Cover Pakar ekonomi Nguyễn Thị Xuân Thúy (Universiti Kebangsaan Hanoi) membincangkan peranan inisiatif FOIP dalam memacu kemakmuran Asia dan integrasi rantaian bekalan strategik.
Pakar ekonomi Nguyễn Thị Xuân Thúy (Universiti Kebangsaan Hanoi) membincangkan peranan inisiatif FOIP dalam memacu kemakmuran Asia dan integrasi rantaian bekalan strategik.
1 / 1
Pakar ekonomi, Nguyễn Thị Xuân Thúy (Universiti Kebangsaan Hanoi), membincangkan inisiatif FOIP dalam acuan kemakmuran Asia masa kini yang berpaksikan persaingan teknologi, rantaian bekalan, serta kapasiti hubungan ekonomi.
Dalam lawatan rasmi Perdana Menteri Jepun, Takaichi Sanae ke Vietnam baru-baru ini, inisiatif “Indo-Pacific Free and Open” (FOIP) telah ditekankan sebagai hala tuju strategik utama Tokyo terhadap rantau ini. Selepas sedekad, FOIP kini berkembang menjadi rangka kerja yang membentuk rangkaian hubungan ekonomi, teknologi, dan rantaian bekalan baharu di rantau ini, bukan sekadar konsep geopolitik semata-mata.
Baca lagi: Forum Ekonomi Vietnam 2026: Sains dan teknologi sebagai paksi utama pembangunan negara
Pada awalnya, visi FOIP ini telah diketengahkan oleh mantan Perdana Menteri Shinzo Abe pada tahun 2016 berikutan cabaran besar yang dihadapi rantau Indo-Pasifik. Jepun memperkenalkan inisiatif FOIP ini bagi memacu keamanan, kestabilan, dan kemakmuran di seluruh rantau ini.
Sejak itu, FOIP telah memperlihatkan kesinambungan dalam pemikiran strategik Jepun. Pentadbiran Shinzo Abe memberi tumpuan kepada pembentukan visi Indo-Pasifik, manakala kerajaan-kerajaan seterusnya secara beransur-ansur mengubah FOIP menjadi rangka kerja kerjasama ekonomi dan sekuriti rantaian bekalan. Lebih menarik, FOIP kini melangkaui inisiatif tunggal Jepun dan menjadi bahasa strategik bagi banyak ekonomi besar, daripada AS dan EU hingga ke ASEAN dengan “ASEAN Outlook on the Indo-Pacific” (AOIP).
Above Setiausaha Agung Tô Lâm menyambut Perdana Menteri Jepun, Takaichi Sanae dalam lawatan rasmi yang memfokuskan kepada inisiatif FOIP.
Setiausaha Agung Tô Lâm menyambut Perdana Menteri Jepun, Takaichi Sanae dalam lawatan rasmi yang memfokuskan kepada inisiatif FOIP.
1 / 1
Dalam persaingan AS-China yang berpanjangan dan konflik di Timur Tengah yang meningkatkan risiko logistik global, ekonomi yang bergantung kepada perdagangan seperti Jepun semakin prihatin terhadap daya tahan rantaian bekalan. Oleh itu, Asia Tenggara secara amnya dan Vietnam khususnya memainkan peranan penting dalam strategi ekonomi Indo-Pasifik Jepun.
Sejak tahun 1990-an, Jepun telah menjadi salah satu pelabur asing dan penderma ODA terbesar yang memainkan peranan penting dalam proses perindustrian Vietnam. Jepun merupakan penyedia pinjaman ODA terbesar dengan jumlah nilai sehingga akhir tahun fiskal 2025 dianggarkan sekitar 2.55 trilion Yen (lebih AS$23 bilion), merangkumi lebih 26% daripada jumlah pinjaman asing Vietnam. Daripada projek infrastruktur utama seperti Jambatan Nhat Tan, Lebuh Raya Lingkaran 3, Pelabuhan Lach Huyen, Cai Mep-Thi Vai, sehingga ke industri pembuatan seperti elektronik, jentera, dan automotif, kesan strategik Jepun sangat jelas.
Hubungan ini semakin mendalam melalui penyertaan aktif Vietnam dalam rangkaian pengeluaran syarikat-syarikat Jepun, yang secara langsung menyokong kestabilan rantaian bekalan FOIP di rantau ini.
Above Perdana Menteri Jepun, Takaichi Sanae semasa lawatan kerja rasmi ke Vietnam bagi memperkukuh kerjasama ekonomi dan inisiatif FOIP.
Perdana Menteri Jepun, Takaichi Sanae semasa lawatan kerja rasmi ke Vietnam bagi memperkukuh kerjasama ekonomi dan inisiatif FOIP.
1 / 1
Dalam ucapannya di Hanoi, Takaichi menyatakan bahawa di tiga zon perindustrian Thang Long berhampiran Hanoi sahaja, terdapat kira-kira 205 syarikat Jepun yang beroperasi, menyediakan pekerjaan kepada lebih 100,000 pekerja dan menjadi hub penting dalam rantaian bekalan global Jepun. Syarikat Canon, sebagai contoh, menghasilkan kira-kira satu perempat daripada jumlah mesin pencetak dunia di Vietnam, dengan bekalan komponen yang diselaraskan melalui rangkaian FOIP.
Menurut tinjauan JETRO 2026, Vietnam terus menjadi salah satu pasaran pilihan utama bagi syarikat Jepun untuk mengembangkan operasi di ASEAN. Sebanyak 56.9% syarikat yang dikaji merancang untuk meluaskan perniagaan dalam tempoh 1-2 tahun akan datang, jauh melebihi purata ASEAN sebanyak 46.8%, mencerminkan keyakinan tinggi terhadap rantaian bekalan di rantau ini.
Above Takaichi menyampaikan ulasan mengenai kepentingan inisiatif FOIP dalam memperkasakan ekonomi serantau di Hanoi.
Takaichi menyampaikan ulasan mengenai kepentingan inisiatif FOIP dalam memperkasakan ekonomi serantau di Hanoi.
1 / 1
Walau bagaimanapun, landskap ekonomi hari ini jauh berbeza berbanding sedekad lalu. Aliran pelaburan dari Korea Selatan, Singapura, dan China ke Vietnam telah meningkat pesat, mencerminkan perubahan dalam struktur persaingan pelaburan di Asia. Sehingga Januari tahun ini, Jepun mempunyai 5,722 projek pelaburan berkesan di Vietnam dengan modal berjumlah AS$78.9 bilion, menduduki tempat ketiga di belakang Korea Selatan dan Singapura.
Namun, ini tidak bermakna peranan Jepun semakin lemah. Sebaliknya, hubungan ekonomi Vietnam-Jepun kini memasuki fasa baharu yang lebih mendalam, dengan nilai kerjasama diukur melalui integrasi industri, pemindahan teknologi, dan keupayaan membina ekosistem pengeluaran strategik bersama di bawah payung FOIP.
Bagi Jepun, populasi warga emas, kekurangan tenaga kerja, dan kos pengeluaran yang meningkat memaksa syarikat mereka menyusun semula rangkaian pengeluaran global. Sementara itu, Vietnam juga sedang beralih daripada model pertumbuhan berasaskan pelaburan kos rendah kepada ekonomi berasaskan produktiviti, inovasi, dan nilai tambah tinggi dalam rantaian bekalan dunia.
Above Hubungan ekonomi Vietnam-Jepun kini beralih ke fasa integrasi yang lebih mendalam dalam rantaian bekalan global di bawah inisiatif FOIP.
Hubungan ekonomi Vietnam-Jepun kini beralih ke fasa integrasi yang lebih mendalam dalam rantaian bekalan global di bawah inisiatif FOIP.
1 / 1
Takaichi menegaskan bahawa Jepun mahu bekerjasama dengan Vietnam untuk memacu rantaian bekalan yang berdaya tahan, sambil menumpukan sektor seperti semikonduktor yang disifatkan sebagai “nasi bagi ekonomi”, dan logam nadir bumi sebagai “vitamin bagi ekonomi”. Persaingan ekonomi hari ini berkait rapat dengan teknologi, data, tenaga, dan kawalan ke atas rantaian bekalan strategik FOIP.
Kelebihan utama Vietnam terletak pada kedudukannya di persimpangan pelbagai ruang ekonomi strategik, daripada ASEAN, RCEP, dan CPTPP sehingga ke pasaran Eropah melalui EVFTA. Dalam dunia yang mementingkan kestabilan rantaian bekalan, lokasi geografi Vietnam menjadi aset yang amat berharga.
Namun, kelebihan ini tidak menjamin peningkatan status ekonomi secara automatik tanpa usaha berterusan.
Above Projek infrastruktur besar seperti Jambatan Nhat Tan dan Pelabuhan Cai Mep-Thi Vai membuktikan komitmen Jepun dalam memperkukuh rangkaian FOIP di Vietnam.
Projek infrastruktur besar seperti Jambatan Nhat Tan dan Pelabuhan Cai Mep-Thi Vai membuktikan komitmen Jepun dalam memperkukuh rangkaian FOIP di Vietnam.
1 / 1
Salah satu cabaran utama ialah tahap integrasi antara perusahaan Vietnam dan sektor FDI yang masih terhad, terutamanya dalam segmen nilai tambah tinggi. Dalam industri seperti elektronik dan jentera tepat, perusahaan tempatan Vietnam kebanyakannya masih tertumpu pada proses pemprosesan atau pembekalan ringkas. Tinjauan JETRO menunjukkan kadar penyumberan tempatan oleh syarikat Jepun di Vietnam hanya 38.1%, lebih rendah daripada purata ASEAN (42.9%). Oleh itu, keutamaan harus diberikan kepada peningkatan kapasiti perusahaan tempatan agar dapat menyertai rantaian bekalan serantau dengan lebih berkesan.
Peluang masa hadapan terletak pada keupayaan memenuhi standard ketat rantaian bekalan global mengenai kualiti, tadbir urus, teknologi, dan pembangunan lestari. Dengan memenuhi piawaian ini, perniagaan Vietnam akan mendapat akses lebih luas ke dalam rangkaian pengeluaran global dan kerjasama yang lebih erat dengan rakan Jepun dalam kerangka FOIP.
Dahulu, rantau Indo-Pasifik sering dilihat sebagai papan catur geopolitik, namun kini ia menjadi ruang persaingan teknologi, rantaian bekalan, dan kapasiti hubungan ekonomi yang dinamik.
Dalam proses penstrukturan semula ini, hubungan Vietnam-Jepun berpeluang untuk membina asas pertumbuhan baharu yang berasaskan inovasi, produktiviti, dan integrasi industri yang lebih mendalam dalam ruang Indo-Pasifik yang bebas dan terbuka.
BACA LAGI
