Best of Switzerland: Khánh Nguyễn, Quản lý đội ngũ Kỹ sư Swiss Marketplace Group: “Hãy kiên trì như một ‘con gián’ đập mãi không chết”

Trong hành trình lãnh đạo đội ngũ kỹ sư đa văn hóa tại SMG, đâu là những khác biệt anh trân trọng trong cách tiếp cận kỹ thuật và ra quyết định giữa các nền văn hóa? Và làm sao anh biến sự đa dạng đó thành một tài sản chiến lược trong phát triển sản phẩm?

Với vai trò là người phát triển khung nghề nghiệp cho hơn 100 kỹ sư tại SMG, yếu tố đầu tiên không phải là khai thác khác biệt, mà là xây dựng một sự ‘đồng hóa’ về mặt triết lý công việc. Chúng tôi phải thiết lập những kỳ vọng chung rõ ràng, liên tục đào tạo và phản hồi theo những chuẩn mực này. Khi tiếng nói chung được xác lập, đội ngũ đến từ hơn 60 quốc gia sẽ làm việc với nhau dễ dàng hơn, đến mức nhiều quyết định hay cách ứng xử sẽ trở nên ‘không phải nghĩ - không phải hỏi'.

Tuy nhiên, sự đa dạng văn hóa chính là một tài sản quý giá mà người lãnh đạo cần nhận thức để xây dựng một đội ngũ bổ trợ lẫn nhau (complementary). Nguyên tắc phát triển con người của tôi là 'giới hạn điểm yếu – vừa đủ xài – và tập trung phát huy điểm mạnh’, không ai bị ép phải 'rống karaoke' nếu họ hát dở (cười). Tôi đặc biệt ưa chuộng các nhóm làm việc đa văn hóa vì chúng hiếm khi rơi vào lối mòn suy nghĩ do tần số văn hóa tiêu cực chung cộng hưởng.

Đọc ngay: Best of Switzerland: Tổng Thư ký SVEF Rachel Nguyen Isenschmid và góc nhìn đa chiều về phát triển Việt Nam

"Ví dụ, một đội ngũ thuần Thụy Sĩ có thể hơi cứng nhắc, ít hài hước và hay than phiền; trong khi một đội ngũ quá nhiều người Việt Nam đôi khi lại thụ động hoặc thiếu cẩn trọng. Khi có sự giao thoa, các điểm yếu này sẽ được kiểm soát, và sự đối lập tư duy sẽ tạo ra những giải pháp sáng tạo, đột phá hơn, đó chính là cách chúng tôi biến đa dạng văn hóa thành lợi thế chiến lược trong phát triển sản phẩm.

Từ startup smart home mitipi đến vị trí Senior Engineering Manager tại một tập đoàn lớn, anh đã đi từ môi trường cần sự linh hoạt tuyệt đối đến nơi đòi hỏi tính hệ thống tối đa. Theo anh, phẩm chất nào giúp một người kỹ sư bước vào hành trình lãnh đạo mà vẫn giữ được tư duy sáng tạo và tốc độ đổi mới?

Phẩm chất tiên quyết chính là tư duy thích nghi và khả năng thấu hiểu sâu sắc về sản phẩm và kinh doanh (business acumen). Trong kỷ nguyên AI hiện tại, vai trò của kỹ sư đang thay đổi triệt để. Dù ở vị trí lãnh đạo hay không, mỗi kỹ sư đều phải trở thành người ‘lãnh đạo công cụ’ (tool leader). Tôi tin rằng, sớm muộn gì, công việc kỹ sư phần mềm thuần túy sẽ không còn nhiều. Vị trí đó sẽ dịch chuyển thành ‘Kỹ sư Sản phẩm’ (Product Engineer): một chuyên gia công nghệ cực kỳ thành thạo trong việc sử dụng các công cụ AI để kiến tạo sản phẩm. Để làm được điều này, người kỹ sư phải vượt qua giới hạn kỹ năng lập trình truyền thống để hiểu rõ bản chất của sản phẩm, mô hình kinh doanh và bối cảnh thị trường (context).

Đây là một thách thức lớn với những kỹ sư phần mềm truyền thống, vốn chỉ quen viết code dựa trên đặc tả có sẵn. Ngược lại, Kỹ sư Sản phẩm tương lai phải có kỹ năng làm rõ context với các đồng nghiệp khác – biến nhu cầu kinh doanh thành dữ liệu đầu vào chính xác để các công cụ AI làm việc hiệu quả và tạo ra sản phẩm đột phá.

Là người từng trực tiếp ‘xây nền móng’ cho các nền tảng kỹ thuật từ ý tưởng đến vận hành, anh đánh giá đâu là thách thức lớn nhất khi cân bằng giữa kiến trúc kỹ thuật linh hoạt và sự ổn định dài hạn?

Thách thức luôn nằm ở việc xác định giai đoạn và mục tiêu sản phẩm. Sản phẩm càng sớm, kiến trúc càng phải linh hoạt, thậm chí là sản phẩm giả trên giấy tờ càng tốt. Đội ngũ của tôi có một thuật ngữ là ‘Fake-Door Product’: chỉ cần một mục quảng cáo và thông báo 'chưa triển khai', chúng ta đã có đủ dữ liệu người dùng để quyết định về một nền tảng hợp lý.

Vấn đề thứ hai, không thể tránh khỏi, là quản trị nợ kỹ thuật (Technical Debt). Tốc độ nhanh và sự linh hoạt luôn dẫn đến hiệu ứng ‘Broken Windows’ (Cửa sổ vỡ) – khi một phần bị lỗi, mọi người sẽ không ngại làm lỗi thêm. Xây dựng một nền tảng ổn định dài hạn đòi hỏi nguồn lực khổng lồ để cải thiện liên tục, mà đây lại là chi phí cơ hội quá lớn đối với các startup. Thông thường, các startup chọn chấp nhận nợ kỹ thuật để đạt tốc độ. Chỉ khi chạm đến ngưỡng trưởng thành và có đủ vốn, họ mới tiến hành xây dựng lại kiến trúc hiệu năng và bền vững hơn.

Khi công nghệ không ngừng thay đổi, làm sao một lãnh đạo kỹ thuật có thể giữ cho đội ngũ cập nhật liên tục mà không bị cuốn vào trào lưu ngắn hạn, thưa anh?

Nguyên tắc bất di bất dịch của tôi là sản phẩm đứng trên kỹ thuật. Việc chọn lọc công cụ hay công nghệ phải xuất phát từ việc thấu hiểu nhu cầu phát triển sản phẩm và định hướng chiến lược của công ty. Tại SMG, chúng tôi khuyến khích mọi người khám phá và làm demo với công nghệ mới để so sánh chi phí, ưu nhược điểm với hệ thống hiện tại, và từ đó đưa ra quyết định có trọng lượng.

Nếu có một xu hướng kỹ thuật tạo ra sự chuyển mình mang tính hệ thống cho cả B2B và B2C trong 1-2 năm tới, đó sẽ là…

… là Trí tuệ nhân tạo hành động độc lập (Agentic AI). Tôi tin rằng trong 5 năm tới, AI sẽ điều hành và điều hướng độc lập các hoạt động trong thế giới phần mềm và cả trong thế giới vật lý, thay thế vai trò điều hành của con người.

Anh có thể chia sẻ một tình huống cụ thể trong công việc mà anh đã vận dụng đồng thời sự bài bản từ Thụy Sĩ và sự linh hoạt từ Việt Nam để đưa ra một giải pháp hiệu quả, khác biệt với cách tiếp cận truyền thống?

Sự linh hoạt và đặc điểm dễ thích nghi của người Việt đã giúp tôi đội nhiều chiếc mũ khác nhau khi cần thiết, từ quản lý kỹ thuật, quản lý sản phẩm, đến cả thương thảo hợp đồng. Và chúng tôi đã vận dụng sự linh hoạt đó để tạo ra một chu trình bài bản: 'Fake-Door First' (sản phẩm giả để đánh giá nhu cầu) với sự linh hoạt được hệ thống hóa theo tinh thần Thụy Sĩ. Chu trình này từ xác định giả thuyết, đưa ra ngưỡng chấp nhận, đến thu thập dữ liệu và điều chỉnh quyết định đều được phát triển thành các công cụ chuyên nghiệp. Sự ngẫu hứng của thị trường được quản trị bằng sự chính xác của hệ thống, biến ‘fake-door first’ thành một văn hóa chung của đội ngũ.

Khi công nghệ thay đổi từng ngày và con đường sự nghiệp ngày càng nhiều ngã rẽ, điều gì là nguyên lý bất biến trong hành trình làm nghề của anh?

Trong một thế giới công nghệ thay đổi từng ngày và con đường sự nghiệp đầy rẫy ngã rẽ, sự kiên trì và thích nghi, hay ‘nguyên tắc con gián’ chính là nguyên lý bất biến trong hành trình của tôi. Tôi đã đi qua hơn 30 quốc gia và nhận ra nguyên tắc này luôn phù hợp trong mọi nền văn hóa và hoàn cảnh. Thế giới đang thay đổi nhanh chóng vì AI và những đột phá công nghệ khác. Con người hiện đại sẽ sống lâu hơn, trong một thế giới bất ổn hơn về địa chính trị và kinh tế – xã hội. Chính vì thế, sự kiên trì và thích nghi sẽ tạo ra sức bật tinh thần lớn lao.

Bởi lẽ, nếu bạn có đủ sức sống để không bị ‘dập chết’, bạn sẽ sống sót đến lúc tìm được 'chiếc bánh để ăn' và sinh sôi. Đó là quy luật sống còn, là bản lĩnh tối thượng mà mọi lãnh đạo cần có trong kỷ nguyên biến động này.

Khánh Nguyễn

Senior Engineering Manager tại Tập đoàn Swiss Marketplace Group, Thụy Sĩ

Khánh Nguyễn hiện là Senior Engineering Manager tại Swiss Marketplace Group (SMG), nơi anh dẫn dắt hơn 100 kỹ sư đến từ hơn 60 quốc gia. Trước đó, anh từng sáng lập nhiều startup công nghệ tại Thụy Sĩ, bao gồm mitipi (smart home), và có kinh nghiệm thực chiến từ khởi nghiệp đến quản lý cấp cao trong môi trường đa văn hóa. Tốt nghiệp ngành Kỹ sư phần mềm và từng học tập, làm việc tại Việt Nam, Hàn Quốc, anh Khánh đã có hơn 15 năm sinh sống tại Thụy Sĩ. Tư duy linh hoạt mang bản sắc Việt kết hợp cùng tinh thần kỷ luật đặc trưng Thụy Sĩ là nền tảng giúp anh định hình phong cách lãnh đạo hiệu quả trong ngành công nghệ châu Âu.

ĐỌC NGAY

Best of Switzerland: Nữ quản lý Google Hoàng Anh Nguyễn giải mã “thuật toán” giữ chân nhân tài công nghệ của Thụy Sĩ

“Swiss Made”: Bí mật chế tác đằng sau uy tín bất diệt của đồng hồ Thụy Sĩ

5 trường nội trú Thụy Sĩ đang đào tạo giới tinh hoa toàn cầu thế hệ mới