Cover Mặt tiền House of Tan Yeok Nee
Mặt tiền House of Tan Yeok Nee
1 / 1
Dinh thự mang phong cách kiến trúc Triều Châu truyền thống duy nhất còn sót lại ở Singapore mở cửa trở lại, tôn vinh thủ công và di sản nhờ bảo tồn chuyên nghiệp
Thoạt nhìn, House of Tan Yeok Nee trông có vẻ lạc lõng trên phố Penang – dinh thự Triều Châu kín cổng cao tường đứng tách mình giữa các cao ốc bằng kính và dòng xe cộ ngược xuôi. Sau khi mở cửa trở lại vào tháng Mười năm ngoái, dinh thự mang phong cách kiến trúc Triều Châu truyền thống duy nhất còn sót lại ở Singapore thu hút công chúng nhờ bám rễ vào mỹ nghệ, bề dày lịch sử và niềm trân quý truyền thống. Tại đây, di sản được xem như một thực thể sống hơn là dấu tích u nhã.
Đọc thêm: Home tour: Căn hộ Kuala Lumpur mang dấu ấn Vương Gia Vệ
Do thương nhân người Triều Châu Tan Yeok Nee xây dựng từ năm 1882 đến 1885, di tích quốc gia này của Đảo quốc Sư tử đã trải qua nhiều thăng trầm. Hơn 140 năm qua, nó từng là nhà của gia đình, mái ấm cho các bé gái mồ côi, trụ sở Cứu Thế Quân, khuôn viên trường đại học và nhà thuốc Đông y. Đợt tu bổ lần này từ khước cám dỗ “đóng khung” công trình trong một thời kỳ cụ thể. Thay vì chỉ xoáy vào một giai đoạn mang tính “nguyên bản”, dự án đề cao những lớp lang trầm tích của dinh thự, xem lịch sử như dòng chảy được bồi đắp và định hình bởi quá trình sử dụng, thích ứng và bảo tồn.
Above Bên trong sân chính của dinh thự
Bên trong sân chính của dinh thự
1 / 1
Triết lý trên đã định hướng cho cuộc trùng tu kéo dài một năm của công ty kiến trúc DP Architects và chuyên gia bảo tồn Yeo Kang Shua, phó giáo sư Đại học Thiết kế và Công nghệ Singapore, dưới sự quản lý của Quỹ Gia đình Karim, chủ sở hữu công trình từ năm 2022. Với mục tiêu gìn giữ văn hóa và trông coi dài hạn, dự án thể hiện cam kết của quỹ trong việc biến một di tích quốc gia thành nhân tố đóng góp tích cực cho đời sống cộng đồng. Mọi quyết định đưa ra đều đi từ các bước khảo cứu, phân tích vật liệu và tư liệu lịch sử. Nếu đội ngũ có thể giữ lại một tấm vải gốc, nó sẽ được xử lý để tăng độ bền. Trong trường hợp các thành tố đã bị hư hỏng nặng, việc phục dựng sẽ vin vào cứ liệu thay vì phỏng đoán. Chủ định ở đây là đảm bảo tính toàn vẹn kiến trúc và tính xác thực của lịch sử hơn là theo đuổi bề mặt hoàn mỹ.
Đọc thêm: Home tour: Nhà và xưởng vẽ của họa sĩ Đỗ Hoàng Tường
Above Mái ngói với các chi tiết khảm sành sứ tinh xảo
Mái ngói với các chi tiết khảm sành sứ tinh xảo
1 / 1
Thủ công mỹ nghệ là trái tim của công trình. Mái ngói khảm sành sứ của kiến trúc Triều Châu truyền thống được bảo tồn tỉ mẩn. Tranh tường khắc họa văn hóa dân gian Trung Hoa và các dấu mốc tiêu biểu trong cuộc đời Tan Yeok Nee được phục chế một cách đầy thận trọng. Các chi tiết chạm trổ trên gỗ – hàng lan can, họa tiết phượng hoàng và hoa mẫu đơn, đầu bẩy hình cá rồng – được khôi phục hoặc tân tạo bằng kỹ thuật truyền thống. Ngay cả các đầu ống dẫn nước mưa hình cá chép cũng được lưu giữ như hiện vật mang giá trị công năng. Thông qua việc bảo lưu những chất liệu lâu đời, dự án cũng gìn giữ những ngành nghề thủ công có nguy cơ bị biến mất.
Above Các họa tiết chạm trổ thếp vàng 24 carat ở gian chính diện
Các họa tiết chạm trổ thếp vàng 24 carat ở gian chính diện
1 / 1
Dự án còn được củng cố bởi nền tảng học thuật. Hành trình bảo tồn di sản trên làm nên cuốn sách Honourable Mansion: The Invisible Hands Behind Singapore’s Last Teochew House, do Yeo chấp bút và Ủy ban Singapore của Hội đồng Di tích và Di chỉ Quốc tế xuất bản. Không chỉ là tập sách kỷ niệm, ấn phẩm còn đóng vai trò như một tư liệu nghiên cứu bài bản – xem công tác bảo tồn như một trọng trách gắn liền với kỷ luật thép và tinh thần trách nhiệm cao.
Above Song cửa truyền thống được phục dựng cạnh cổng vào sau trùng tu
Song cửa truyền thống được phục dựng cạnh cổng vào sau trùng tu
1 / 1
Above Tượng cá chép ở sân chính
Tượng cá chép ở sân chính
1 / 1
Above Lối vào đình tạ sau phục chế
Lối vào đình tạ sau phục chế
1 / 1
Hoạt động tái mở cửa dinh thự cũng được tính toán cẩn thận. Phòng trưng bày, khu vực phục vụ chương trình nghệ sĩ lưu trú và các sự kiện văn hóa khác đưa công trình trở lại với sinh hoạt cộng đồng mà không gây ảnh hưởng đến tính toàn vẹn kiến trúc. Qua đây, thiện nguyện đóng vai trò xúc tác cho hạ tầng xã hội – đóng góp thời gian, chuyên môn và tâm huyết dài hạn mà công tác bảo tồn nghiêm túc luôn đòi hỏi.
Tại một thành phố luôn thiên biến, House of Tan Yeok Nee mang đến một hình mẫu mô phạm hơn: trách nhiệm quản lý đi đôi với trách nhiệm học thuật, với truyền thống thủ công và quy tắc cẩn trọng – ở đó, bảo tồn không có nghĩa là chìm đắm trong ký vãng, mà là làm sống dậy linh hồn của di sản.
Credits
Images: Darren Soh
