Cover Biểu tượng cảm xúc (emoji) đã trở thành một phần không thể thiếu trong giao tiếp kỹ thuật số hàng ngày của chúng ta, bổ sung ngữ cảnh phi ngôn ngữ thông qua màn hình của chúng ta (Ảnh: Getty Images)
Biểu tượng cảm xúc (emoji) đã trở thành một phần không thể thiếu trong giao tiếp kỹ thuật số hàng ngày của chúng ta, bổ sung ngữ cảnh phi ngôn ngữ thông qua màn hình của chúng ta (Ảnh: Getty Images)
1 / 1
Các biểu tượng văn hoá xuất hiện trong tin nhắn, email và thậm chí cả trong phòng xử án. Đây là câu chuyện về việc một khuôn mặt cười đã biến thành một thư viện gồm 3.790 biểu tượng cảm xúc (emoji)
Emoji 👍🏻 để đồng ý, ❤️ để bày tỏ tình cảm, 😂 để chia sẻ sự vui nhộn, emoji đã trở thành ngôn ngữ cảm xúc hiện đại, đôi khi thay thế hoàn toàn cho lời nói. Thật khó tưởng tượng một cuộc trò chuyện trực tuyến ngày nay mà vắng bóng chúng.
Nhưng vai trò của emoji không chỉ dừng lại ở việc thay thế từ ngữ. Nhà ngôn ngữ học Gretchen McCulloch, tác giả cuốn Because Internet, cho rằng chúng trở nên thiết yếu vì đã làm cho việc viết gần gũi với cách nói hơn bao giờ hết. Emoji khôi phục những tín hiệu phi ngôn ngữ vốn bị mất trong văn bản, thêm vào sự ấm áp, sắc thái và nhịp điệu mà dấu chấm câu không thể mang lại.
Từ vài biểu tượng pixel thô sơ những năm 1990, emoji nay đã trở thành một “thư viện cảm xúc” với gần 4.000 biểu tượng, được bổ sung đều đặn mỗi năm. Hành trình ấy khiến chúng không còn là hình vẽ vụng về, mà đã trở thành một phần không thể thiếu trong giao tiếp toàn cầu.
Đọc thêm: Giải mã sức hút và những lo ngại xoay quanh Nano Banana: Mô hình AI chỉnh ảnh mới nhất của Google
Từ :-) đến ☺️
Trước khi emoji ra đời, thế giới đã có emoticon. Năm 1982, nhà khoa học máy tính Scott Fahlman gợi ý dùng :-) trên bảng tin trường đại học để phân biệt câu đùa với bài viết nghiêm túc. Nếu phương Tây quen với những cái nháy mắt kiểu ;-) thì ở Nhật Bản, người dùng lại tạo ra kaomoji—những gương mặt đứng thẳng đáng yêu như (^_^).
Đến cuối thập niên 1990, nhà thiết kế Shigetaka Kurita đã khai sinh bộ emoji đầu tiên cho NTT DoCoMo: 176 biểu tượng tí hon chỉ 12x12 pixel. Cảm hứng đến khi công chúng phản ứng dữ dội vì công ty gỡ bỏ biểu tượng trái tim khỏi máy nhắn tin, khiến nhiều khách hàng chuyển sang nhà mạng khác. Trong quá trình thiết kế, Kurita vay mượn ý tưởng từ nhiều nguồn—từ bản tin dự báo thời tiết, bảng ký hiệu giao thông đến nét vẽ manga.
Above Nhà thiết kế người Nhật Shigetaka Kurita phát biểu trên sân khấu tại Lễ trao giải Webby lần thứ 27 ở New York (Ảnh: Getty Images)
Nhà thiết kế người Nhật Shigetaka Kurita phát biểu trên sân khấu tại Lễ trao giải Webby lần thứ 27 ở New York (Ảnh: Getty Images)
1 / 1
Bước ngoặt đưa emoji ra thế giới là khi chúng được tích hợp vào Chuẩn Unicode – hệ thống đảm bảo mọi ký tự hiển thị đồng nhất trên mọi thiết bị và nền tảng. Từ đó, một biểu tượng gửi đi từ chiếc điện thoại này sẽ xuất hiện y hệt trên chiếc điện thoại khác, giúp emoji nhanh chóng trở thành ngôn ngữ chung toàn cầu.
“Ban đầu, chúng tôi chỉ thiết kế cho thị trường Nhật Bản. Tôi không ngờ emoji lại lan rộng đến vậy,” Kurita chia sẻ với The Guardian. “Điều khiến tôi ngạc nhiên nhất là mức độ phổ biến và tính phổ quát của chúng – một công cụ giao tiếp có thể vượt qua rào cản ngôn ngữ.”
Giải mã cách hiểu biểu tượng cảm xúc
Ngày nay, mỗi ngày có tới khoảng năm tỷ biểu tượng cảm xúc được gửi đi chỉ riêng trên Messenger – ứng dụng nhắn tin miễn phí của Facebook, theo số liệu từ chính “gã khổng lồ” mạng xã hội này. Báo cáo Xu hướng Biểu tượng Cảm xúc Toàn cầu 2022 của Adobe cho thấy 92% người dùng trên khắp thế giới đều sử dụng emoji, bất chấp rào cản ngôn ngữ. Không quá bất ngờ khi “tình yêu” dẫn đầu, với 73% dùng emoji để bày tỏ tình cảm, theo sau là niềm vui và hạnh phúc.
Nhưng emoji không chỉ dừng lại trong những cuộc trò chuyện thường nhật. Chúng đã xuất hiện cả trong… phòng xử án. Giáo sư luật Eric Goldman (Đại học Santa Clara, Mỹ), người chuyên theo dõi các phán quyết liên quan, cho biết số vụ án ở Mỹ có emoji làm bằng chứng đã tăng từ 33 vụ năm 2017 lên 53 vụ năm 2018. Chúng thường gặp nhất trong các vụ quấy rối tình dục, án hình sự và ngày càng hiện diện nhiều hơn trong tranh chấp lao động.
Above Việc phát hành Emoji 16.0 vào tháng 9 năm 2024 đã nâng tổng số biểu tượng cảm xúc lên 3.790 (Ảnh: Getty Images)
Việc phát hành Emoji 16.0 vào tháng 9 năm 2024 đã nâng tổng số biểu tượng cảm xúc lên 3.790 (Ảnh: Getty Images)
1 / 1
Điều này trở thành thách thức cho các thẩm phán và bồi thẩm đoàn, khi họ buộc phải “giải mã” những ẩn ý đằng sau biểu tượng kỹ thuật số. Chẳng hạn, emoji chắp tay (🙏🏻) có thể được hiểu là lời cầu nguyện, sự biết ơn, hoặc đơn giản chỉ là vỗ tay. Ngón tay cái giơ lên (👍🏻) thường mang nghĩa tích cực, thân thiện ở phương Tây, nhưng lại được xem là cử chỉ xúc phạm tại một số quốc gia Trung Đông.
Đọc thêm: Leaders Forum 2025 trở lại: Đối thoại lãnh đạo trong kỷ nguyên thách thức bởi công nghệ và nhân bản
Bạn có nói tiếng Thế hệ Z không?
Cách bạn dùng emoji đôi khi “tố cáo” ngay thế hệ của mình. Mỗi lứa tuổi lại phát triển một “phương ngữ” emoji riêng, với ý nghĩa liên tục biến đổi khiến không ít người lớn tuổi bối rối.
Năm 2015, Từ điển Oxford chọn emoji “mặt cười rơi nước mắt vì vui sướng” (😂) là Từ của năm – một cột mốc lịch sử. Nhưng với thế hệ Z ngày nay, biểu tượng ấy nếu dùng nghiêm túc lại bị xem là “quê”. Thay vào đó, họ ưa chuộng đầu lâu (💀) để diễn tả “chết vì cười” hay khuôn mặt khóc (😭) với nghĩa “cười đến bật khóc”.
Trong khi truyền thông số không ngừng phát triển, một câu hỏi lớn đặt ra: điều gì sẽ đến tiếp theo? Thế hệ Alpha – những đứa trẻ lớn lên cùng AI – sẽ tái định hình cách biểu đạt ra sao? Emoji liệu còn giữ vị thế, hay sẽ bị thay thế bởi một ngôn ngữ hình ảnh hoàn toàn mới?
Bài viết được chuyển ngữ từ nội dung gốc From texting to culture: why emojis matter more than you think của tác giả Yoyo Chow đăng tải trên Tatler Asia
ĐỌC NGAY
AI Tablet trao quyền để người trẻ linh hoạt lựa chọn nhịp sống công việc mới
Các nhà sáng tạo châu Á bảo tồn di sản văn hóa bằng AI như thế nào?
iOS 26: Những điều bạn cần biết về bản cập nhật đột phá của Apple
