Lê Thị Thu Hương, Chuyên gia Phát triển Cộng đồng: Kiến tạo không gian giúp soi chiếu bản thân giữa dòng chảy số

Có lẽ điểm đặc biệt của ‘Chuyện của Hà Nội’ và ‘Inside The Box’ là khả năng biến những tương tác trên mạng thành những điều có giá trị hơn. Anh/chị nhận thấy những cuộc trò chuyện, những câu chuyện được chia sẻ trên nền tảng của mình đã tạo ra những ảnh hưởng tích cực hay cảm hứng ý nghĩa như thế nào cho cuộc sống của các thành viên, dù là trực tiếp hay gián tiếp?

Điều làm nên sự đặc biệt của các cộng đồng này không phải là số lượng nội dung họ tạo ra, mà là cách những nội dung đó âm thầm đi vào đời sống thực và tiếp tục lan tỏa ngoài màn hình. Trong một xã hội nhiều người đang phải đối mặt với rối nhiễu cảm xúc, việc bắt gặp một câu chuyện tương đồng hay nhận được sự đồng cảm có thể mang lại một khoảnh khắc giải tỏa và chữa lành nhỏ bé nhưng chân thật. Đó là lúc một người cảm thấy mình được công nhận, không phải vì họ “xuất sắc”, mà vì họ là chính họ và được thấu hiểu.

Tác động này có tính tích lũy: bằng cách tham gia chia sẻ như viết câu chuyện, bình luận hay lan truyền, các cá nhân sẽ hiểu bản thân hơn và kết nối được với những người thực sự nhìn thấy họ. Một người trẻ có thể nhận ra giá trị của mình khi thấy câu chuyện họ chia sẻ nhận được sự đồng cảm từ hàng trăm người, từ đó củng cố niềm tin vào bản thân.

Trong bối cảnh mạng xã hội bị chi phối bởi thuật toán, sự phân cực và tốc độ, thì sự tồn tại của một cộng đồng chọn cách đi chậm, viết sâu và tạo không gian để con người được là chính mình – đây không phải là một lựa chọn ngẫu hứng, mà là một hành động tái định nghĩa “tính xã hội” trong truyền thông số.

Mỗi cộng đồng đều có một bản sắc và tinh thần rất riêng. ‘Chuyện của Hà Nội’ gắn liền với văn hóa Hà Nội, còn ‘Inside The Box’ lại khám phá chiều sâu nội tâm. Anh/chị đã nuôi dưỡng và phát triển bản sắc độc đáo này như thế nào để mỗi thành viên khi tham gia đều cảm thấy mình là một phần độc đáo của một tập thể có chung giá trị?

Với “Chuyện của Hà Nội”, chúng tôi chọn cách kể những câu chuyện rất đời thường nhưng không hề tầm thường. Những lát cắt nhỏ về thành phố, con người và ký ức đô thị được khắc họa qua những trải nghiệm rất riêng của các thành viên. Bản sắc của Hà Nội, đối với chúng tôi, không chỉ nằm ở di tích hay danh xưng, mà ẩn chứa trong cách người ta cảm nhận một con ngõ nhỏ, một buổi sáng mùa thu, hay một cuộc đối thoại ngắn ngủi nhưng đầy nghĩa tình. Chúng tôi ưu tiên sử dụng ngôn ngữ lịch lãm nhưng gần gũi, không giáo huấn nhưng có chiều sâu – đúng như cách người Hà Nội vẫn kể chuyện xưa nay.

Còn với “Inside the Box”, dự án này đi sâu vào thế giới nội tâm, nơi mỗi người có quyền được xót xa, hoang mang, được không ổn mà vẫn được chấp nhận. Mục tiêu của chúng tôi không phải để “giải cứu”, mà là để đồng hành. Bởi lẽ, chỉ khi trải nghiệm những điều tồi tệ nhất, con người mới có thể thực sự nhìn thấy giá trị của những điều giản đơn nhất.

Tôi tin rằng, khi một không gian truyền tải một hệ giá trị rõ ràng và nhất quán, mọi người sẽ tự soi chiếu bản thân mình trong đó. Và khi họ nhận ra “mình thuộc về” không phải vì giống ai, mà vì giá trị mình sống trùng khớp với nơi này, thì đó chính là lúc bản sắc cộng đồng thực sự được hình thành.

Sức mạnh của một cộng đồng không chỉ nằm ở những tương tác trên mạng. Anh/chị có nhận thấy rằng những kết nối và giá trị được xây dựng trên ‘Chuyện của Hà Nội’ và ‘Inside The Box’ đã lan tỏa, truyền cảm hứng cho các hoạt động hoặc sự tương tác ý nghĩa nào đó ngoài đời thực không? Nếu có, anh/chị có thể chia sẻ một vài ví dụ?

Tôi tin rằng, khi một cộng đồng đủ sâu sắc và tử tế, những điều ý nghĩa sẽ không cần được kêu gọi mà sẽ tự nhiên diễn ra trong đời thực. Với “Chuyện của Hà Nội” và “Inside the Box”, chúng tôi không chủ trương thúc đẩy các hoạt động quy mô lớn, nhưng vẫn may mắn được chứng kiến rất nhiều hành động nhỏ, bền bỉ và ý nghĩa được khơi nguồn từ những câu chuyện chúng tôi đã kể.

Có người đã nhắn tin cho chúng tôi rằng, sau khi đọc một bài viết về bệnh trầm cảm, họ đã đủ can đảm để lần đầu tiên trong đời đặt lịch hẹn với chuyên gia tâm lý. Hay một nhóm bạn trẻ trong cộng đồng đã tự tổ chức một buổi triển lãm về Hà Nội, lấy cảm hứng từ series khám phá thủ đô mà không cần bất kỳ lời kêu gọi nào từ phía chúng tôi.

Cũng từ cộng đồng này, vào những mùa đông giá rét, nhiều hoạt động cứu trợ đã hình thành một cách âm thầm: những người trẻ chia sẻ các bài viết về những trường hợp đặc biệt trong group, rồi tự tổ chức quyên góp và trực tiếp đến hỗ trợ người già neo đơn, người vô gia cư hay những người gặp tai nạn bất ngờ trên đường phố.

Chúng tôi không phát động các chiến dịch từ đầu, nhưng chính tinh thần cộng đồng đã tự sinh ra những hành động này. Tôi nghĩ đó mới là điều giá giá trị thực sự: không phải tạo ra những hành động quy mô lớn, mà là nuôi dưỡng những thay đổi âm thầm nhưng chân thật - những chuyển động từ nội tâm khiến con người sống kỹ hơn, chậm hơn, tử tế hơn với ký ức, với xã hội và với chính bản thân mình.

Trong bối cảnh công nghệ và xu hướng tương tác số liên tục thay đổi, anh/chị hình dung tương lai của những cộng đồng mang tính ‘thực’ như ‘Chuyện của Hà Nội’ và ‘Inside The Box’ sẽ như thế nào? Đâu là những yếu tố then chốt để các nền tảng này tiếp tục giữ vững giá trị và là không gian ý nghĩa cho giới trẻ trong dài hạn?

Tôi nghĩ trong bối cảnh công nghệ và thuật toán thay đổi liên tục, điều cần giữ vững không phải là hình thức tiếp cận, mà là hệ giá trị gốc. Công nghệ có thể thay đổi cách chúng ta kể chuyện: từ bài viết, podcast đến video ngắn hay bất kì một hình thức tương tác mới,... nhưng nếu thiếu một giá trị nhân bản rõ ràng, cộng đồng sẽ dễ bị cuốn theo xu hướng mà đánh mất bản sắc riêng.

Tôi không nghĩ tương lai của Chuyện của Hà Nội, Sài Gòn nghenn hay Inside the Box nằm ở việc chạy theo trào lưu xu hướng, mà là tạo nên dòng chảy văn hóa ổn định giữa một xã hội liên tục biến động. Người trẻ ngày nay không thiếu nơi để nói, nhưng lại rất thiếu không gian để hiểu mình.Yếu tố then chốt để các nền tảng như chúng tôi tiếp tục có ý nghĩa trong dài hạn nằm ở ba điều: tính nhất quán về giá trị; khả năng kiến tạo ngôn ngữ chung; và niềm tin vào chiều sâu của đời sống con người. Tôi tin, nếu giữ được những điều đó thì bất kể nền tảng kỹ thuật nào thay đổi, cộng đồng vẫn sẽ còn. 

Cùng nhìn lại danh sách Gen.T Leaders of Tommorrow 2024 từ các khu vực khác.

ĐỌC NGAY

Astro Vinh, Founder & CEO Murror: Từ tổn thương cá nhân đến sứ mệnh tái định nghĩa chăm sóc sức khỏe tinh thần bằng AI

Lê Doãn Đăng Khoa, Founder & CEO Rare Reversee: Mô phỏng “chân dung Việt Nam” bằng công nghệ

Gặp gỡ Lan Vy Trần, Nhà sáng lập nền tảng kinh doanh thời trang aota - Người “đi tìm giao điểm” giữa thời trang và nghệ thuật