Sân vận động Trống Đồng: Hạ tầng cho một nền kinh tế mới

Theo thông tin công bố, sân vận động Trống Đồng – hạt nhân của Khu đô thị thể thao Olympic – có sức chứa dự kiến 135.000 chỗ ngồi, được thiết kế đạt chuẩn FIFA với mái che đóng mở. Dù quy mô lớn nhất thế giới với những con số này, tự thân gây ấn tượng nhưng nói lên nhiều điều không phải ai cũng nhìn ra tầm vóc thực sự đằng sau. Điều đáng chú ý hơn là việc sân vận động được đặt trong một tổ hợp đô thị – thể thao – dịch vụ quy mô lớn, thay vì tồn tại như một công trình đơn lẻ phục vụ vài giải đấu theo mùa. Cách đặt để đó cho thấy dự án này được hình dung như một hạ tầng khai thác liên tục, không phải một sân chơi mang tính phong trào.

Trong nhiều năm, thể thao Việt Nam tồn tại trong một nghịch lý quen thuộc: sự quan tâm của công chúng rất lớn, nhưng hạ tầng thi đấu lại không tương xứng. Các giải đấu quốc tế, nếu có, thường phải “liệu cơm gắp mắm” về quy mô tổ chức. Việc đăng cai những sự kiện lớn hơn luôn bị giới hạn bởi sân bãi, công nghệ vận hành và không gian phụ trợ. Kết quả là thể thao khó thoát khỏi vai trò một lĩnh vực tiêu tốn ngân sách hơn là tạo ra giá trị kinh tế.

Trong khi đó, tại nhiều quốc gia châu Á, hạ tầng thi đấu đã từ lâu được coi là một dạng tài sản sản xuất. Sân vận động không chỉ bán vé, mà tạo ra dòng tiền từ bản quyền truyền hình, tài trợ, quảng cáo, du lịch sự kiện và các hoạt động giải trí quy mô lớn. Chính sự khác biệt về hạ tầng đã tạo ra khoảng cách không chỉ về thành tích thể thao, mà về khả năng hình thành một ngành kinh tế thực sự xoay quanh thể thao, thậm chí là công nghiệp giải trí quy mô lớn.

Đặt trong bối cảnh cạnh tranh khu vực, Việt Nam rõ ràng không phải là người dẫn đầu trong cuộc đua trở thành trung tâm thể thao của châu Á. Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc hay các quốc gia Trung Đông đã đầu tư bài bản từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, Việt Nam cũng không ở vị trí bất lợi tuyệt đối. Dân số trẻ, mức độ quan tâm cao tới thể thao và giải trí, cùng chi phí tổ chức còn tương đối cạnh tranh tạo ra một dư địa đáng kể, nếu hạ tầng thi đấu đủ tốt để kích hoạt các dòng chảy đó.

Đọc thêm: Rolex SailGP 2025 xác lập kỷ lục tốc độ mới và viết lại luật chơi đua thuyền

Ở góc nhìn này, sân vận động Olympic Trống Đồng không phải là lời tuyên bố rằng Việt Nam sẽ sớm đứng ngang hàng với các trung tâm thể thao hàng đầu châu Á. Nó là tín hiệu cho thấy Việt Nam bắt đầu tham gia cuộc chơi bằng cách giải quyết nút thắt cơ bản nhất: nơi thi đấu đẳng cấp thế giới. Không có hạ tầng đạt chuẩn, mọi chiến lược phát triển thể thao đều chỉ dừng ở khẩu hiệu.

Với Vingroup, việc đầu tư vào một sân vận động quy mô lớn là một bước đi không hoàn toàn quen thuộc. Tập đoàn này nổi tiếng với các đại đô thị, bán lẻ, công nghiệp và gần đây là công nghệ – xe điện. Thể thao, nếu có, thường được nhìn nhận như một phần của trách nhiệm xã hội hơn là trụ cột kinh doanh. Chính vì vậy, Olympic sân vận động Trống Đồng mang dáng dấp của một canh bạc tầm nhìn dài hạn, nơi lợi ích kinh tế không đến ngay, mà phụ thuộc vào khả năng hình thành hệ sinh thái vận hành xung quanh hạ tầng.

Một sân vận động chỉ thực sự tạo ra giá trị khi có nội dung để lấp đầy: các giải đấu, sự kiện, đối tác tổ chức, nhà tài trợ và thị trường tiêu dùng sẵn sàng chi trả. Không phải tất cả các yếu tố này đều đã sẵn sàng tại Việt Nam trong thời điểm hiện tại. Nhưng việc một tập đoàn tư nhân lớn chấp nhận đầu tư trước cho thấy một cách tiếp cận khác: đặt nền móng hạ tầng, rồi để thị trường và chính sách cùng lớn lên quanh nó.

Từ góc độ đầu tư, kinh tế thể thao luôn là lĩnh vực có biên độ rủi ro cao. Nhiều sân vận động lớn trên thế giới từng rơi vào tình trạng khai thác dưới công suất vì thiếu chiến lược vận hành và nội dung phù hợp. Đó là bài học không mới. Nhưng cũng chính vì vậy, những dự án như Olympic có thể được xem là phép thử cho khả năng phối hợp giữa khu vực tư nhân, cơ quan quản lý và thị trường.

Trong bức tranh lớn hơn, sân vận động Olympic Trống Đồng gợi ra một khả năng đáng chú ý: nếu Việt Nam giải được bài toán hạ tầng thi đấu, thể thao có thể lần đầu tiên bước ra khỏi vai trò phụ trợ để trở thành một ngành kinh tế có khả năng tạo giá trị. Không phải bằng những cú nhảy vọt, mà bằng một chuỗi đầu tư dài hạn, bắt đầu từ những công trình tưởng chừng chỉ dành cho thi đấu. Điều này cũng gián tiếp tạo động lực cho nền công nghiệp giải trí phát triển tương xứng với thị trường dân số trẻ, năng động và đang dần “bắt trend” tại Việt Nam.

Với thị trường, Khu Thể thao Olympic và sân vận động Trống Đồng không phải là lời hứa. Nó là một tín hiệu. Và trong bối cảnh Việt Nam đang tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, việc hạ tầng thể thao được đặt vào trung tâm một đại đô thị mới cho thấy một cách nghĩ khác về phát triển: thay vì vá víu những điểm nghẽn cũ, bắt đầu bằng cách xây một nền tảng đủ lớn để các cơ hội mới có thể xuất hiện.

ĐỌC NGAY

Từ đại chúng đến đặc quyền: Cầu lông đang 'lên đời' để trở thành bộ môn chỉ dành cho giới tinh hoa?

Kỷ nguyên mới của tài năng châu Á tại NBA: Từ cầu thủ gốc Việt đầu tiên trong lịch sử đến những trụ cột Trung Quốc toàn năng

“Kiếm vương” Vũ Thành An: Áp lực của số một và khao khát kiến tạo con đường mới cho đấu kiếm Việt