Cover Veera Fung và Sarah Mui bàn về thiết kế toàn diện
Veera Fung và Sarah Mui bàn về thiết kế toàn diện
1 / 1
Veera Fung, nhà thiết kế kiến trúc và nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Trường Kiến trúc, Đại học Trung Hoa Hồng Kông, và Sarah Mui, đồng sáng lập và giám đốc thiết kế tại One Bite, thảo luận về thiết kế toàn diện - thiết kế nhằm mục đích thấu hiểu và hỗ trợ người dùng thuộc mọi khả năng và tầng lớp được tham gia
Chính sự thiếu hòa nhập đối với người lớn tuổi đã giúp Sarah Mui mở mang tầm mắt về thiết kế toàn diện. “Tôi đã chứng kiến khi ông bà tôi phải chuyển khỏi khu phố quen thuộc để đến cộng đồng mới, họ không thể quen với không gian mới và điều đó gây ra rất nhiều vấn đề, từ tinh thần đến gia đình và sức khỏe”, cô nói. “Vì vậy, khi chúng tôi bắt đầu One Bite (vào năm 2014), chúng tôi đã nghĩ về một thành phố thân thiện. Chính phủ liên tục nói về việc xây dựng Hồng Kông thành một thành phố đáng sống, và chúng tôi bắt đầu đặt câu hỏi thế nào là một thành phố đáng sống nếu chúng ta không thể hòa nhập – nó có thể đáng sống đến mức nào?”.
Sarah Mui bắt đầu xem xét những ví dụ về các thành phố đáng sống và nghiên cứu xem điều gì có thể khiến một thành phố trở nên “đáng yêu”. “Quy trình của thiết kế toàn diện là cách chúng ta trao quyền và gắn kết mọi người lại với nhau để cùng nhau tạo ra những yếu tố đáng yêu của một thành phố. Xem xét các khía cạnh như tuổi tác, giới tính và các khả năng khác nhau, chúng tôi cố gắng tìm giải pháp thay thế để mọi người có thể tận hưởng thành phố và chúng ta có thể có những trải nghiệm tương đương và cuối cùng đạt được sự bình đẳng về không gian”.
Nhà thiết kế kiến trúc Veera Fung nói thêm: “Thiết kế toàn diện mang tính hoà nhập - rõ ràng là vậy, chúng tôi phải tích cực thu hút những tiếng nói khác nhau. Nó cũng là sự trao quyền. Nó phải được cân bằng. Có rất nhiều tiếng nói cần được lắng nghe, nhưng chúng ta cũng phải nhận ra nhu cầu của đông đảo người dân. Vì vậy, thiết kế toàn diện là một hành động mà ta liên tục cân bằng các ý kiến và tiếng nói khác nhau”.
Mui cho rằng nhiều người ở Hong Kong không hiểu được sự cần thiết của việc phục vụ người cao tuổi hay người sử dụng xe lăn. “Ở Hong Kong, chúng tôi thiếu các hoạt động kêu gọi, thúc đẩy hoặc lan truyền thông điệp về tính hoà nhập”. Đó là lý do One Bite thực hiện dự án Urban Matters gần đây, dự án này nêu bật 12 yếu tố thực sự quan trọng trong một thành phố và thiết kế của nó, từ hạnh phúc và quản lý chất thải đến giới tính và sự đa dạng.
Xem thêm: 9 công trình kiến trúc chọc trời bền vững tại châu Á
“There are so many voices to be heard, but we must also recognise the needs of the wider population. So, to have inclusive design is an act of constantly balancing different opinions and voices”
Mui đưa ra một ví dụ về việc khi xem xét thiết kế một số lối đi bộ ven sông ở Hồng Kông, cô đã nói chuyện với một nhóm người sử dụng xe lăn như thế nào. Mặc dù những không gian ngoài trời này thường có các đường dốc cho người sử dụng xe lăn, nhưng lan can an toàn lại có độ cao không phù hợp và che khuất tầm nhìn của họ. Vì vậy, Sarah Mui đặt câu hỏi rằng liệu họ có thực sự thấy vui khi được mời đi dạo cùng không? Cô tham khảo câu nói của chuyên gia DEI (Diversity, Equity and Inclusion) Verna Myers: “Sự đa dạng là được mời đến dự tiệc; sự hòa nhập là được mời khiêu vũ”.
Fung nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm cho chủ đề thiết kế toàn diện trở nên hấp dẫn và dễ hiểu với công chúng, để họ hiểu rõ hơn về nó. Năm ngoái, Atelier In, đơn vị cộng tác kiến trúc của Fung, do cô điều hành cùng với đối tác sáng tạo Melody Yiu, đã tổ chức triển lãm tương tác Curiosity Cabinet of Gendered Objects (Home Edition) tại Lễ hội thiết kế deTour 2022. Tại triển lãm, du khách được yêu cầu xem xét liệu các đồ vật trong nhà có giới tính hay không và sử dụng nhãn dán nhiều màu khác nhau để cho biết mỗi đồ vật có thể thuộc giới tính nào.
Suy ngẫm của một du khách chuyển giới về triển lãm đã gây được tiếng vang. Fung cho biết, họ cảm nhận rằng triển lãm cho thấy “một sự hiểu biết rất nhị phân về xã hội và giới tính của chúng ta”. Cô nói thêm: “Bình luận này đúng, đây là quan điểm khá buồn theo cách nào đó nhưng cũng hữu ích, vì nó có nghĩa là triển lãm của chúng tôi phản ánh hiện tượng trong xã hội - rằng chúng ta nhìn nhận mọi thứ theo cách rất nhị phân. Chúng ta không nên; và đó là lý do tại sao chúng ta cần phải hành động và nâng cao nhận thức rằng môi trường nên mang tính hòa nhập hơn”.
Mặc dù tính toàn diện đang là một thuật ngữ được sử dụng rộng rãi ngày nay và được tích cực quảng bá. Vậy tại sao ngành thiết kế lại chưa thật sự toàn diện?
“Tôi nghĩ vấn đề nằm ở giáo dục”, Fung chia sẻ. “Khi tôi đang học, không có khóa học nào dạy tôi về thiết kế toàn diện. Chúng tôi luôn hướng đến một nhóm đối tượng cụ thể, nhưng hiếm khi các cố vấn hay giảng viên khuyến khích chúng tôi tư duy theo hướng toàn diện hơn”.
Mui đồng tình và nhấn mạnh thêm rằng đối với nhiều dự án, tiến độ thường không cho phép các nhà thiết kế dành đủ thời gian để giao tiếp và hiểu rõ các nhóm người dùng khác nhau. “Cần có thời gian để xây dựng sự đồng cảm và thực sự hiểu nhu cầu của họ. Hiện nay có rất nhiều dự án đang thay đổi tích cực, điều này là lạc quan nhưng những bước tiến này còn đang quá chậm”.
“Tôi luôn tự nhắc nhở bản thân phải hợp tác với những người khác, bởi vì đơn giản là chúng ta không thể biết hết mọi thứ về người dùng và những khó khăn họ gặp phải”, cô nói thêm. “Việc đảm bảo các dự án thiết kế được thực hiện với thông tin đầu vào từ những người có nền tảng khác nhau sẽ giúp xây dựng các đề xuất toàn diện hơn”.
Xem thêm: 3 bước thực hành làm đẹp bền vững cho các tín đồ yêu môi trường
Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “In Conversation: Veera Fung and Sarah Mui on inclusive design, its ability to disenfranchise or empower, and how designers can do it better” của Rachel Duffell, đăng trên Tatler Hồng Kông.
