ธันวาคมเป็นเดือนที่ busy ที่สุดสำหรับคนญี่ปุ่น
“Shiwasu” เป็นชื่อเรียกเดือนธันวาคมของญี่ปุ่นตามปฏิทินจันทรคติที่เกี่ยวพันโดยตรงกับธรรมชาติ ฤดูกาล ของกิน และเทศกาล ส่วนใหญ่จะเร็วกว่าเดือนในปัจจุบันราวหนึ่งเดือน แต่คนทั่วไปก็ยังรู้จักและใช้กันอยู่ในโอกาสที่แตกต่างกัน
“Shiwasu” นั้นแปลตรงตัวได้ว่า “พระสงฆ์องค์เจ้าวิ่งกันวุ่น” เพราะต้องปัดกวาดโบสถ์ ปัดกวาดศาล และเปลี่ยนเชือก Shimenawa สัญลักษณ์แสดงอาณาเขตเทพเจ้า รวมทั้งเครื่องรางของขลังที่ผู้คนจะมานมัสการขอพรกันในวันปีใหม่
แม้ปัจจุบันในชีวิตประจำวัน คนญี่ปุ่นอาจจะเข้าวัดเข้าวากันน้อยลง แต่อย่างน้อยในหนึ่งปี พวกเขาก็ยังเข้าไปกราบพระขอพรกันที่วัดพุทธหรือศาลชินโตในคืนส่งท้ายปีเก่าเช้าวันปีใหม่ ทั้งพระสงฆ์และพระชินโตก็ยังคงวิ่งวุ่นในช่วงเดือนธันวาคมนี้อยู่เหมือนเดิม และนอกจากพระสงฆ์แล้ว ห้างร้านทั่วประเทศก็มีผู้คนจับจ่ายสินค้ากันอย่างคึกคักเป็นพิเศษ ทั้งเพื่อซื้อของอำนวยพร (O-seibo) ส่งไปให้ญาติมิตรและผู้มีพระคุณ แม่บ้านโดยเฉพาะบ้านที่เป็นบ้านต้นตระกูล (Honke) ดูเหมือนจะต้องทำงานหนักกว่าเดือนอื่นๆ ตั้งแต่ปัดกวาดบ้านเรือน เตรียมอาหารไว้ต้อนรับคนในตระกูลที่จะพากันกลับมาคารวะช่วงปีใหม่ สายการบินทั้งระหว่างประเทศและในประเทศ รถด่วนชินกังเสนทุกภูมิภาค ฯลฯ ก็จะเนืองแน่นไปด้วยคนญี่ปุ่นที่พากันกลับภูมิลำเนาหลังออกไปทำงานต่างประเทศหรือในเมืองอื่นๆ นอกบ้านเกิด
*เที่ยวบินและรถไฟข้ามภูมิภาค ต้องจองล่วงหน้า
*ตั๋ว Pass สำหรับขึ้นรถไฟ รถประจำทาง อาจจะประหยัดเงินได้บ้าง แต่ต้องเสียเวลารอ บางครั้งแท็กซี่ระยะสั้นๆ อาจสะดวกกว่าและไม่แพงมาก หากเดินทางด้วยกัน 3-4 คน
*เลี่ยงเดินทางหรือไปเที่ยวชมสถานที่ต่างๆ ในเวลาที่คนส่วนมากไป ไปเร็วสุดหรือช้าสุด คนจะบางตาลง

Above เชือก "Shimenawa" สัญลักษณ์แสดงอาณาเขตเทพเจ้าที่ศาลเจ้าแห่งหนึ่งในเมืองเกียวโต
ความหนาวจริงจังเริ่มเข้ามาเยือน...
อากาศที่กำลังเย็นๆ ในเดือนพฤศจิกายนจะเริ่มหนาวขึ้นเรื่อยๆ เมื่อย่างเข้าวันเหมายัน (Toji) ราววันที่ 21-22 ธันวาคม ฮอกไกโด อาโอโมริ โทยามะ ฯลฯ และจังหวัดต่างๆ รวมทั้งเกียวโต ด้านทิศเหนือที่อยู่ริมทะเลญี่ปุ่น (Japan Sea) จะมีลมหนาวเย็นจากไซบีเรียพัดมาเยือนเป็นระยะๆ หิมะจะเริ่มตกในหลายพื้นที่ และจะตกค่อนข้างหนักเมื่อถึงช่วงคริสต์มาสและปีใหม่
สำหรับโตเกียว นาโกย่า โอซากา ฟุกุโอกะ 4 เมืองใหญ่ๆ ใน 4 ภูมิภาคทางตะวันออกและตะวันตกของญี่ปุ่นนั้น ไม่บ่อยนักที่จะเจอหิมะหนักๆ ช่วงนี้ แต่ก็หนาวสั่นหากไม่มีโค๊ต ถุงเท้าหนาๆ และชุดชั้นในฮีตเทคมาด้วย
และไม่ว่าเดือนไหนๆ ร่มพับเป็นสิ่งจำเป็นเสมอสำหรับการท่องเดินในญี่ปุ่น

Above “Manto-e” ที่วัด Hase-dera
อุณหภูมิเฉลี่ยในเดือนธันวาคม
- ซัปโปโร อุณหภูมิสูงสุดอยู่ที่ 2 องศาเซลเซียส และต่ำสุด -4 องศาเซลเซียส
- โตเกียว อุณหภูมิสูงสุดอยู่ที่ 12 องศาเซลเซียส และต่ำสุด 3.8 องศาเซลเซียส
- นาโกย่า อุณหภูมิสูงสุดอยู่ที่ 11.7 องศาเซลเซียส และต่ำสุด 3.4 องศาเซลเซียส
- โอซาก้า อุณหภูมิสูงสุดอยู่ที่ 12.3 องศาเซลเซียส และต่ำสุด 5.3 องศาเซลเซียส
- ฟุกุโอกะ อุณหภูมิสูงสุดอยู่ที่ 12.6 องศาเซลเซียส และต่ำสุด 5.8 องศาเซลเซียส
เสื้อผ้าที่เหมาะใส่มาเที่ยวญี่ปุ่นในช่วงเดือนธันวาคม ได้แก่ เทรนช์โค้ท (อุณหภูมิราวไม่ถึง 12 องศาเซลเซียส) โอเวอร์โค้ท (อุณหภูมิราวไม่ถึง 8 องศาเซลเซียส) และ ดาวน์แจ็คเก็ต (อุณหภูมิราวไม่ถึง 5 องศาเซลเซียส
เทศกาล (Matsuri) & Event
ผู้รู้บอกว่าญี่ปุ่นมีเทศกาลจัดขึ้นทั่วประเทศปีละราว 1,200 เทศกาล และหากรวมเทศกาลเล็กๆของแต่ละท้องถิ่นด้วยแล้ว น่าจะมีมากกว่า 300,000 เทศกาล สำหรับคนญี่ปุ่นแล้ว “เทศกาล” เป็นเสมือน “วันพิเศษ” ที่ให้ความรื่นเริงและจุดพลังให้ผ่าน “ชีวิตประจำวัน” ที่ต้องทำงานทำการกันอย่างหนัก
“เทศกาล” หรือ “Matsuri” มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อ “คารวะ ขอบคุณ และขอพรจากเทพเจ้า” เป็นหลัก เทพเจ้านั้นมีทั้งเทพเจ้าท้องถิ่น เทพเจ้าหลักของชินโต และพระพุทธเจ้า ส่วน “อีเวนต์” เป็นงานรื่นเริงที่ไม่เกี่ยวกับเทพเจ้า เพิ่งเกิดขึ้นใหม่ บ้างก็มีแต่เฉพาะเมืองใหญ่ๆ บ้างก็แพร่ขยายไปทั่วประเทศ

Above Light up @Nakanoshima Rose Garden
เทศกาลและสถานที่ท่องเที่ยวแนะนำเดือนธันวาคม
การท่องเที่ยวในเดือนธันวาคมของคนญี่ปุ่น หลักๆ เป็นการเดินหรือร่วมชมเทศกาลสำคัญๆ ตามแต่ละเมืองในประเทศ อาทิ
เทศกาล Chichibu Yo-matsuri
เทศกาลที่นำเอารถลากโบราณประดับโคมวิ่งประชันกัน ยามค่ำมีพลุอลังการ เทศกาลนี้ยังเป็นเทศกาลที่ได้รับการรับรองในฐานะมรดกวัฒนธรรมโดยองค์กรยูเนสโกด้วย
เมือง ไซตามะ
วันที่ 2-3 ธันวาคม 2023
เทศกาล Osaka Hikari Kyoen
ประดับไฟสองฝั่งถนน Midosuji ไฮไลท์อยู่ที่การแสดง 3D Mapping ที่ Nakanoshima Osaka City Hall ระหว่างวันที่ 14-25 ธันวาคม 2023
เมือง โอซาก้า
วันที่ 3 ธันวาคม 2023 - 31 มกราคม 2024
เทศกาล Asakusa-ji Hagoiita-ichi
ตลาดขายเครื่องประดับปีใหม่ (Hagoiita) ที่ลานวัด Asakusa เปิดตั้งแต่เช้ายันค่ำ ตลาดแห่งนี้มีประวัติย้อนไปถึงสมัยเอโดะ
เมือง โตเกียว
วันที่ 17-19 ธันวาคม 2023
เทศกาล Zao Snow Monsters Light up
ประดับไฟในลานสกีที่ปกคลุมไปด้วย Snow Monsters มองเห็นไฟประดับประดาในตัวเมืองด้านล่าง
เมือง ยามากาตะ
วันที่ 23-25 ธันวาคม 2023
เทศกาล Kitano Tenmangu Shimai Tenjin
ตลาดขายสินค้ามือสองเปิดทุกวันที่ 25 ของทุกเดือน ที่ลานศาลเจ้า Kitano Tenmangu โดยเดือนธันวาคมเป็นตลาดสุดท้ายของปี นอกจากเครื่องถ้วยชาม กิโมโนมือสองใหม่เอี่ยมราคาเบาแล้ว ยังมีของกินปีใหม่มากมายให้ลิ้มลอง
เมือง เกียวโต
วันที่ 25 ธันวาคม 2023
เทศกาล Manto-e/ Hase-dera
วัด Hase-dera ประดับโคมที่ตีนและหลังคาบันได 399 ขั้นจากประตู Nio-mon จนถึงโบสถ์ Hondo ด้านบน ตั้งแต่เวลา 19:00-05:00 (วันที่ 1,2,3 ถึง 20:00) ในเวลาเที่ยงคืน พระสงฆ์จะสวดมนต์รับปีใหม่ พร้อมเปิดให้ผู้คนกราบไหว้พระโพธิสัตว์ด้านในวัดได้
เมือง นารา
วันที่ 31 ธันวาคม 2023 - 3 มกราคม 2024
*ค่ำวันที่ 31 ธันวาคม รถไฟในท้องถิ่นเกือบทุกสายจะให้บริการตลอดคืนจนถึงรุ่งเช้าวันที่ 1 มกราคม
*แทบทุกวัดพุทธและศาลชินโตจะเปิดให้นมัสการพระและเทพเจ้ากันตั้งแต่ค่ำวันที่ 31 ธันวาคม โดยไม่เก็บค่าเข้า

Above “Kuri-kaki” @Nakasendo/Gifu, นากาโนะ

Above หัวไชเท้า Daikon ที่ร้านอาหารชื่อดังในเมืองเกียวโต
เมนูแนะนำเดือนธันวาคม
เอกลักษณ์ประการหนึ่งของอาหารญี่ปุ่นคือ การใช้วัตถุดิบที่กินได้อร่อยที่สุดของแต่ละฤดูกาล เรียกสั้นๆว่า “Shun” พืชผักผลไม้อาหารทะเลที่เก็บเกี่ยวหรือจับได้ตรง “Shun” นอกจากจะมีราคาไม่แพงและหาซื้อได้ง่ายแล้ว ยังมีคุณค่าทางโภชนาการต่อร่างกายที่ต้องปรับตัวตามอากาศและอุณหภูมิที่หนาวเย็นลงอีกด้วย
ผัก
- ผักกาดขาว หัวไช้เท้า Mizuna ฟักทอง มะกรูด Yuzu ฯลฯ เหมาะสำหรับทำหม้อดินกินร้อนๆ
- Shabu-shabu เนื้อวัวดีอย่างเดียวไม่พอ ต้องมีผักกาดขาวกับ Mizuna สดๆ น้ำจิ้มพอนซึบีบมะกรูด Yuzu
- Oden ที่ใช้ไชเท้าสดจะหวานอร่อย อุ่นท้องได้นาน
ผลไม้
- สตรอเบอรี่เก็บรอบแรกของปีจะเริ่มวางตลาดจากเดือนธันวาคม ลูกจะใหญ่รสชาติดี พันธุ์ที่นิยมเช่น Amao, Tochiotome
- แอปเปิ้ลพันธุ์ Fuji จาก Nagano/Aomori วางตลาดทั่วไป ด้านในเป็นน้ำผึ้ง หวานจัด เก็บได้นาน
- พลับแห้ง (Ichida-kaki) นิ่มๆหวานจัด เก็บได้ราว 5-7 วัน
- ส้มนานาพันธุ์ ส้มแมนดาริน (Mikan) หวาน ปอกกินง่าย ราคาเบา
อาหารทะเล
- ปลา Tara(Cod) กินได้ทั้งเนื้อและ Shirako
- หอยนางรมสดราดน้ำจิ้มพอนซุ ชุบแป้งทอด หม้อดิน
- ปลาปักเป้า ซาชิมิ ปิ้งย่าง เทมปุระ หม้อดิน หากินได้มากในภูมิภาคคันไซ
- ปู Suwai-gani สด ปิ้ง ย่าง เทมปุระ / ปู Taraba-gani ปิ้ง ย่าง เทมปุระ / ปูขน (Ke-gani) ต้ม
ในช่วงก่อนหลังคริสต์มาสตามโรงแรมใหญ่ๆในโตเกียว โอซากา เกียวโต ฯลฯ จะมี Afternoon Tea หน้าตางดงามเข้ากับฤดูกาลให้บริการในราคาราว 5,5,00-8,000 เยน (ต้องจองล่วงหน้า) ส่วนใครที่ไป Gifu, Nagano อย่าพลาดชิม “Kuri Kaki” พลับแห้งยัดไส้เกาลัดบด ขนมชื่อดังของเมือง Nakatsugawa
*วันที่ 31 ธันวาคม ห้างสรรพสินค้าเปิดบริการจนถึงราว 18:00/19:00 เปิดอีกครั้งในวันที่ 2 มกราคม ส่วนใหญ่จะมี Grand Sale ราว 2-4 สัปดาห์ ร้านสะดวกซื้อเปิดตลอด
ภาษาญี่ปุ่นประจำเดือนธันวาคม
“Yoi O-toshi O” = ขอให้พบปีที่ดี ใช้จากกลางเดือนไปจนถึงคืนวันที่ 31 ธันวาคม
“O-medeto Gozaimasu” = สวัสดีปีใหม่ ไม่ใช้ก่อนปีใหม่ ใช้ได้จนถึงราวกลางเดือนมกราคม

Above เชือก "Shimenawa" สัญลักษณ์แสดงอาณาเขตเทพเจ้า @Machiya Townhouse ที่เกียวโต
Topics




