Cover Trang sức truyền thống là đại diện cho những giá trị gia đình Việt (Ảnh: Getty Images)
Trang sức truyền thống là đại diện cho những giá trị gia đình Việt (Ảnh: Getty Images)
1 / 1
Trang sức truyền thống là kết tinh của nghệ thuật bản địa và sức mạnh tinh thần của gia đình - cộng đồng được phản ánh trong phong tục, tập quán của người Việt
Với 54 dân tộc anh em, cách chuyển thể trang sức thành các giá trị, phong tục, tập quán và tín ngưỡng độc đáo đã tạo thành sự đa dạng trong văn hoá phục sức, gắn liền với tính gia đình vốn ăn sâu vào gốc rễ và bản sắc Việt Nam. Ngoài tính thẩm mỹ, trang sức truyền thống của các dân tộc Việt Nam còn phản ánh vai trò của cá nhân trong gia đình và cộng đồng. Theo nhiều phong tục, trang sức được trao tặng như vật phẩm quan trọng trong các nghi lễ cưới hỏi, trở thành biểu tượng của sự gắn kết giữa các thế hệ và gia đình. Đối với nhiều dân tộc, trang sức không chỉ là món quà vật chất mà còn chứa đựng những giá trị tinh thần, truyền tải câu chuyện về nguồn gốc, lịch sử và di sản văn hóa.
Có thể bạn bỏ lỡ: Trang sức gia truyền của các cô dâu nhà Windsor
Sẽ không ngoa nếu nói rằng có thể “đọc vị” được hồn phách và bản sắc của một dân tộc thông qua cách họ ăn vận. Đặc biệt, xu hướng và phân loại trang sức ít nhiều nói lên điều kiện sống, phong tục tập quán, lễ nghi và tính cách của người đeo. Trong đó, đồng bào các dân tộc thiểu số luôn coi trang sức là một tài sản lớn của cả gia đình dòng tộc, mang theo sức mạnh tâm linh để bảo hộ như bộ xà tích đeo quanh hông hay vòng kiềng bằng bạc. Tương tự, người Kinh và người Hoa có truyền thống đeo trang sức gia truyền với những thiết kế cầu kỳ, tinh xảo, tượng trưng cho phúc lộc thọ và niềm tin vào sự phù hộ của các vị thần bảo trợ.
Từ miền núi cao đến đồng bằng, trang sức truyền thống của mỗi dân tộc Việt Nam đều mang những nét đặc trưng, hòa quyện giữa nghệ thuật thủ công và bản sắc văn hóa riêng biệt. Mỗi món trang sức không chỉ đơn thuần là sản phẩm từ bàn tay tài hoa của nghệ nhân, mà còn là tiếng nói của lịch sử, của đời sống tâm linh và niềm tự hào dân tộc, truyền tải một cách tinh tế tinh thần của cộng đồng qua từng thế hệ.
Cẩm thạch - Mảnh ghép không thể thiếu trong tủ trang sức của gia đình người Kinh và người Hoa
Above Loại cẩm thạch được ưa chuộng nhất, cũng như có giá trị cao nhất là loại màu xanh lục bảo, giới chuyên gia dùng từ “cẩm thạch hoàng đế” để chỉ màu sắc này. (Ảnh: Getty Image)
Loại cẩm thạch được ưa chuộng nhất, cũng như có giá trị cao nhất là loại màu xanh lục bảo, giới chuyên gia dùng từ “cẩm thạch hoàng đế” để chỉ màu sắc này. (Ảnh: Getty Image)
1 / 1
Người Kinh và người Hoa xem cẩm thạch là một loại bảo vật quý, mang nhiều ý nghĩa tinh thần nên thường chọn loại đá này làm trang sức gia truyền. Có nhiều lý do khiến loại đá này được coi trọng. Trong văn hóa Đông Á, cẩm thạch từ lâu đã được xem là biểu tượng của sự bảo vệ và may mắn về mặt phong thuỷ. Người ta tin rằng cẩm thạch có thể xua đuổi tà ma và mang lại bình an, hạnh phúc cho người đeo. Vì vậy, việc trao truyền trang sức cẩm thạch - đặc biệt là màu xanh lục, qua các thế hệ cũng thể hiện lời chúc phúc, bảo hộ và cầu mong điều tốt lành.
Trang sức cẩm thạch có màu sắc tinh tế, được coi là mang vẻ đẹp cao quý và trang nhã. Tại Việt Nam và Trung Quốc, màu xanh lục thường được so sánh với sự thanh cao và tinh thần trong sáng. Đây là những phẩm chất mà nhiều gia đình mong muốn được truyền lại cho con cháu qua những món trang sức này. Việc truyền lại trang sức cẩm thạch từ đời này qua đời khác cũng là một cách lưu giữ kỷ niệm gia đình và giúp con cháu hiểu rõ hơn về truyền thống của tổ tiên.
Đọc thêm: Bạn sẽ chọn đồng hồ cao cấp nào làm trang sức gia truyền?
Trang sức đồng - Giá trị tinh thần trong văn hoá Tây Nguyên
Trong văn hóa Ê-đê, Ba Na và Gia Rai, đồng là một kim loại quý mang ý nghĩa biểu trưng cho sự giàu sang và địa vị trong cộng đồng. Những món trang sức đồng như vòng tay, vòng cổ, nhẫn, thường được làm thủ công, thể hiện sự khéo léo và tinh xảo của người thợ, mang giá trị không chỉ là đồ trang sức mà còn là biểu tượng của uy quyền và phú quý. Trong cuộc đời người Ê-đê, những lần được đeo vòng đồng thường đánh dấu những thời khắc quan trọng, thể hiện sự chuyển giao các giai đoạn cuộc đời.
Không chỉ có giá trị vật chất, trang sức đồng còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, giúp kết nối con cháu với tổ tiên và tinh thần của núi rừng. Các món trang sức đồng thường được truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác, giữ cho linh hồn tổ tiên luôn ở bên gia đình.
Các dân tộc Tây Bắc cùng tình yêu trang sức bạc
Above Chân dung một phụ nữ Dao Đỏ cùng bộ trang sức bạc và trang phục truyền thống. Trong phong tục cưới xin, bố mẹ chồng cũng thường tặng con dâu mới những món trang sức bạc như một lễ vật thách cưới. (Ảnh: Getty Image)
Chân dung một phụ nữ Dao Đỏ cùng bộ trang sức bạc và trang phục truyền thống. Trong phong tục cưới xin, bố mẹ chồng cũng thường tặng con dâu mới những món trang sức bạc như một lễ vật thách cưới. (Ảnh: Getty Image)
1 / 1
Trong văn hóa của nhiều dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc Việt Nam như Mông, Dao, Thái, trang sức bạc không chỉ là món phụ kiện mà còn mang trong mình những ý nghĩa sâu sắc về đời sống tâm linh và giá trị truyền thống. Từ khi còn nhỏ, các cô bé người Thái đã được cha mẹ chuẩn bị cho những món trang sức bạc, coi đó như một cách bảo vệ và tôn vinh vẻ đẹp, sự duyên dáng cũng như ý chí kiên cường.
Không chỉ là món đồ trang trí, trang sức bạc còn đóng vai trò như một hình thức thể hiện sự giàu có và địa vị. Trong các dịp lễ hội lớn, đặc biệt là vào mùa xuân, người phụ nữ dân tộc khoác lên mình tất cả trang sức bạc quý giá, từ vòng tay, vòng cổ đến hoa tai và dây đeo, để thể hiện sự phú quý, và sức mạnh gia đình. Những món đồ bạc lấp lánh không chỉ thu hút ánh nhìn mà còn tượng trưng cho sự bảo hộ của tổ tiên, một biểu tượng của phước lành mà người lớn mong muốn truyền lại cho thế hệ sau.
ĐỌC THÊM:
Nature Sauvage - Thiên nhiên tinh xảo trong bộ sưu tập trang sức mới của Cartier
