Legacy 50: Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên và 10 năm theo đuổi giấc mơ “Địa đạo”

Quay phim lấy bối cảnh thời chiến, trong phim diễn viên có nhiều cảnh xông pha vào vị trí nguy hiểm, hẳn đoàn phim đã có nhiều kỉ niệm đáng nhớ. Xin anh chia sẻ vài trường hợp phim gặp khó khi quay, cũng như một số buổi quay ấn tượng khiến anh nhớ mãi.

Đa số các cảnh quay trong địa đạo rất chật chội nên khó di chuyển và ngộp thở. Có rất nhiều trường hợp diễn viên phải làm đi làm lại một cảnh quay nhiều lần. Những cảnh liên quan đến động vật ví dụ như rắn, gà, côn trùng, kỳ tôm,... cũng rất thử thách ekip. Đặc biệt các cảnh quay về sử dụng súng thật đạn thật, đạn mã tử  và thuốc nổ trong những cảnh đánh nhau rất nguy hiểm. Tôi nhớ có cảnh phải quay một đoạn ở hầm bị bơm ngập nước, rất phức tạp. Hầm thì rất hẹp còn bơm nước mà chỉ thò mỗi cái đầu ở chỗ để quay phim. Gần như cả ekip đều phải lội trong nước để làm việc trong một điều kiện cực kỳ gian khổ. 

Trong phim có các tên tuổi gạo cội như Thái Hòa, Cao Minh, cũng như những gương mặt trẻ như Hằng Lamoon, Quang Tuấn,... Họ là nhân tố sẽ góp bao nhiêu % cho thành công của phim? 

Nói là bao nhiêu % thì nó cũng rất khó vì đó là những đóng góp quan trọng nhất của bộ phim. Sự chân thực trong diễn xuất và cống hiến của diễn viên luôn mang giá trị cao nhất. Rất nhiều thứ mà các bạn phải học và rèn luyện để hoàn thành vai diễn. Ví dụ như học bắn súng, sử dụng các thiết bị quân sự, tập sống ở trong địa đạo, chui hầm,... Ngoài ra các diễn viên phải giảm cân. 

Những yếu tố còn lại mà anh tin là sẽ giúp phim thu hút khán giả là gì?

Đây là một câu chuyện rất con người nhưng cực kỳ căng thẳng và kịch tính. Tôi tin không có cái gì kịch tính hơn chiến tranh. Bởi vì chiến tranh là sự sống và cái chết gần ngay gang tất. Lúc này chúng ta đang sống nhưng có khi tích tắc sau là đã chết rồi. Hơn nữa, cuộc chiến trong “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” gần như không cân sức. Đó là một cuộc chiến mà những người rất mạnh đánh những người rất yếu. Thế nhưng, những người rất yếu đó lại có cách tồn tại để chiến thắng được. Ngoài mặt hành động và tình cảm thì “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” còn có sự  hấp dẫn bởi một câu chuyện gần gũi với tất cả chúng ta. Chúng ta đều hiểu thời khắc hòa bình kéo dài 50 năm này không tự nhiên mà có. Chúng ta phải tự hào về cuộc chiến mà cha ông đã chiến đấu và chiến thắng. Niềm tự hào đó có trong tất cả người dân Việt Nam giống như ta tự hào về cha mẹ và những thế hệ đi trước. Đó là cái tôi nghĩ sẽ gắn kết tất cả mọi người. 

Tiếp cận chủ đề lịch sử thường bị định kiến là khô khan, tầm nhìn của anh như thế nào?

“Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” kể một câu chuyện rất bình dị, đơn giản. Trong đó có những mối quan hệ bạn bè, tình yêu, rồi cuộc sống trong địa đạo khắc nghiệt như thế nào,... nói chung là những sinh hoạt mà người ta sẽ cảm thấy rất gần gũi chứ không hề khô khan. Đặc biệt là phim không lên gân, không hô hào khẩu hiệu, mà cứ tiếp cận bằng cách mang lại hơi thở của cuộc sống. Ekip đã rất kỳ công trong việc tái dựng tất cả bối cảnh trong phim trường làm sao để người ta tin vào câu chuyện. 

Tầm quan trọng của phim về chiến tranh - lịch sử dân tộc trong thời đại  4.0 - nơi mỗi ngày đều có nhiều công nghệ mới ra đời, còn các giá trị cũ dễ bị đào thải - là gì?

Cái mới dù cho có mới đến đâu thì mọi người có quên cha mẹ và ông bà tổ tiên mình không? Tôi tin chắc chắn là không. Mọi người vẫn phải nhớ đến ông bà tổ tiên của mình, vẫn phải nhớ đến ngày giỗ của những người đi trước. Chắc chắn không ai quên được điều đó. Chúng ta phải biết mình từ đâu ra, đang hưởng cái cuộc sống như thế nào. Chỉ có điều, chúng ta kể lại những câu chuyện lịch sử đó như thế nào. Dù cho cái gì mới đi chăng nữa thì đâu có ai thay thế được gia đình, tổ quốc hay đất nước mình đâu. Tôi thấy tất cả những người Việt Nam, từ các cháu thiếu nhi đến người trẻ cũng bắt đầu tự hào về đất nước mình vì được sống trong hoà bình. Nó rất khác với thời đại ngày xưa, khi chúng ta còn bị ngoại bang xâm lược, phải giành độc lập cho người Việt Nam mình. Tôi nghĩ không ai có thể thờ ơ được với việc đó cả.

Anh có e ngại phim sẽ rơi vào tình thế người trẻ sẽ ưu tiên những cuộc đi chơi, hoặc các phim thương mại; còn lớp khán giả có tuổi sẽ không có nhu cầu ra rạp không?

Một bộ phim nó phải hay thì khán giả sẽ đón nhận. Một bộ phim nói về công lao của cha ông trong dịp lễ 30/4 thì chắc chắn không ai có thể thờ ơ. Tôi tin ai cũng phải tự hỏi là “Tại sao ngày này lại trở nên quan trọng đến như vậy?”, “Tại sao ngày này mang lại cho người Việt Nam nhiều cảm xúc?”. Đừng nghĩ rằng người trẻ không quan tâm bởi vì trong thời đại thông tin này họ có sự hiểu biết hơn những gì mà ta tưởng tượng.

Kỳ vọng về doanh thu phòng vé của anh và ekip dành cho phim ra sao? Anh có thể chia sẻ là đạt được bao nhiêu thì phim sẽ ở mức hòa vốn không?

Thường thì mình không nên kỳ vọng bởi vì khán giả mà thương thì anh và ekip sẽ có những cơ hội để làm phim tiếp về đề tài lịch sử. Những nhà đầu tư cũng sẽ bỏ tiền để làm những bộ phim tử tế về lịch sử. Tôi nghĩ đó là một cái để ta xác định rõ hơn căn tính của dân tộc. Nếu ta chỉ biết đến văn hóa của Hàn Quốc, Trung Quốc hay các nước Âu Mỹ chẳng hạn, mà không biết chúng ta là ai thì thực sự đó là một điều đáng buồn. Việc xác định ra căn tính của dân tộc cũng là một giá trị to lớn trong việc xác định nguồn gốc của chúng ta. 

Nếu “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” được đón nhận sẽ tạo bước đà để tôi và ekip làm những bộ phim lớn hơn. Có thể đi về những thời kỳ xa xưa hơn, ví dụ như những cuộc kháng chiến thời nhà Nguyễn, nhà Lê, nhà Lý, nhà Trần,... chúng ta sẽ có những bộ phim điện ảnh giúp mình mường tượng rõ ràng nhất về lịch sử. Nó sẽ gần như là một công trình nghiên cứu vậy.

Cảm ơn những chia sẻ của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên! 

ĐỌC NGAY 

Đạo diễn Trấn Thành: “Giữ được sự hồn nhiên trong nghệ thuật là điều khó”

Đạo diễn hiện tượng Na Tra 2: Khi “bướng bỉnh” là chìa khóa của thành công lịch sử

Trịnh Đình Lê Minh và nghệ thuật trong những cảnh quay điện ảnh