Những “cái bắt tay” vì tăng trưởng bền vững

Nhà sản xuất xe điện Việt Nam - VinFast (thành viên thuộc Tập đoàn Vingroup của tỷ phú Phạm Nhật Vượng) - gần đây đang liên tục mở rộng hệ sinh thái xanh thông qua các thỏa thuận hợp tác với cả các tập đoàn kinh tế lớn cũng như chính quyền địa phương.

Ngoài các hợp tác với Metro Hà Nội, Viettel, Vinachem… VinFast liên tục bắt tay với các địa phương để thúc đẩy sử dụng xe điện, phát triển hệ thống hạ tầng giao thông xanh trên cả nước. Trong đó, nhà sản xuất xe điện của Vingroup đã ký kết hợp tác cùng một loạt địa phương như TP Huế, TP Hà Nội, tỉnh Thái Nguyên, Bắc Giang, Bình Định, Vĩnh Phúc…

Ngoài hợp tác về hạ tầng giao thông xanh, các hợp tác này cũng hướng tới việc phát triển khu công nghiệp xanh, triển khai dự án tín chỉ carbon, chuyển đổi số, bảo tồn văn hóa di sản, phát triển du lịch bền vững…

Không chỉ doanh nghiệp, Chính phủ hiện cũng đưa ra một loạt giải pháp nhằm hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững.

Tại các sự kiện của Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính luôn nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025 phải đạt tối thiểu 8%, và tăng trưởng hai con số trong các năm tiếp theo, đồng thời khẳng định tăng trưởng nhanh phải đi kèm sự bền vững.

Các quyết sách liên quan thúc đẩy mạnh mẽ động lực tăng trưởng mới, đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển điện hạt nhân, năng lượng tái tạo… thời gian qua đều nhằm mục tiêu phát triển bền vững của Chính phủ.

Đọc thêm: Avery Dennison tiếp tục khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu

Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã được giao nhiệm vụ xây dựng phân loại dự án xanh, tiêu chí xanh để làm cơ sở huy động vốn phát triển xanh. Bộ Công Thương được yêu cầu thúc đẩy xuất khẩu bền vững. Bộ Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng Nhà nước có nhiệm vụ phối hợp với các bộ, ngành đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế sáng tạo, kinh tế chia sẻ, cũng như các ngành, lĩnh vực mới nổi như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, năng lượng mới…

Tiến sĩ Võ Trí Thành, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, khẳng định chuyển đổi xanh là xu thế tất yếu mà các doanh nghiệp, các quốc gia không thể chối từ.

Theo ông Thành, phát triển xanh không chỉ là cam kết chính trị mạnh mẽ của cả quốc gia, mà là yêu cầu từ chính thị trường. Trong đó, người tiêu dùng ngày nay yêu cầu các sản phẩm, dịch vụ phải xanh hơn, an toàn hơn. Các nước phát triển cũng yêu cầu hàng hóa nhập khẩu phải xanh, rõ nguồn gốc xuất xứ, không gây hại môi trường.

Với lĩnh vực tài chính xanh, ông Thành cho biết 80% lượng vốn tài chính hiện nay đòi hỏi ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị). Do đó, với các doanh nghiệp, không chuyển đổi xanh khó có thể tiếp cận dòng vốn đầu tư này để phục vụ phát triển.

Theo vị chuyên gia, tài chính xanh là cuộc cách mạng về thể chế, công nghệ với nhiều điểm mới như tiêu chí, tiêu chuẩn xanh, nguồn gốc xuất xứ xanh…

Dù được nhận diện xu thế tất yếu của các doanh nghiệp, TS Võ Trí Thành cho rằng vẫn còn nhiều thách thức mà các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt khi hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh, tăng trưởng bền vững, đặc biệt là chi phí chuyển đổi, áp lực từ thị trường và thể chế.

Với thể chế, vị chuyên gia cho biết chuyển đổi xanh là quá trình đầy thách thức, đòi hỏi thay đổi từ tư duy, nhận thức, hành động, thay đổi thể chế, ban hành khung pháp lý, chính sách, đòi hỏi sự tham gia của tất cả tổ chức, người dân và doanh nghiệp.

“Không chỉ doanh nghiệp hay Nhà nước muốn là làm được mà cần có sự nỗ lực từ cả Chính phủ và các tổ chức, người dân và doanh nghiệp”, TS Võ Trí Thành nhấn mạnh.

Về chi phí, theo ông, chuyển đổi xanh đòi hỏi rất nhiều vốn. Quá trình này cũng phải thực hiện đồng bộ, thay đổi cách làm việc, tiêu dùng, sản xuất, tác động đến toàn bộ người dân, đặc biệt là doanh nghiệp.

Để hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, hướng tới tăng trưởng bền vững, ông Thành cho rằng cần chú ý tới công tác truyền thông và hoàn thiện chính sách.

Trong đó, cần đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức để doanh nghiệp và người dân có thêm nhận thức về kinh tế xanh, tài chính xanh. Trong khi việc hoàn thiện chính sách cho vấn đề này cần được thực hiện một cách cấp bách.

Tương tự, TS Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, Viện trưởng Viện Tư vấn phát triển tài chính carbon (CODE), đánh giá Việt Nam nói rất nhiều về tăng trưởng xanh, tăng trưởng bền vững nhưng thực tế làm rất ít.

Ông dẫn ví dụ các khoản tín dụng xanh và trái phiếu xanh dành cho các dự án điện gió, điện mặt trời… thực chất chỉ là những khoản cho vay hoặc đầu tư thông thường với đầy đủ điều kiện về tài sản đảm bảo, lãi suất, kỳ hạn mà không có ưu tiên, ưu đãi nào.

Ngoài ra, ông Nghĩa cho biết Ngân hàng Thế giới (WB) ước tính nhu cầu vốn để Việt Nam chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính từ nay đến năm 2030 lên 360-400 tỷ USD. Trong khi đó, quy mô các gói hỗ trợ từ Chính phủ, gói tín dụng tại các ngân hàng hiện nay vẫn chưa tương xứng với nhu cầu vốn kể trên.

Tổng dư nợ tín dụng xanh hiện nay mới chiếm 4,5% tổng dư nợ nền kinh tế, cũng cách khá xa mục tiêu 10% vào năm 2025.

Do đó, TS Lê Xuân Nghĩa kiến nghị Bộ Tài chính cần có sự quan tâm đúng mức cho lĩnh vực chuyển đổi xanh và tăng trưởng bền vững. Trong đó cần chuẩn bị đủ vốn cho doanh nghiệp chuyển đổi xanh hiệu quả, nhất là lĩnh vực công nghệ.

Tại Hội nghị Thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc năm 2021 (COP26), Việt Nam đã cùng 147 nước cam kết đưa mức phát thải ròng về 0 vào năm 2050. Ngoài ra, Việt Nam còn cùng với 103 nước tham gia Cam kết giảm phát thải khí methanol toàn cầu; cùng 140 nước tham gia Tuyên bố Glasgow của các nhà lãnh đạo về rừng và sử dụng đất; cùng 48 nước tham gia Tuyên bố toàn cầu về chuyển đổi điện than sang năng lượng sạch; cùng 150 nước tham gia Liên minh hành động thích ứng toàn cầu.

Bài viết đăng tải từ bài gốc trên ấn phẩm Tatler Vietnam số tháng 04/2025

ĐỌC NGAY

Triết lý lãnh đạo đáng học hỏi của nữ CEO vừa chia tay Sacombank

Chân dung những “bộ não” công nghệ đứng sau các ngân hàng thuần số Việt Nam (Kỳ 1)

Trang Nguyễn, Nhà sáng lập WildAct: “Thách thức trong bảo tồn bắt nguồn từ con người, và giải pháp cũng đến từ con người”