Diễn đàn Việt Nam - Nhật Bản: Đồng kiến tạo một tương lai công nghệ

Bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam, nhìn nhận Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nhật Bản trong bối cảnh Việt Nam đang đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của mô hình phát triển mới. Theo bà, để duy trì tăng trưởng nhanh cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế toàn cầu ngày càng dựa trên công nghệ và tri thức, Việt Nam cần đầu tư vào nguồn lực, kỹ năng, thể chế, và trên hết là các quan hệ đối tác. Bà khuyến khích các startup, nhà nghiên cứu, nhà đầu tư, trường đại học và doanh nghiệp hai nước tận dụng tối đa cơ hội này, mang đến những ý tưởng mới, thử nghiệm và kiểm chứng.

Kinh nghiệm Nhật Bản đến bài toán Việt Nam

Từ câu chuyện về hệ sinh thái, các diễn giả đã đưa cuộc thảo luận đến những mô hình cụ thể. Đại diện Japan Science and Technology Complex chia sẻ kinh nghiệm của Nhật Bản trong xây dựng các hệ sinh thái công nghệ cao gắn với công nghiệp và đổi mới sáng tạo, trong đó, hạ tầng và nguồn nhân lực giữ vai trò nền tảng. Những mô hình như Kumamoto Science Park lại cho thấy giá trị của việc kết nối nghiên cứu, sản xuất, không gian thử nghiệm và các dịch vụ hỗ trợ trong cùng một hệ sinh thái.

Các ý tưởng này sau đó được kết nối với Việt Nam thông qua chia sẻ của đại diện Ban Quản lý các Khu Công nghệ cao và Khu Công nghiệp Hà Nội về định hướng phát triển Hoà Lạc, với những lợi thế hiện có và dư địa hợp tác với Nhật Bản trong tương lai.

Đọc thêm: Lãnh đạo trong kỷ nguyên AI: Khi năng lực lựa chọn quan trọng hơn quy mô công nghệ

Bên cạnh đó, phía Mitsubishi Research Institute (MRI) giới thiệu góc nhìn về mô hình hợp tác phát triển các ngành công nghệ chiến lược Việt Nam – Nhật Bản, và các định hướng phát triển Vietnam–Japan Innovation Hub cùng UAV Lab tại Hòa Lạc.

Điểm đáng chú ý nằm ở cách tiếp cận “Kết nối - Thử nghiệm - Mở rộng”, trong đó, kết nối đối tác và nhu cầu thực tế; đưa công nghệ vào thử nghiệm và kiểm chứng; mở rộng những giải pháp đã được chứng minh hiệu quả. Theo hướng này, Hoà Lạc có thể được nhìn nhận rộng hơn, trở thành một không gian thử nghiệm và đồng sáng tạo, nơi các bên liên quan cùng phát triển công nghệ và đưa chúng vào thực tiễn.

Những chia sẻ tại Diễn đàn cũng cho thấy một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thành công không hình thành trong thời gian ngắn. Đằng sau những startup thành công hay những công nghệ được thương mại hoá là nhiều năm tích luỹ về nhân lực, nghiên cứu, mạng lưới hợp tác và nguồn vốn dài hạn.  

Hệ sinh thái của The University of Tokyo là một ví dụ. Với hơn 700 startup được hình thành cùng nhiều trường hợp IPO và M&A, kết quả này được xây dựng trên nền tảng hợp tác lâu dài giữa đại học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và CHính phủ.

Kinh nghiệm của Nhật Bản đồng thời gợi mở một hướng hợp tác dựa trên tính bổ trợ. Việt Nam sở hữu lực lượng lao động trẻ, năng lực phần mềm và nền tảng sản xuất ngày càng phát triển. Ngược lại, Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, công nghiệp, mạng lưới doanh nghiệp, kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái và nguồn vốn dài hạn. Khoảng giao giữa những lợi thế này mở ra nhiều khả năng hợp tác, từ nghiên cứu, đào tạo nhân lực, đến sản xuất và mở rộng thị trường.

Cùng phát triển nguồn nhân lực bán dẫn

Một trong những điểm nhấn của Diễn đàn là việc công bố thành lập Nhóm công tác phát triển nguồn nhân lực bán dẫn Việt Nam – Nhật Bản, hướng tới tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, nghiên cứu của hai nước.

Bán dẫn là một trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược, đồng thời là điểm giao quan trọng trong hợp tác khoa học, công nghệ và đối mới sáng tạo Việt - Nhật. Nhóm công tác có sự tham gia của Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), cùng các doanh nghiệp bán dẫn Nhật Bản và 4 trường đại học kỹ thuật trọng điểm của Việt Nam. Trọng tâm trước mắt cuả nhóm là xác định khoảng cách giữa nhu cầu và nguồn cung nhân lực trong ngành bán dẫn, đồng thời kết nối nhu cầu thực tế của doanh nghiệp với năng lực đào tao, nghiên cứu của các trường. Từ đó, những chương trình phát triển, kết nối nhân tài giữa hai nước có thể được thiết kế sát hơn với nhu cầu thực. Xa hơn, đây có thể trở thành một nền tảng để hai quốc gia mở rộng hợp tác trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn.

ĐỌC NGAY

Phiên đấu giá mùa Xuân Christie's 2026: Winsy Tsang và những nhận định về thị trường xa xỉ phẩm hiện nay

Vũ khí mạnh nhất của một nhà lãnh đạo là sự sát cánh

Nữ lãnh đạo khoa học: Từ phòng thí nghiệm đến thị trường