The 16 Days of Activism to End Gender-Based Violence campaign runs annually from November 25 (International Day for the Elimination of Violence against Women) through December 10 (Human Rights Day)
Cover Chiến dịch 16 Ngày Hành động Chấm dứt Bạo lực Giới diễn ra hàng năm từ ngày 25 tháng 11 (Ngày Quốc tế Xóa bỏ Bạo lực đối với Phụ nữ) đến ngày 10 tháng 12 (Ngày Nhân quyền Quốc tế)
The 16 Days of Activism to End Gender-Based Violence campaign runs annually from November 25 (International Day for the Elimination of Violence against Women) through December 10 (Human Rights Day)

Christine Arab, Giám đốc Khu vực của UN Women châu Á và Thái Bình Dương, phát biểu khởi động chiến dịch 16 Ngày Hành động Chấm dứt Bạo lực Giới: Đã đến lúc chúng ta cần thu hẹp khoảng cách tính trong thế giới số, yêu cầu các nền tảng công nghệ phải chịu trách nhiệm và đảm bảo phụ nữ có thể tham gia an toàn vào các không gian mạng

Internet vốn là vùng đất của tự do, nơi dòng chảy ý tưởng tuôn trào không giới hạn và tiếng nói dễ dàng vượt qua mọi biên giới địa lý. Thế nhưng, đối với hàng triệu phụ nữ, không gian này lại biến thành một bẫy rập kỹ thuật số, nơi họ bị quấy rối, đe dọa và sỉ nhục công khai, kéo theo những hậu quả tàn khốc ngoài đời thực. Sự bạo hành khởi phát trên màn hình thường lan rộng và biến thành bạo lực hữu hình: khoảng 20% phụ nữ toàn cầu đã báo cáo rằng họ phải hứng chịu các cuộc tấn công ngoại tuyến liên quan trực tiếp đến hành vi lạm dụng trên mạng.

Bạo lực giới, từ xưa đến nay, luôn là biểu hiện kinh hoàng nhất của sự bất bình đẳng. Đáng buồn thay, nó đã tìm thấy một mảnh đất màu mỡ mới để sinh sôi và nảy nở: Thế giới số. Trí tuệ nhân tạo (AI) bị lạm dụng để tạo ra những hình ảnh khiêu dâm giả, mà trong đó, 90% là phụ nữ. Các tài khoản ẩn danh dễ dàng lan truyền thông tin độc hại, sai lệch và những lời đe dọa. Thuật toán của các mạng xã hội lại tiếp tay cho sự phân biệt đối xử. Và những nội dung kỳ thị phái nữ (misogyny) đang dần bình thường hóa hành vi bạo lực. Cứ mỗi câu chuyện về lạm dụng trực tuyến được đưa lên mặt báo, thì phía sau đó, vô số nạn nhân khác vẫn bị chôn vùi trong bóng tối, những người phụ nữ buộc phải câm lặng vì nỗi sợ hãi, sự xấu hổ, hay vì họ đã mất đi niềm tin rằng tiếng nói của mình sẽ được lắng nghe.

Đọc thêm: Từ khởi phát cảm xúc đến đổi thay hệ thống: Bài học đấu tranh thay đổi thế giới của Amanda Nguyen

Tatler Asia
Christine Arab (Photo: UN Women/Montira Narkvichien)
Above Christine Arab (Ảnh: UN Women/Montira Narkvichien)
Christine Arab (Photo: UN Women/Montira Narkvichien)

Khoảng cách số ở Châu Á và sự lan rộng lạm dụng trực tuyến

Ở Nam Á, cứ năm phụ nữ trẻ thì có khoảng ba người không sử dụng mạng xã hội, trong khi tỷ lệ này ở nam giới trẻ chỉ là một trên ba. Giữa lúc việc thúc đẩy bình đẳng và tận dụng những cơ hội vượt trội mà số hóa và trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại cho giới trẻ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, không gian kỹ thuật số lại chứng kiến sự bành trướng của “manosphere” (tập hợp đa dạng các trang web, blog và diễn đàn trực tuyến quảng bá nam tính, khinh thường phụ nữ và phản đối chủ nghĩa nữ quyền) và sự kỳ thị phụ nữ trực tuyến. Tại Đông Nam Á, ba trong bốn tổ chức xã hội dân sự do phụ nữ lãnh đạo phải đối mặt với quấy rối và bắt nạt trên mạng, gấp rưỡi so với hai trong bốn tổ chức không do phụ nữ lãnh đạo.

Trên khắp Châu Á-Thái Bình Dương, phụ nữ hoạt động trong đời sống công cộng, như các nhà báo, chính trị gia, doanh nhân, nhà kiến tạo hòa bình, lãnh đạo cộng đồng, nghệ sĩ, người có ảnh hưởng và nhà bảo vệ nhân quyền phải đối diện với rủi ro cực kỳ cao. Ba trong bốn nữ nhà báo trên toàn cầu đã từng là nạn nhân của bạo lực trực tuyến trong công việc. Đặc biệt, sáu mươi phần trăm nữ nghị sĩ được khảo sát tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương cho biết họ bị nhắm mục tiêu bởi những ngôn từ thù địch, thông tin sai lệch, lạm dụng hình ảnh hoặc bị tiết lộ dữ liệu cá nhân ngoài ý muốn - đây là tỷ lệ cao nhất so với bất kỳ khu vực nào. Nhiều người cuối cùng đã phải rút lui khỏi đời sống công chúng để bảo vệ bản thân và gia đình. Khi phụ nữ bị buộc phải câm lặng, đó là lúc xã hội mất đi những ý tưởng, tiếng nói và vai trò lãnh đạo quan trọng của họ.

Khi phụ nữ bị buộc phải câm lặng, đó là lúc xã hội mất đi những ý tưởng, tiếng nói và vai trò lãnh đạo quan trọng của họ.

- Christine Arab -

Những lỗ hổng trong hệ thống bảo vệ phụ nữ trên mạng

Bản chất xuyên biên giới của Internet gây khó khăn cho chính phủ trong việc giải quyết các vấn đề gây hại trực tuyến. Ở nhiều quốc gia trên thế giới, tình trạng lạm dụng trực tuyến vẫn chưa được luật pháp hiện hành quy định đầy đủ. Việc báo cáo có thể phức tạp hoặc không hiệu quả. Cảnh sát thường thiếu đào tạo và nguồn lực đầy đủ, và các vụ việc được đưa ra tòa có thể mất rất nhiều thời gian để giải quyết.

Điều quan trọng là các công ty công nghệ phải chịu trách nhiệm về tác hại trực tuyến và hợp tác với chính phủ để tăng cường các quy định ngăn chặn hậu quả. Một số nền tảng mạng xã hội có thể không cho phép người dùng gắn cờ hoặc báo cáo nội dung chỉ vì nội dung đó mang tính kỳ thị phụ nữ, trừ khi nội dung đó cực đoan hoặc bạo lực công khai, điều này có thể góp phần bình thường hóa bạo lực và lạm dụng trực tuyến đối với phụ nữ. Trong khi đó, nạn nhân - bao gồm cả phụ nữ, nam giới, trẻ em gái và trẻ em trai - phải đối mặt với sự kỳ thị và rất ít được hỗ trợ. Kết quả là thủ phạm thường có cảm giác được miễn trừ trách nhiệm.

Xem thêm: Tatler Most Influential 2025: Gặp gỡ những cá nhân kiệt xuất kiến tạo thay đổi và truyền cảm hứng tại châu Á

Làm thế nào để chấm dứt bạo lực giới trên không gian số?

Chiến dịch toàn cầu năm nay, với thông điệp: “Chấm dứt bạo lực kỹ thuật số đối với tất cả phụ nữ và trẻ em gái,” là một lời kêu gọi hành động cho mỗi cá nhân, tổ chức và chính phủ. Nó nhắc nhở chúng ta rằng bạo lực trực tuyến gây ra những tác động thực sự và sâu sắc: làm tổn thương thể chất, tinh thần và tương lai; tước đoạt sự tự tin và cơ hội.

Tuy nhiên, sự thay đổi là hoàn toàn có thể. Các chính phủ đang tăng cường áp dụng luật pháp, quy định và thúc đẩy quan hệ đối tác công tư để giải quyết vấn nạn xâm hại trực tuyến. Nạn nhân có thể tiếp cận công lý và sự hỗ trợ nhiều hơn. Đồng thời, ngày càng nhiều công ty công nghệ thiết kế nền tảng với yếu tố an toàn được tích hợp ngay từ ban đầu.

Chúng ta phải tiếp tục đầu tư vào công tác phòng ngừa, đấu tranh chống lại những luận điệu sai trái. Các chương trình can thiệp sớm tại trường học, dạy về sự tôn trọng, đồng cảm và tư duy phản biện, có thể ngăn chặn hành vi lạm dụng trước khi nó bén rễ. Việc tăng cường nhận thức về kỹ thuật số giúp trẻ em gái và phụ nữ khẳng định quyền của mình, giúp cả trẻ em trai và trẻ em gái an toàn hơn, nhận diện được hành vi thao túng, lạm dụng và tự tin tương tác trên mạng. Nam giới và trẻ em trai có thể trở thành đồng minh bằng cách lên án hành vi quấy rối phụ nữ trực tuyến. Phụ nữ cần có tiếng nói trong lĩnh vực an ninh mạng để đảm bảo các tiêu chuẩn và hiệp ước toàn cầu bao gồm đầy đủ nhu cầu quan trọng của tất cả mọi người.

Ngày 30 tháng 11, “Hành trình An toàn cùng Phụ nữ để Chấm dứt Bạo lực Kỹ thuật số” – hành trình xe đạp do Đại sứ quán Bỉ tổ chức, phối hợp với UN Women, UNFPA, Đại sứ quán Hà Lan và Luxembourg trong khuôn khổ 16 Ngày Hành động tại Thái Lan – sẽ lan tỏa những thông điệp này thông qua các hoạt động cộng đồng. Đây là lời nhắc nhở rằng nhận thức thôi là chưa đủ, chúng ta cần phải cùng nhau hành động.

Ba mươi năm sau khi thế giới thông qua Tuyên bố và Cương lĩnh hành động Bắc Kinh yêu cầu bình đẳng cho phụ nữ, thách thức không chỉ nằm ở đường phố hay quốc hội, mà còn trên màn hình mà chúng ta xem hàng ngày.

Tất cả chúng ta đều phải chung tay góp sức. Không có bất kỳ lời bào chữa nào cho hành vi lạm dụng trực tuyến.

Topics