Cover Ngày 22/10/2026, Hội thảo Smart Banking diễn ra với chủ đề “Định hình kỷ nguyên mới của ngành ngân hàng dựa trên AI, niềm tin khách hàng và khả năng chống chịu số”

Ngày 22/10/2026, Hội thảo Smart Banking diễn ra với chủ đề “Định hình kỷ nguyên mới của ngành ngân hàng dựa trên AI, niềm tin khách hàng và khả năng chống chịu số”. Sự kiện đặt ra một trọng tâm cho ngành ngân hàng Việt Nam: Khi trí tuệ nhân tạo (AI) tham gia sâu hơn vào hoạt động tài chính, làm thế nào để công nghệ tạo ra giá trị thực chất, đồng thời bảo vệ tài sản và duy trì niềm tin của khách hàng?

Dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, với Tập đoàn IEC phối hợp tổ chức, Smart Banking 2026 quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, tổ chức tài chính và doanh nghiệp công nghệ trong nước, quốc tế. Các phiên thảo luận tập trung vào ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), quản trị rủi ro và xây dựng hệ thống ngân hàng số an toàn.

Quy mô giao dịch đặt ra yêu cầu mới

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trong tám tháng đầu năm 2026, giao dịch thanh toán qua Internet đạt hơn 4,4 tỷ lượt, với giá trị 81,1 triệu tỷ đồng. So với cùng kỳ năm trước, số lượng giao dịch tăng 46,57%, giá trị tăng 21,77%.

Giao dịch qua điện thoại di động đạt 14 tỷ lượt, tương ứng 58,4 triệu tỷ đồng. Số lượng tăng 35,33%, trong khi giá trị tăng 2,39%. Với thanh toán bằng mã QR, hệ thống ghi nhận 311 triệu giao dịch, đạt 274,2 nghìn tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2025, số lượng tăng 6,66% và giá trị tăng 25,85%.

Những con số này phản ánh mức độ phổ biến ngày càng cao của các kênh thanh toán số. Phát biểu tại phiên hội thảo toàn thể, ông Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nhận định ngành ngân hàng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ dưới tác động của chuyển đổi số toàn diện và sự phát triển của AI.

Đọc thêm: Thương mại toàn cầu trong kỷ nguyên bất định mới

Tatler Asia
Above Ảnh: TS Đào Minh Tú

Nếu giai đoạn trước tập trung số hóa quy trình và chuyển dịch giao dịch từ quầy lên môi trường trực tuyến, giai đoạn tiếp theo đòi hỏi ngân hàng khai thác dữ liệu sâu hơn. AI tạo sinh (GenAI) và các trợ lý AI (AI Agent) đang mở ra hướng phát triển mới, từ cá nhân hóa dịch vụ đến tối ưu hóa vận hành và phát hiện rủi ro.

Theo ông Đào Minh Tú, AI đã được ứng dụng trong nhận diện khách hàng điện tử, hỗ trợ chăm sóc khách hàng, thẩm định tín dụng và tự động hóa nghiệp vụ. Một số ngân hàng có thể tiết kiệm 20 - 40% chi phí vận hành nhờ những ứng dụng này.

AI cũng tham gia vào công tác phòng chống gian lận. Kết hợp với hệ thống giám sát rủi ro tập trung, trong đó có Hệ thống SIMO của Ngân hàng Nhà nước, công nghệ hỗ trợ phát hiện và ngăn chặn các giao dịch nghi ngờ. Cùng lúc, cơ quan quản lý đang hoàn thiện quy định về an toàn và quản trị rủi ro khi ứng dụng AI trong ngành.

Công nghệ phải tạo ra giá trị thực chất

Tại hội thảo, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng đặt ra ba vấn đề, gồm: khai thác AI hiệu quả, giữ vững niềm tin khách hàng và duy trì sự an toàn của hệ thống trước những rủi ro ngày càng phức tạp.

Đọc thêm: “Khởi nghiệp tinh gọn” cho startup Việt Nam 

Tatler Asia
Above Ảnh: Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng

Hiện hệ thống ngân hàng xử lý khoảng 100 triệu giao dịch thanh toán mỗi ngày, với tổng giá trị khoảng 1,2 triệu tỷ đồng - con số rất lớn tương quan với quy mô GDP Việt Nam khoảng 500 tỷ USD. Quy mô này buộc việc ứng dụng công nghệ trở thành một bài toán về năng suất, quản trị và trách nhiệm.

Phó Thống đốc nhận định, lợi thế cạnh tranh của ngân hàng sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển dữ liệu thành giá trị, chuyển công nghệ thành năng suất và nâng cao hiệu quả hoạt động. “AI cần phải tạo ra giá trị thực chất, chứ không chỉ tạo ra ấn tượng về mặt công nghệ. Nó chỉ thực sự ý nghĩa khi giúp khách hàng được phục vụ tốt hơn, ngân hàng vận hành hiệu quả hơn và các rủi ro được nhận diện sớm hơn”, ông nói và nhấn mạnh AI phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển, quy trình nghiệp vụ, nguồn nhân lực và mô hình quản trị của từng tổ chức.

Tatler Asia

Ngân hàng Nhà nước đã ban hành thông tư quy định về an toàn và quản trị rủi ro trong ứng dụng AI. Phó Thống đốc đề nghị các tổ chức tín dụng nghiên cứu kỹ và triển khai nghiêm túc, bảo đảm công nghệ giải quyết được những vấn đề cụ thể của khách hàng và hoạt động kinh doanh.

Tại TPBank, hơn 60 ứng dụng AI đã được triển khai tại 13 khối nghiệp vụ. Theo ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank, 450 cán bộ công nghệ thông tin sử dụng AI trong toàn bộ vòng đời phát triển phần mềm, giúp giảm 50% thời gian xử lý và tăng năng suất 2-3 lần. Ngân hàng đồng thời phát triển trợ lý GenAI T'AioX, tính năng Paste to Pay và mô hình an ninh ba lớp nhằm phát hiện, ngăn chặn gian lận, bảo vệ dòng tiền theo thời gian thực.

Một hướng phát triển khác là ngân hàng ứng dụng AI tác nhân, hay Agentic Banking. PGS.TS. Ngô Xuân Bách, Giám đốc Khối sản phẩm AI của FPT Smart Cloud (Tập đoàn FPT), cho biết mô hình này cho phép AI lập kế hoạch, phối hợp và thực hiện các quy trình nghiệp vụ phức tạp. Thách thức đặt ra cho ngân hàng nằm ở khả năng xây dựng và quản trị lực lượng nhân sự số trong môi trường có yêu cầu cao về an toàn và tuân thủ.

An ninh mạng là chìa khóa giữ niềm tin

Khi khách hàng chuyển phần lớn giao dịch lên môi trường số, niềm tin ngày càng gắn chặt với khả năng bảo vệ tài sản, dữ liệu cá nhân và quyền lợi trong từng giao dịch.

Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cho biết, ngành ngân hàng đã triển khai các yêu cầu xác thực đối với khách hàng cá nhân từ ngày 1/7/2024 và khách hàng tổ chức từ ngày 1/7/2025. Các quy định về an toàn ứng dụng cũng được tăng cường, từ nhận diện thiết bị bị can thiệp đến phát hiện nguy cơ dịch ngược ứng dụng. Khách hàng có thể chủ động thiết lập thời gian chờ đối với giao dịch chuyển tiền lần đầu, lên tới 24 giờ trước khi người nhận được tiền.

Tatler Asia

Tuy nhiên, các phương thức tấn công liên tục thay đổi. Ông Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh các ngân hàng cần giám sát đồng thời an ninh mạng và hoạt động giao dịch, bởi rủi ro có thể ảnh hưởng đến cả khách hàng lẫn chính tổ chức tín dụng. Trách nhiệm bảo đảm an toàn cần được triển khai xuyên suốt các bộ phận nghiệp vụ, vận hành và quản lý giao dịch, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo ngân hàng.

Tại Nam A Bank, ông Nguyễn Vĩnh Tuyên, Phó Tổng Giám đốc, cho biết ngân hàng ứng dụng AI để nhận diện rủi ro theo thời gian thực, xác thực thích ứng và chủ động ngăn chặn gian lận. Các giải pháp được kết hợp với định danh điện tử, xác thực sinh trắc học, công nghệ chống giả mạo và VNeID nhằm tăng cường bảo vệ tài khoản. Trong dài hạn, ngân hàng hướng tới mô hình AI-Ready Bank, đưa AI vào vận hành, quản trị rủi ro và phục vụ khách hàng.

Trong khi đó, ở góc độ an ninh mạng, ông Lê Quang Hà, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV An ninh mạng Viettel, đề xuất chuyển từ phòng thủ truyền thống sang bảo vệ chủ động. Giám sát liên tục, phân tích hành vi, phát hiện bất thường và tình báo mối đe dọa giúp ngân hàng nhận diện nguy cơ sớm hơn, hạn chế tác động đến giao dịch và trải nghiệm khách hàng.

Tatler Asia

Ông Harmon Wang, Tổng Giám đốc StreamCube Technology, cũng đề cập đến nhu cầu xây dựng hệ thống phòng chống gian lận trên quy mô toàn ngân hàng. Theo ông, giải pháp cần kết hợp năng lực công nghệ với sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng chức năng, ngân hàng và các đơn vị cung cấp dịch vụ liên quan.

Bên cạnh phòng ngừa, Phó Thống đốc cũng đề nghị các tổ chức tín dụng xây dựng khả năng chống chịu. Một ngân hàng có năng lực chống chịu cần phát hiện sớm mối đe dọa, ứng phó nhanh, duy trì dịch vụ thiết yếu và khôi phục hoạt động khi xảy ra sự cố. “An ninh, an toàn phải trở thành một phần trong chiến lược và quản trị ngân hàng, chứ không phải một lớp bảo vệ được bổ sung sau cùng”, Phó Thống đốc lưu ý. 

Smart Banking 2026 khép lại với một vấn đề rộng hơn câu chuyện ứng dụng công nghệ. AI có thể mở rộng năng lực của ngân hàng nhưng niềm tin và khả năng chống chịu mới quyết định cách năng lực ấy được sử dụng.