi cảm động nhất chính là những năm tháng hợp tác với Thế vận hội đặc biệt. Thông qua việc tiếp xúc với các em nhỏ tham gia Thế vận hội đặc biệt, tôi cảm nhận được niềm hạnh phúc mà chúng có được từ các hoạt động thể thao. Điều này có thể không quá quan trọng trong mắt người khác, nhưng khi những đứa trẻ cảm thấy hạnh phúc, sự tự tin trong chúng cũng sẽ tăng lên, để rồi từ đó thoát khỏi “chiếc lồng” đang trói buộc chính mình”.

“Tuy nhiên, sự công nhận từ xã hội dành cho các nhóm đặc biệt vẫn còn tương đối thấp. Khi trò chuyện với những đứa trẻ này, tôi nhận ra rằng chúng đôi khi rất sợ ra khỏi nhà và đối mặt với ánh mắt kỳ lạ từ người khác. Để xóa bỏ những định kiến này, chúng ta vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Trong những năm gần đây, tôi tiếp tục hợp tác với Thế vận hội đặc biệt và sẽ tích cực theo dõi các cuộc thi của họ, làm hết sức có thể để giúp họ có điều kiện tập luyện tốt hơn”.

Và đó chính là Li Na - sau nhiều năm tháng nỗ lực không ngừng cho bản thân, cô vẫn đang tiếp tục tranh đấu với khao khát mang lại điều kiện tốt hơn cho các vận động viên ở mọi cấp bậc và hoàn cảnh.

Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc của Richard Lord đăng trên ấn phẩm in Tatler Hồng Kông số tháng 09/2024 và ấn phẩm in Tatler Vietnam số tháng 11/2024 

ĐỌC THÊM:

Mọi điều thú vị về màn ra mắt của Lisa (Blackpink) trong “The White Lotus” mùa 3

Vacheron Constantin ra mắt hai mẫu đồng hồ trang sức cao cấp

7 biểu tượng thời trang trong “kinh đô” điện ảnh Old Hollywood