Từ những ngày đầu tiên nghệ thuật kịch nói du nhập vào Việt Nam, các sân khấu kịch đã trở thành món ăn tinh thần quan trọng đặc biệt trong các dịp lễ hội
Vào năm 1863, sự kiện những đoàn kịch của Pháp tới Sài Gòn biểu diễn lần đầu tiên tại nhà của Thủy Sư Đề đốc ở góc Tự Do và Nguyễn Du ngày nay đã đánh dấu sự xuất hiện lần đầu tiên của nghệ thuật kịch tại Việt Nam. Tiếp đó, người Pháp đã cho xây dựng và khánh thành Nhà hát Lớn tại Sài Gòn vào năm 1900 và Nhà hát Lớn Hà Nội vào 11 năm sau đó. Trải qua bao thăng trầm của bối cảnh xã hội và quá trình thích nghi với văn hóa, kịch nói đã mang trong mình những một phong vị riêng của mỗi địa phương, vùng miền và trở thành một loại hình giải trí quan trọng trong đời sống của một bộ phận người dân.
Sôi động sân khấu kịch miền Nam

Above Các sân khấu tất bật chuẩn bị cho mùa kịch Tết. Ảnh: Kịch Thiên Đăng
Các sân khấu kịch tư nhân và công lập tại miền Nam rộn ràng với lịch diễn dày đặc phục vụ Tết Nguyên đán. Hài kịch vẫn là thể loại được ưa chuộng nhất dịp đầu xuân. Ngoài những vở diễn ăn khách trước đây như Thuốc Đắng Dã Tật, Tấm Cám Đại Chiến, sân khấu kịch Idecaf đã cho ra mắt vở tác phẩm vui nhộn Cái Gì Vui Vẻ Thì Mình Ưu Tiên và Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài Ngoại Truyện (tác giả Võ Trung Tín, đạo diễn Vũ Đình Toàn). Lấy chủ đề giới tính, hàng loạt những ngộ nhận và những tình huống dở khóc dở cười của Lương Sơn Bá (Đình Toàn), Mã Văn Tài (Đại Nghĩa) hứa hẹn mang lại tiếng cười nhẹ nhàng cho người xem. Ngoài ra, Idecaf vẫn tiếp tục biểu diễn các vở được khán giả yêu mến như 12 Bà Mụ, Đại Minh Tinh, Lạc Lối Ở Bangkok, Tung Hoành Pattaya, 7 Con Yêu Nhền Nhện tại sân khấu kịch Idecaf và nhà hát Thanh Niên.

Above Hài kịch là thể loại được ưa chuộng nhất dịp đầu xuân. Ảnh: Sân khấu kịch Idecaf
Sân khấu kịch Thiên Đăng chào đón Tết âm lịch với hàng loạt các tác phẩm từ hài kịch đến chính kịch tâm lý gia đình như 13 Đức Thầy - Đức Thầy 13, Chuyến Đò Định Mệnh, Cô Giáo Duyên, Duyên thệ.
Bên cạnh đó, các tác phẩm chính kịch, bi kịch thậm chí là kinh dị cũng được sản xuất để phục vụ nhu cầu của khán giả. Sân khấu Hồng Vân mở màn năm mới với vở Thân Sâu Hồn Bướm mang màu sắc vui vẻ nhưng sâu lắng và cảm động về tình cảm gia đình. Tác phẩm sắp ra mắt Căn Phòng Câm Lặng hay những vở cũ như Người Vợ Ma, Ngôi Nhà Hoang không chỉ đơn thuần là câu chuyện ma quỷ mà còn được lồng ghép hơi thở đương thời và phản ánh hiện thực cuộc sống xã hội thông qua yếu tố kinh dị.
Đọc thêm: Tết-Ta: 9 sự kiện văn hóa nghệ thuật nổi bật dịp Tết Ất Tỵ
Nỗ lực sáng đèn sân khấu kịch miền Bắc
Nếu sân khấu kịch miền Nam liên tục cháy vé với suất diễn dày đặc thì không khí xuân tại các nhà hát miền Bắc cũng rục rịch trở lại. Tuy sức nóng và sự lan tỏa của các chương trình Tết chào đón năm mới tại sân khấu miền Bắc vẫn có sự chênh lệch so với sân khấu kịch miền Nam. Sự khác biệt này đến từ xu hướng đón Tết của người dân hai miền Nam - Bắc. Nếu như phần lớn người miền Bắc vẫn giữ thói quen sum vầy cùng gia đình mỗi dịp xuân về thì người miền Nam, đặc biệt là giới trẻ lại lựa chọn tận hưởng các kỳ nghỉ bằng các hoạt động giải trí.
Nhà hát kịch Việt Nam mang đến cho khán giả chương trình nghệ thuật mang tên Xuân 25 - sự kết hợp của các vở diễn đặc sắc mang hơi thở thời đại. Nổi bật trong hành trình cảm xúc và nghệ thuật đó là tác phẩm Người Tốt Nhà Số 5 của cố tác giả Lưu Quang Vũ - câu chuyện chạm đến những giá trị nhân văn sâu sắc về cuộc sống và tình người.
Nhà hát Chèo Hà Nội nỗ lực tái hiện không gian nghệ thuật truyền thống của ngày hội xuân thông qua chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tên Chùm Hài Chèo - Khúc Hát Dân Ca gồm các tiết mục chèo Tứ Đại Đồng Đường, tiểu phẩm Một Bà Hai Ông, Mưu Cao Thị Hến,…

Above Nhà hát chèo Hà Nội tưng bừng khai diễn đón Xuân, bền bỉ giữ lửa cho những giá trị dân gian truyền thống. Ảnh: Nhà hát chèo Hà Nội
Bên cạnh đó, sân khấu kịch tư nhân LucTeam cũng rục rịch tái xuất từ tháng 12-2024 với vở hài kịch Lộ Hàng mang đậm tính châm biếm đả kích những giá trị ảo của làng giải trí. Dù đang lên kế hoạch ra mắt nhiều tác phẩm mới trong năm 2025 như Antigone, Nữ Ca Sĩ Hói Đầu hay Cơn Ghen Của Lọ Lem, Hàn Mặc Tử (tác giả Đinh Xuân Hoà) nhưng lại “im hơi lặng tiếng” trong dịp Tết Nguyên đán này.
Có thể thấy, tuy không sôi động như sân khấu kịch nghệ miền Nam, các nghệ sĩ miền Bắc luôn nỗ lực đổi mới, lồng ghép đời sống hiện đại vào câu chuyện sân khấu để tiếp cận được với giới trẻ.
Đọc thêm: Tết-Ta: Những món ăn văn hóa mang màu may mắn tại châu Á

Above Lộ Hàng - tác phẩm Sân khấu Đương đại đầy ắp tính giải trí và nghệ thuật - dàn dựng bởi đạo diễn NSND Trần Lực và LucTeam. Ảnh: LucTeam
Các sân khấu kịch từ công lập đến tư nhân đều nỗ lực dàn dựng vở diễn, tăng suất diễn giúp cho “làng” kịch Tết sôi động, phong phú. Dù có nhiều loại hình giải trí mới đã ra đời, sân khấu kịch nghệ vẫn là hoạt động được nhiều thế hệ khán giả quan tâm bởi những giá trị mà nó mang lại: hơi thở của thời đại, chiều sâu của cảm xúc, tính duy mỹ cả về thị giác lẫn thính giác. Quan trọng nhất vẫn là người nghệ sĩ: họ cần đặt cái tâm vào tác phẩm của mình để đạt chất lượng nghệ thuật, có sự tương tác với khán giả, đối thoại với người trẻ. Tình yêu nghệ thuật của khán giả là yếu tố quan trọng giúp sân khấu kịch mãi sáng đèn và tạo ra nhiều bứt phá cho ngành sân khấu nước nhà.
ĐỌC THÊM:
Tết-Ta: Nghệ thuật trao gửi đầu năm ủ trong hương vị tinh hoa
Tết-Ta 2025: Khi những quân cờ mạt chược khoác lên lớp áo của thương hiệu xa xỉ
Tết-Ta: Tân trang nhà đón Tết với bộ sưu tập nội thất xa xỉ từ các nhà mốt




