Yên Mai Linh, Nhà sáng lập và Chủ tịch MyLife Group: “Muốn nhân rộng chuỗi, phải hiểu về hệ thống”

Năm 2024 được nhận định là giai đoạn kinh tế chạm đáy, gây không ít sóng gió cho các doanh nghiệp, đặc biệt trong ngành dịch vụ và đã mang đến nhiều bài học giá trị…

Đúng vậy. Khi thị trường thuận lợi, ai cũng tràn đầy nhiệt huyết, nhưng khi kinh tế sụt giảm, bản lĩnh doanh nghiệp mới thực sự được thử thách. Bài học lớn nhất với MyLife Group trong năm 2024 chính là kiểm soát chi phí. Khi thu nhập giảm, khách hàng không biến mất, nhưng họ giảm tần suất ghé thăm, hóa đơn trung bình cũng thu hẹp lại. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp buộc phải tối ưu, nhưng không bằng cách cắt giảm chất lượng. Để đảm bảo điều này, chúng tôi đã xây dựng một hệ thống quản trị chặt chẽ, với các trung tâm Bếp, Bar, và Điều phối chuẩn. Những trung tâm này đóng vai trò như bộ lọc kiểm soát từ nguyên liệu đầu vào, bán thành phẩm cho đến khi sản phẩm đến tay khách hàng. Đặc biệt, đội ngũ chuyên gia bếp Nhật và Việt trực tiếp giám sát nguồn hàng từ Nhật Bản đến khi nguyên vật liệu được giao đến từng chi nhánh, đảm bảo sự đồng nhất trong trải nghiệm.

Chúng tôi tinh chỉnh từ khâu nhập nguyên liệu – chẳng hạn, việc nhập hàng từ chợ cá là một giải pháp giúp điều chỉnh chi phí linh hoạt mà vẫn giữ được chất lượng. Đồng thời, toàn bộ hệ thống phải được rà soát: từ quản lý công cụ, nhân sự đến tối ưu vận hành. Ngay cả khối văn phòng cũng phải tinh gọn, kết hợp công nghệ và AI để nâng cao hiệu suất. Tuy nhiên, dịch vụ là ngành mà công nghệ không thể thay thế con người, vì vậy chúng tôi thiết lập lại tiêu chuẩn vận hành – từ layout, setup, cho đến quy trình phục vụ tỉ mỉ đến từng bước chân trong bếp. Nhờ vậy, hiện tại chúng tôi có thể kiểm soát chi phí một cách tự tin mà không ảnh hưởng đến trải nghiệm khách hàng.

Ngoài bài toán chi phí, còn bài học nào khác khiến chị tâm đắc?

Bài học lớn nhất chính là giá trị của sự đồng hành. Khi doanh nghiệp đối mặt với khó khăn, đó là lúc thấy rõ ai thực sự sát cánh cùng mình. Năm nay, tôi nhìn thấy sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa các thành viên trong công ty – điều mà có thể trước đây bị che khuất bởi sự ổn định và tăng trưởng nhanh. Khi thách thức xuất hiện, mới hiểu được những năm qua mình đã xây dựng được điều gì cho đội ngũ, và ngược lại, họ sẵn sàng làm gì cho mình. Có người vốn chỉ là nhân sự, nay trở thành chiến hữu thực sự. Tôi vẫn hay nói đùa rằng, năm nay công ty có thể nghèo về tài chính, nhưng giàu tình cảm hơn bao giờ hết (cười). Và những ai không phù hợp với văn hóa, định hướng chung, họ sẽ tự rời đi – giống như một cỗ máy khi tăng tốc, những mảnh ghép không ăn khớp sẽ tự động bị văng ra.

Và từ đây, những người ở lại sẽ đủ bản lĩnh để chiến đấu tiếp những trận lớn hơn. Bởi “vàng thật không sợ lửa”, và tôi cũng biết ơn năm vừa rồi chính là ngọn lửa tôi cần để tìm ra những mảnh vàng quý giá nhất.

Nhắc đến sự cao cấp, người ta thường nghĩ đến tính độc bản – nơi mỗi trải nghiệm là duy nhất và không thể sao chép. Điều này đặt ra câu hỏi: Khi mở rộng theo mô hình chuỗi, liệu chất lượng có suy giảm? Và đâu là ranh giới giữa sự phát triển bền vững và việc đánh mất bản sắc?

Không thể phủ nhận rằng có những mô hình độc nhất, như Omakase – nơi trải nghiệm ẩm thực được cá nhân hóa tuyệt đối. Nhưng cũng có những mô hình vừa đảm bảo chất lượng, vừa có thể nhân rộng để phục vụ một tập khách hàng lớn hơn, mà vẫn không rơi vào số đông thị trường “mass”. Đó là hướng đi mà MyLife Group đang theo đuổi với hệ thống Kohi Coffee, Shamoji Robata Yaki và Yen Sushi & Sake Pub.

Dù mở rộng, chúng tôi luôn giữ vững nguyên tắc cốt lõi: những thương hiệu mang tính độc bản sẽ không thể tràn lan. Yen Sushi Premium và Iwa Japanese Yakiniku chính là minh chứng. Khi Yen Sushi Premium ra mắt vào năm 2016, đó là nhà hàng Omakase đầu tiên tại TP.HCM, đặt nền móng cho một định nghĩa khác biệt về nghệ thuật sushi. Tuy nhiên, Omakase và Sushi Omakase là hai khái niệm hoàn toàn khác biệt, và để duy trì sự tinh tế này, chúng tôi đã dành nhiều năm nghiên cứu trước khi quyết định mở rộng. Sau 8 năm hoạt động, Yen Sushi Premium chính thức bước sang một chương mới: Một không gian rộng 3.000m², nơi từng khu vực đều được thiết kế mang đậm dấu ấn truyền thống. Điểm nhấn đặc biệt là một cây cổ thụ hơn 100 năm tuổi, biểu tượng cho sự bám rễ bền vững vào giá trị cốt lõi – giống như cái cách mà Yên đã định hình thương hiệu của mình trong suốt hành trình vừa qua. Cái tên “Yên” cũng mang nhiều tầng ý nghĩa. Trong Yen Sushi & Sake Pub, đó là đồng tiền Yên Nhật – biểu tượng của sự phồn vinh và hướng đến đối tượng trẻ hơn. Nhưng với Yen Sushi Premium, đó là vòng tròn viên mãn, sự an yên và trọn vẹn – một triết lý ăn sâu vào văn hóa Nhật Bản và Trung Hoa. Tôi cũng mang họ Yên, và sự kết nối này không chỉ là một câu chuyện cá nhân, mà còn là triết lý vận hành thương hiệu: Càng vững gốc, càng bền lâu.

Chúng tôi không mở rộng vì chạy theo thị trường, mà vì khách hàng thực sự cần. Khi nhà hàng 600m² đầu tiên chỉ có 8 phòng VIP và luôn kín chỗ, đó là một tín hiệu để chúng tôi suy nghĩ về bước đi tiếp theo. Không phải để phát triển ồ ạt, mà để gìn giữ và nâng cấp trải nghiệm. Mỗi không gian Yên Premium đều được đặt tại những vị trí “bất tiện một cách có chủ đích” – nơi mà khách hàng phải thực sự muốn tìm đến để tận hưởng trọn vẹn sự an yên. Đó cũng là tinh thần mà tôi muốn truyền tải: Bên ngoài có thể bộn bề, nhưng khi bước vào, tất cả đều nhẹ tênh.

Vậy dưới góc nhìn của chị, những thất bại phổ biến nhất mà các thương hiệu F&B gặp phải khi mở chuỗi đến từ đâu?

Tính hệ thống là yếu tố quan trọng nhất. Một thương hiệu không thể mở rộng bền vững nếu thiếu đi sự chặt chẽ trong quản trị, vận hành và tài chính. Khi đầu tư mang tính đại trà, thì bản chất thương hiệu đã trở nên đại trà. Một khi đã đại trà, rất khó để giữ được sự tinh tế. Nhiều thương hiệu thất bại vì chạy theo tốc độ, mở rộng quá nhanh mà không có nền tảng vững chắc. Đặc biệt, trong ngành F&B, yếu tố cảm xúc rất lớn. Những người làm sáng tạo đôi khi để cảm xúc chi phối quá nhiều, dẫn đến việc đầu tư quá mức, vượt ngoài ngân sách. Tôi cũng từng mắc sai lầm này. Ví dụ, có thời điểm quầy Counter Kohi đầu tư hơn 1 tỷ, nhưng với khách hàng, đó chỉ là một ly nước – họ không thấy được chi phí mình bỏ ra. Sau này, tôi học được cách điều chỉnh, biết đâu là điểm cần làm độc bản, đâu là nơi cần tối ưu.

Hiện tại, My Life đang phát triển với gần 30 cửa hàng – một con số không quá nhiều, nhưng từng bước đều chắc chắn và kỹ lưỡng. Mở rộng chuỗi là một hành trình đầy thách thức, nhưng nếu kiểm soát tốt và bảo toàn được tinh thần thương hiệu, đó không chỉ là sự phát triển mà còn là một bước tiến chiến lược. Chỉ những thương hiệu thực sự bền vững mới có thể trường tồn, bởi mở rộng tràn lan mà đánh mất giá trị cốt lõi chính là sự thiếu tôn trọng với thương hiệu và khách hàng.

Trong ngành F&B, con người là yếu tố quan trọng, nhưng hệ thống và triết lý kinh doanh mới quyết định sự bền vững. Với chị, triết lý kinh doanh là thứ được xác định ngay từ đầu hay sẽ thay đổi theo thời gian?

Ban đầu, tôi không nhận ra tầm quan trọng của quản trị. Khi còn trẻ, tôi từng nghĩ rằng sáng tạo và đam mê là đủ. Nhưng may mắn khi nhìn lại, tôi biết ơn vì các bậc tiền bối đã khuyến khích tôi theo học MBA, học cả kế toán – những thứ mà thời điểm đó tôi chưa thực sự hiểu hết giá trị. Nếu muốn vươn xa trong kinh doanh, nếu muốn giữ vị trí lãnh đạo, thì không thể nào bỏ qua việc quản trị hệ thống và tài chính.

F&B không chỉ là câu chuyện về món ăn hay dịch vụ, mà là quản trị chuỗi cung ứng, tối ưu vận hành và kiểm soát chất lượng. Nếu muốn mở chuỗi, phải hiểu về hệ thống. Nhưng giữ được chất lượng trong hệ thống đó lại là một bài toán khó – nó như một con dao hai lưỡi. Tôi chọn cách đi chậm nhưng chắc, để có thể kiểm soát từng chi tiết nhỏ nhất. Với tôi, nguyên tắc cốt lõi là “Sáng tạo dựa trên giá trị bền vững.” Tôi không chạy theo xu hướng nhất thời, mà luôn đặt câu hỏi: “Thương hiệu này tồn tại 10, 20 năm nữa sẽ ra sao?” Một doanh nghiệp có thể đổi mới, nhưng không thể đánh mất bản sắc. Đó là lý do tôi luôn áp dụng nguyên tắc “Lãnh đạo bằng giá trị” (Value-based leadership). Một thương hiệu không chỉ thành công nhờ lợi nhuận, mà còn nhờ giá trị mà nó mang lại cho khách hàng, nhân viên và cộng đồng. Đây là bài học quan trọng nhất mà tôi rút ra từ những năm tháng học tập tại Maastricht – và cũng là kim chỉ nam giúp tôi xây dựng một hệ sinh thái thương hiệu vững chắc, khác biệt và trường tồn.

Nhìn lại hành trình đã đi qua gần 2 thập kỷ, diều quan trọng nhất chị muốn gửi gắm đến những người trẻ muốn khởi nghiệp với F&B là gì?

Mọi khó khăn đều là cơ hội để sáng tạo và vượt lên chính mình. Khởi nghiệp không chỉ là hành trình kinh doanh, mà còn là cuộc hành trình khám phá bản thân, định hình giá trị cốt lõi và tạo nên sự khác biệt. Thành công không nằm ở tốc độ mở rộng nhanh chóng, mà ở sự kiên định, tinh tế trong từng quyết định và bước đi.

Hãy lắng nghe tiếng nói bên trong mình, nuôi dưỡng một tầm nhìn lớn và viết nên câu chuyện riêng để kể với thế giới. Đừng vội chạy theo xu hướng mà đánh mất đi linh hồn của thương hiệu. Mỗi thử thách là một cơ hội để đổi mới, và khi bạn làm việc với sự chân thành, những gì bạn tạo ra sẽ không chỉ là sản phẩm – mà là di sản.

Sau hành trình dài xây dựng sự nghiệp, điều gì giúp chị tìm thấy sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống?

Đối với tôi, cân bằng không phải là việc tách biệt công việc và cuộc sống cá nhân, mà là sự hòa quyện giữa cả hai để nuôi dưỡng tâm hồn. Tôi may mắn khi được chọn làm công việc mà mình đam mê và yêu thích, nên mỗi ngày làm việc luôn mang lại năng lượng tích cực tràn đầy. Đôi khi, tôi bị cuốn hút vào công việc đến mức quên đi việc chăm sóc bản thân và dành thời gian cho gia đình, nhưng chính những khoảnh khắc ấy nhắc nhở tôi rằng cần dừng lại, lắng nghe bản thân nhiều hơn. Sau tất cả, điều tôi luôn tìm kiếm và trân trọng nhất từ công việc, đến cuộc sống đều gói gọn trong chữ “Yên”. Yên với tôi là gia đình – nơi tôi tìm thấy động lực lớn nhất để tiếp tục vững vàng trên hành trình phía trước.

Cảm ơn chị vì buổi trò chuyện quý giá và chúc chị ngày càng thành công hơn!

Bài viết thuộc chuỗi bài [Cover Story: Thực vị tri tâm] được đăng tải từ bài viết gốc đăng trên ấn phẩm in Tatler Vietnam số tháng 02/2025 

ĐỌC NGAY

Peter Cường Franklin, Chef & Founder ĂnĂn Saigon & Pot Au Phở: Khi cội nguồn thắp lửa cho những biến tấu ẩm thực đương đại

Chân dung những nhà sáng lập đang kiến tạo “đế chế” cà phê Việt Nam

Những nữ đầu bếp đang vẽ lại bản đồ ẩm thực châu Á