Tết-Ta: Quý tình thân nhưng phải chuẩn bị tinh thần: Cách đáp trả những câu hỏi có sức “sát thương cao” dịp Tết

Mint Lim - Đồng sáng lập School of Concepts (Singapore)

Đối với Mint, câu hỏi muôn thuở “Khi nào có thêm đứa con nữa?” được đáp lại bằng một nụ cười. “Tôi biết ơn sự nhiệt tình của họ - tôi coi việc có thêm thành viên trong gia đình giống như mở rộng gia tộc!” cô nói đùa.

Mint tin rằng lòng biết ơn chính là “chìa khóa” để thay đổi tông điệu của những cuộc trò chuyện này. Thay vì cảm thấy bị làm phiền, cô chọn nhìn nhận sự tò mò của người thân như một ý tốt. Với tinh thần tích cực, cô luôn tìm thấy niềm vui trong việc nâng đỡ người khác trong những buổi tụ họp, tập trung vào việc lắng nghe một cách tích cực và khích lệ những câu chuyện từ những người lớn tuổi khác.

“Với những người họ hàng lớn tuổi, tôi thường tập lắng nghe tích cực và đặt những câu hỏi giúp họ có cơ hội trình bày chi tiết về những trải nghiệm của mình”, cô nói. “Tôi học cách sống biết ơn mọi thứ, điều này đã giúp tôi thay đổi góc nhìn của mình về những câu hỏi - thứ trước đây tôi đã nhìn nhận theo hướng tiêu cực. Tôi cũng thấy những phản hồi của mình mang đầy tình cảm hơn. Đôi khi, tôi thấy những phản hồi đó “nâng cao” sự hào hứng của bất kỳ ai mà tôi trò chuyện cùng”.

Vivian Quah - Nhà sáng lập, CEO của August Store (Malaysia)

Với Vivian, khi được hỏi về đứa con thứ hai vô số lần, giờ đây cô đã hoàn thiện câu trả lời của mình với sự trung thực và thẳng thắn đầy mới mẻ: “Không thêm nữa, một đứa là đủ!” Đối với cô, sự trung thực luôn là phương án hiệu quả nhất, kèm theo một chút xoay chuyển tích cực: “Điều này giúp cháu tập trung 109% năng lượng vào việc nuôi dạy con bé!”. Bằng cách giữ câu trả lời nhẹ nhàng, vui vẻ, Vivian không chỉ kết thúc cuộc trò chuyện một cách duyên dáng mà còn để lại ấn tượng tích cực. Với sự tự tin và trung thực, cô đã không còn bận tâm đến những câu hỏi này nữa. Dù cho câu hỏi có lặp lại bao nhiêu lần, Vivian vẫn giữ vững phong độ với sự tươi vui và dễ chịu!

Đọc thêm: Tết-Ta 2025: Khi những quân cờ mạt chược khoác lên lớp áo của thương hiệu xa xỉ

Chiến lược phá vỡ sự lạnh nhạt với những người họ hàng lớn tuổi của cô bắt nguồn từ một nguyên lý chân thực, nhưng cũng đầy tôn trọng: Luôn khen ngợi họ trước rồi mới hỏi thăm. Cô ví dụ “khúc dạo đầu" như: “Ôi dì ơi, năm nào dì cũng xinh hơn. Dì khỏe không?”. Vivian cũng khuyên rằng, hãy trung thực với chính mình. Nếu có điều gì đó thật sự nằm ngoài giới hạn, hãy mạnh dạn nói thẳng: “Xin lỗi! Cháu không muốn nói về điều đó” rồi chuyển sang chủ đề nhẹ nhàng hơn để tránh làm không khí trở nên ngượng ngùng. Đây là một mẹo khéo léo để Vivian duy trì sự tôn trọng mà vẫn bảo vệ không gian cá nhân mà không cần phải “cắt đứt” mối quan hệ trong họ hàng!

Kimberly Lee - Biên tập viên của Makchic

Là mẹ của hai cậu con trai tinh nghịch, biên tập viên của Makchic, Kimberly Lee, luôn trong tâm thế sẵn sàng cho các câu hỏi từ những người họ hàng về tình trạng sinh con của cô vào những bữa tiệc đoàn tụ Tết Nguyên đán.

“'Hai đứa con trai rồi à? Sao cháu không thử sinh thêm một bé gái nữa?' là câu hỏi mà tôi liên tục nhận được”, Kimberly nói. “Phản ứng của tôi luôn bình tĩnh, sau đó là một câu nói đùa mang nỗi sợ kinh hoàng về khả năng cao rằng tôi sẽ lại cho thế giới này  một đứa con trai hỗn loạn khác!”

Khi xử lý những bình luận này một cách khéo léo, cách tiếp cận của Kimberly bắt đầu từ sự đồng cảm—nhìn nhận mọi thứ từ góc nhìn của người khác và nhận ra rằng chúng là quy chuẩn của thời đại mà họ lớn lên. “Tôi cố gắng theo cách riêng của mình để khiến họ thấy thế giới đã thay đổi theo nhiều cách, theo hướng tốt đẹp hơn”.

Maple Asaro - Chủ khách sạn & nhà hàng, Nhà sáng lập Bobbi's Pole Studio Malaysia

“Cháu đang mở thêm nhà hàng á? Đừng làm quá nhiều nhé” là một bình luận mà Maple Asaro thường nghe. “Một chút động viên và tích cực sẽ tuyệt hơn”. Với Asaro, những bình luận như thế này khiến cô mất hứng, nhưng cô vẫn kiên định với ý muốn của mình.

Những câu hỏi thúc giục khác chắc chắn xoay quanh Bobbi's Pole Studio, phòng tập thể dục lấy cảm hứng từ quán rượu mà cô điều hành tại Bangsar. “'Mở một phòng tập khiêu vũ, kiếm tiền được không ? Khi nào cháu dừng lại?', những câu hỏi này từ anh em họ hoặc họ hàng lớn tuổi thật khó chịu. Tôi luôn khó chịu, nhưng sẽ không để ai thành công trong việc làm phiền sự bình yên của tôi”, người phụ nữ sành điệu vừa kỷ niệm 25 năm thành lập thương hiệu Samadhi Villa (Kuala Lumpur) gần đây, cho biết.

Đối với Maple, những lời khuyên trên chỉ là một phần tò mò từ gia đình, và bí quyết của cô là luôn trung thực với chính mình. “Sống theo cách của riêng bạn”, cô chia sẻ, đồng thời vẫn tôn trọng người lớn tuổi trong gia đình nhưng kiên quyết giữ vững mục tiêu của mình. “Tôi đã từng tranh cãi lý lẽ, nhưng giờ tôi chỉ đáp lại bằng câu đùa: 'Tôi khỏe hơn, hạnh phúc hơn và thậm chí còn đẹp hơn năm ngoái, vậy thì tôi hẳn đã làm đúng điều gì đó, đúng không?'”.

Stephanie Ng - Giám đốc điều hành của Body Banter (Hong Kong)

Stephanie nhận ra rằng những câu hỏi về nghề nghiệp trong các cuộc tụ họp gia đình thường giống như một bài kiểm tra “bất đắc dĩ” mà người thân dành cho mình. “Họ chỉ cố gắng để hỏi thăm chúng tôi thôi mà”, cô chia sẻ, biến những khoảnh khắc này thành cơ hội kết nối chứ không phải là lúc để phán xét. Đối với những câu hỏi “tọc mạch” hơn, Stephanie khéo léo dùng sự hài hước hoặc chuyển hướng câu chuyện một cách duyên dáng. “Nếu tôi thân thiết với ai đó, tôi sẽ nói thẳng rằng câu hỏi này khiến tôi cảm thấy khó chịu”. Mọi chuyện có thể đi theo hướng nhẹ nhàng và thấu hiểu, miễn là bạn biết cách “chuyển làn” đúng lúc!

“Tôi sẽ nói rằng các cuộc tụ họp với gia đình của tôi thường khá khác biệt”, cô ấy bật mí. “Chúng tôi cố ý trong việc kiểm tra xem mỗi người cảm thấy thế nào, bởi vì tôi là một nhà tâm lý học và tôi hay làm phiền họ về tầm quan trọng của việc giao tiếp quan tâm”.

Đối với những người họ hàng xa, cô chọn cách đáp trả bằng những câu nói dí dỏm, vừa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập ranh giới, vừa giữ được hòa khí gia đình. “Nếu việc đặt ranh giới khiến bạn cảm thấy khó xử, bạn cũng có thể tìm cách rời khỏi cuộc trò chuyện, chẳng hạn như xin phép đi vệ sinh hoặc tìm một thành viên gia đình khác để trò chuyện” cô cười nói.

Pamela Tan - Kiến trúc sư, Nhà sáng lập Poh Sin Studio Kuala Lumpur

Pamela thường gặp phải sự ngượng ngùng khi tình trạng hôn nhân và tuổi tác của cô trở thành chủ đề bàn tán. “Người thân đôi khi hỏi tôi đã kết hôn hay còn độc thân, dường như để xác định xem họ có cần phải đưa cho tôi bao lì xì hay không. Một số người nói đùa rằng họ đã chán việc lì xì, trong khi những người khác thì tỏ ra cay đắng một cách tinh tế khi trao tặng chúng”, cô nói.

Pamela thừa nhận điều này khiến cô cảm thấy tội lỗi nhưng vẫn kiên định với niềm tin rằng tính xác thực là chìa khóa. “Sự thật là một điều có sức mạnh”, cô nói. Nếu câu hỏi vượt quá giới hạn, Pamela nhẹ nhàng nhưng kiên quyết chuyển hướng cuộc trò chuyện, ngoài ra chia sẻ những câu chuyện vui vẻ hoặc trải nghiệm chân thực có thể giúp cô phá vỡ sự im lặng.

Đối với nhiều phụ nữ, việc trả lời những câu hỏi về ngoại hình, cân nặng và sức khỏe có thể là việc nhàm chán hoặc thậm chí là sự xấu hổ.

Đối với Melissa (một cựu người mẫu và thí sinh của Asia's Next Top Model ), những bình luận về ngoại hình chỉ là một cách quan sát hời hợt. “Tôi đã học được rằng đôi khi, chỉ cần một câu 'Tôi thích thế này' là đủ”, cô chia sẻ. “Tôi trả lời một cách rõ ràng nhất có thể mà không cần giải thích quá nhiều”.

Đối với Mint, phần lớn những câu hỏi như thế này đều xoay quanh cân nặng sau sinh của cô. “Kể từ khi sinh con, tôi tập trung nhiều vào việc để cơ thể hồi phục, vì vậy việc giảm cân không phải là ưu tiên hàng đầu”, Mint chia sẻ. “Tôi nhận được một vài câu hỏi về việc tăng cân và câu trả lời của tôi thường là cảm ơn họ vì tôi đã “nhận được” lời chúc tốt đẹp của họ là “thịnh vượng” vào năm trước”.

Quan điểm của Pamela về vấn đề này được lấy cảm hứng từ việc chứng kiến cách một người thân yêu xử lý một trải nghiệm khó xử tương tự từ một người họ hàng lớn tuổi. “Tôi đã chứng kiến một người thân yêu bị một người dì chế giễu vì béo phì, người đã ngụy trang lời chỉ trích của mình thành 'sự quan tâm'”, cô nói. “Thật đau đớn khi chứng kiến, nhưng phản ứng của cô ấy khiến tôi ngạc nhiên - cô ấy bình tĩnh trả lời, “Cô muốn tôi nói gì? Tôi hạnh phúc”. Sự trung thực của cô ấy khiến người dì im lặng, và cô ấy bỏ đi”.

“Khoảnh khắc này nhắc tôi nhớ đến sức mạnh của sự chân thực—trung thực với chính mình và trả lời các câu hỏi mà không xấu hổ hay ngượng ngùng. Thật tuyệt hiểu rõ những sự thật của bản thân. Nếu ai đó trở nên quá xâm phạm hoặc thô lỗ, tôi vẫn giữ được sự tôn trọng bằng cách lịch sự đặt ra ranh giới”.

Kimberly đã trải qua một thời gian dài đấu tranh với cân nặng và ngoại hình của mình, đặc biệt là những bình luận không mấy dễ chịu (dù có ý tốt) từ những người xung quanh. Nhưng cô tin rằng phương thuốc tốt nhất để đối phó với những câu hỏi và nhận xét như vậy chính là sức mạnh của sự tự tin và yêu bản thân – bao gồm cả những khuyết điểm. “Cách tôi thường làm để phản bác những bình luận kiểu này là bằng sự hài hước nhẹ nhàng, sau đó tập trung vào mặt tích cực của mọi thứ. Tôi không có chỗ cho sự tiêu cực trong cuộc sống của mình!” Kimberly chia sẻ. Và nếu có ai “vượt qua giới hạn” mà cô đã đặt ra cho bản thân, cô sẽ khéo léo tách mình khỏi cuộc trò chuyện bằng một câu nói lịch sự nhưng kiên quyết: “Chúng ta đồng ý không đồng ý”.

Stephanie từng cảm thấy phòng thủ trước những bình luận về cân nặng của mình, nhưng đã học cách nhìn nhận chúng qua lăng kính văn hóa. Cô giải thích rằng “Những người họ hàng lớn tuổi thường hỏi những câu hỏi này theo thói quen, chứ không phải ác ý".

Nếu cần thiết lập ranh giới, cô ấy sẽ chia sẻ cảm xúc của mình một cách trung thực hoặc sử dụng sự hài hước để xoa dịu tình hình. “Lớp mỡ mới này giúp tôi ấm áp vào mùa đông!”, cô ấy nói đùa. Đối với những câu hỏi dai dẳng, Stephanie không ngại nêu rõ giới hạn của mình, ưu tiên lòng tự trọng hơn bất kì điều gì.

“Khi tôi cảm thấy mình đang bực bội và khó chịu, tôi cố gắng nhắc nhở bản thân rằng: những câu hỏi này thường xuất phát từ sự quan tâm, và tôi có quyền lựa chọn cách mình phản hồi những câu hỏi này”, cô nói. “Những câu hỏi khó chịu và xâm phạm từ những người họ hàng lớn tuổi có xu hướng xuất phát từ sự thiếu hiểu biết hơn là ác ý. Nếu tôi gần gũi với người đó, tôi sẽ chọn chia sẻ cảm xúc của mình một cách trung thực ('Những câu hỏi về cân nặng thường khiến cháu cảm thấy khá khó chịu. Mọi người có thể cố gắng không hỏi những câu hỏi như vậy thường xuyên không? Cháu thích nói về sở thích của mình hơn nhiều!'). Nếu tôi không thân thiết với người này, tôi thường chọn cách khéo léo tránh né câu hỏi hoặc biến nó thành một trò đùa”.

Bí quyết của Vivian để vượt qua những bình luận về ngoại hình của cô là sự tự tin không lay chuyển của cô. “Nếu tôi làm gì đó về cân nặng hoặc ngoại hình của mình, tôi sẽ chia sẻ với niềm tự hào”, cô nói. Nếu không, cô sẽ chuyển hướng cuộc trò chuyện sang lãnh thổ tích cực hoặc trung lập hơn, thay vào đó, cô đáp lại bằng những lời khen ngợi và ngưỡng mộ dành cho người nói.

Cho dù đó là những câu hỏi tò mò về con cái, sự nghiệp hay ngoại hình, những người phụ nữ này nhắc nhở chúng ta rằng sự kết hợp giữa sự hài hước, sự tự tin và cảm thông sẽ mang lại nhiều điều tích cực. Vì vậy, Tết Nguyên đán này, đừng chỉ “dập tắt" sự tò mò của họ bằng sự tử tế—hãy nghĩ đến việc biến những khoảnh khắc khó xử thành những cuộc trò chuyện có ý nghĩa. Chúc mọi người một năm mới an lành, dũng cảm và đủ sức mạnh đương đầu mọi thử thách.

ĐỌC NGAY

Meg Ryan và Billy Crystal hội ngộ kỷ niệm 35 năm ra mắt bộ phim “When Harry Met Sally”

Tết-Ta: Sân khấu kịch Bắc Nam dịp đầu xuân có gì thú vị?

Tết-Ta: 9 sự kiện văn hóa nghệ thuật nổi bật dịp Tết Ất Tỵ