Cover Sau 50 năm kể từ khi thống nhất đất nước, ngành du lịch Việt Nam đang ngày càng phát triển và khẳng định vị thế trên bản đồ quốc tế
Sau 50 năm kể từ khi thống nhất đất nước, ngành du lịch Việt Nam đang ngày càng phát triển và khẳng định vị thế trên bản đồ quốc tế
1 / 1
Sau 50 năm kể từ khi thống nhất đất nước, ngành du lịch Việt Nam đang ngày càng phát triển và khẳng định vị thế trên bản đồ quốc tế
Năm 2025 là cột mốc đánh dấu 50 năm thống nhất đất nước. Sau khi trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm trong lịch sử, Việt Nam đã vượt qua những thách thức về khía cạnh kinh tế và xã hội để vươn mình mạnh mẽ. Giờ đây, bên cạnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng được cải thiện, các khía cạnh khác như văn hóa và nghệ thuật cũng chứng kiến những thay đổi tích cực.
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, GDP năm 2024 tăng 7,09% so với năm trước. Trong đó, lĩnh vực dịch vụ du lịch tiếp tục tăng trưởng và đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế quốc gia. Ngành du lịch cũng chứng kiến nhiều biến chuyển tích cực trong năm 2024, tiêu biểu là 17,5 triệu lượt khách du lịch quốc tế đến Việt Nam tăng 38,9% so với cùng kỳ năm 2023, cùng với doanh thu từ khách du lịch đạt khoảng 840.000 tỷ đồng. Điều đó cho thấy ngành du lịch tại Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể sau 50 năm. Ở bài viết này, hãy cùng Tatler Vietnam nhìn lại những giai đoạn phục hồi và phát triển của ngành du lịch nhân cột mốc kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước.
Năm 1975 - 1985: Giai đoạn phục hồi kinh tế và bước đầu xây dựng ngành du lịch
Trước đó, ngày 09/7/1960 có thể được xem là cột mốc đầu tiên của ngành du lịch Việt Nam, khi cựu Thủ tướng Phạm Văn Đồng ban hành nghị định số 26 về việc thành lập Công ty Du lịch Việt Nam trực thuộc Bộ Ngoại thương. Kể từ đó cho đến thập niên đầu tiên sau khi thống nhất, nền kinh tế Việt Nam nói chung và ngành du lịch nói riêng vẫn còn chịu nhiều thiệt hại và đang trên hành trình phục hồi.
Ông Lã Quốc Khánh, nguyên Phó Giám đốc Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ rằng ngành du lịch lúc bấy giờ đối mặt với nhiều thách thức, từ việc thiếu hụt các sản phẩm và dịch vụ du lịch đa dạng, cho đến lực lượng nhân sự còn ít và công tác quảng bá chưa được chú trọng. Do đó, dù bắt đầu đi vào hoạt động, ngành du lịch vẫn chưa phát triển mạnh mẽ do hiệu quả hoạt động chưa cao, cũng như còn gặp nhiều hạn chế trong quá trình phát triển dịch vụ và cơ sở hạ tầng.
Tìm hiểu thêm: Những nữ lãnh đạo dệt nên hành trình bền vững tại “giới siêu giàu ẩn mình” Aman Resorts
Ngoài ra, đối tượng chính của ngành du lịch vào thời điểm này chủ yếu là các chính trị gia, đồng thời từng bước tiếp cận với thị trường quốc tế bằng cách mở cửa cho du khách từ các quốc gia như Ấn Độ, Pháp, Canada, Úc,...Những địa điểm thu hút du khách là các di tích lịch sử như Dinh Độc Lập, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh và một số điểm tham quan lịch sử khác.
Năm 1986 - 2006: Giai đoạn đổi mới kinh tế và bước đệm bứt phá của ngành du lịch
Kể từ năm 1986, khi Việt Nam bước vào giai đoạn đổi mới với những thay đổi trong cơ chế quản lý và vận hành nhiều lĩnh vực khác nhau. Cũng từ lúc này, sau những chật vật vào thời gian đầu, ngành du lịch bắt đầu đạt được mức tăng trưởng ấn tượng và chất lượng dịch vụ cũng ngày càng được cải thiện. Lúc này, ngành du lịch bắt đầu từng bước mở rộng quy mô bằng cách tận dụng thế mạnh về tài nguyên thiên nhiên và chiều sâu văn hóa - lịch sử trên khắp mọi miền đất nước, thay vì chỉ tập trung vào các di tích lịch sử như giai đoạn đầu.
Ông Lã Quốc Khánh, nguyên Phó Giám đốc Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết vào giai đoạn này, nhiều doanh nghiệp và cá nhân dấn thân vào lĩnh vực du lịch. Bên cạnh đó, khi lượng khách du khách tăng cao, ngày càng nhiều khách sạn xuất hiện, đồng thời các sản phẩm du lịch cũng trở nên đa dạng và mang tính cá nhân hóa hơn. Các công ty dịch vụ lữ hành trong nước bắt đầu phát triển các tour du lịch trọn gói trong nước và quốc tế, đồng thời triển khai các hoạt động quảng bá văn hóa Việt Nam đến với du khách nước ngoài.
Khi ấy, ngành du lịch cũng thu hút sự quan tâm của đông đảo người lao động. Trong giai đoạn từ năm 1991 đến năm 2009, lực lượng lao động trực tiếp trong lĩnh vực du lịch tăng gần 20 lần, từ 21.000 lên 370.000. Không chỉ tăng trưởng về mặt số lượng, những lao động chuyên môn cao trong ngành du lịch cũng nhiều hơn. Các tổ chức giáo dục và trường đại học cũng giới thiệu các chương trình đào tạo bài bản cho ngành dịch vụ du lịch.
Bên cạnh các địa điểm du lịch thiên nhiên nổi tiếng, nhiều sự kiện được tổ chức để thu hút du khách quốc tế và thúc đẩy phát triển ngành du lịch, chẳng hạn như Ngày hội Du lịch Thành phố, Hội chợ Du lịch Quốc tế,...
Có thể bạn quan tâm: Legacy 50: Những kiến trúc sư đã “tạo hình” cho ký ức Sài Gòn
Những yếu tố trên đã góp phần giúp ngành du lịch Đến năm 1990, có hơn 250.000 lượt khách quốc tế đến Việt Nam, một con số ấn tượng trong bối cảnh sau hơn một thập kỷ thống nhất đất nước. Không chỉ thế, vào lúc này, các nhà đầu tư nước ngoài cũng tích cực đầu tư vào ngành du lịch Việt Nam. Chỉ tính riêng năm 2009, vốn đầu tư nước ngoài vào ngành du lịch là 8,8 tỷ USD, chiếm 41% tổng số vốn đăng ký FDI, cho thấy tiềm năng phát triển du lịch mạnh mẽ của Việt Nam lúc bấy giờ.
Năm 2007 - 2020: Du lịch Việt Nam được nâng tầm với sự xuất hiện của các khu nghỉ dưỡng cao cấp
Vào giai đoạn này, nền kinh tế của Việt Nam đang duy trì tốc độ phát triển ổn định dù trải qua khủng hoảng tài chính toàn cầu. Năm 2008, doanh thu của ngành du lịch đạt gần 4 tỷ USD và khách du lịch đến Việt Nam đạt 4,2 triệu lượt. Trong khi đó, giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2015, tỷ lệ tăng trưởng hàng năm của du khách quốc tế đến Việt Nam là 9,48%, tăng so với 8,95% giai đoạn 2006 - 2010.
Từ năm 2015 - 2019, ngành du lịch chứng kiến sự tăng trưởng ấn tượng khi lượt du khách quốc tế đạt mức tăng trưởng bình quân hàng năm là 22,7%. Năm 2015, lượt du khách quốc tế đạt 7,9 triệu lượt, trong khi năm 2019 là 18 triệu lượt, một con số ấn tượng đối với ngành du lịch Việt Nam tại thời điểm đó. Cùng với sự gia tăng của du khách, các doanh nghiệp lữ hành và dịch vụ ẩm thực ngày càng tăng nhanh và lớn mạnh, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của nhiều đối tượng khác nhau.
Lúc này, nhu cầu và kỳ vọng của du khách ngày càng cao, vậy nên trong giai đoạn các khách sạn, nhà hàng cao cấp, cũng như các khu nghỉ dưỡng sang trọng bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam và được đón nhận nồng nhiệt. Ví dụ, vào năm 2013, Amanoi, chi nhánh của tập đoàn Aman nổi tiếng, xuất hiện tại vịnh Vĩnh Hy thơ mộng. Từ đó, Amanoi Ninh Thuận trở thành một trong những khu nghỉ dưỡng cao cấp hàng đầu dành cho những ai muốn tìm kiếm sự bình yên nơi tâm hồn. Vào năm 2024, Amanoi Ninh Thuận được Tatler Best Asia vinh danh trong danh sách 100 khách sạn hàng đầu tại châu Á nhờ vào sự kết hợp hoàn hảo giữa không gian riêng tư giữa thiên nhiên và chất lượng dịch vụ hàng đầu.
Quince Saigon
37bis Ký Con, quận 1, TP. HCM, Việt Nam
Ở lĩnh vực ẩm thực cao cấp, vào năm 2018, Quince Saigon, chi nhánh tại Việt Nam của nhà hàng Quince Eatery nổi tiếng tại Thái Lan, chính thức đi vào hoạt động. Với hương vị độc đáo mang đậm bản sắc Địa Trung Hải, Quince Saigon nhanh chóng gây tiếng vang và được đánh giá cao bởi tín đồ ẩm thực và giới chuyên môn, tiêu biểu là xuất hiện trong danh sách 100 Nhà hàng xuất sắc nhất tại châu Á do Tatler Best Asia vinh danh vào đầu năm 2025.
Năm 2021 - Nay: Hậu COVID-19 và những bước ngoặt ấn tượng của ngành du lịch
Sau khi trải qua giai đoạn tăng trưởng vượt bậc, ngành du lịch Việt Nam bắt đầu có dấu hiệu chững lại do tác động của COVID-19. Tin tốt là sau khi chấm dứt giãn cách, lĩnh vực du lịch dần dần phục hồi và đạt được những con số ấn tượng. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, du khách quốc tế đến Việt Nam năm 2022 đạt 3,7 triệu và nhanh chóng tăng mạnh vào năm 2023 với 12,6 triệu lượt.
Lý giải cho điều này, theo nhận định của bà Jackie Ong, Chủ nhiệm cấp cao bộ môn Quản trị du lịch và khách sạn tại Đại học RMIT Việt Nam, sau khi các quốc gia trên toàn cầu chấm giãn cách, Việt Nam trở thành điểm đến được yêu thích trên bản đồ du lịch toàn cầu. Điều đó thể hiện rõ qua việc Việt Nam nhiều lần nhận được giải thưởng danh giá do Tổ chức Giải thưởng Du lịch Thế giới (World Travel Awards).
Trong khi đó, ông Nam (Steve) Nguyễn, General Manager tại Trip.com Việt Nam, cho biết ngành du lịch Việt Nam đang có những bước tiến vượt bậc. Ông cũng chia sẻ rằng nhiều khu nghỉ dưỡng cao cấp, ẩm thực địa phương và các điểm tham quan mang tính biểu tượng tại Việt Nam được công nhận là một trong những lựa chọn hàng đầu châu Á và thế giới.
Ngoài ra, sau khi trải qua COVID-19, du khách ngày càng quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Do đó, không gian riêng tư và gần gũi với thiên nhiên, cùng với dịch vụ chăm sóc sức khỏe cao cấp và cá nhân hóa trở thành yếu tố quan trọng đối với du khách. Ví dụ, Regent Phú Quốc và Zannier Bãi San Hô, hai khu nghỉ dưỡng cao cấp được Tatler Best vinh danh trong danh sách 100 khách sạn hàng đầu châu Á, đều cung cấp cho khách lưu trú các liệu trình chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần chất lượng.
Bên cạnh đó, khi xu hướng du lịch ẩm thực đang ngày càng được ưa chuộng, ẩm thực Việt cũng khẳng định vị thế nhờ sự xuất hiện của nhiều tên tuổi nổi bật góp phần định hình ẩm thực cao cấp Việt. Vốn nổi tiếng với những món ăn đường phố phong phú và độc đáo, các nhà hàng fine dining đang đổi mới và nâng tầm những món ăn vốn quen thuộc với thực khách trong nước và quốc tế. Một số cái tên tiêu biểu có thể kể đến Gia Restaurant và Akuna Restaurant, hai nhà hàng fine dining do Tatler Best vinh danh trong danh sách 100 nhà hàng châu Á hàng đầu, được đánh giá cao bởi sự kết hợp tinh tế giữa phong cách ẩm thực đương đại trên thế giới và nét đẹp truyền thống của ẩm thực Việt Nam.
Các hình thức du lịch tại Việt Nam cũng ngày càng đa dạng hơn, đồng thời hướng đến mục tiêu phát triển bền vững. Ngoài những hình thức quen thuộc, các xu hướng khác như du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái và du lịch tâm linh đang nhận được sự quan tâm nhiều hơn của du khách. Các tổ chức liên quan đến lĩnh vực du lịch cũng đang ứng dụng công nghệ và nghiên cứu các giải pháp tân tiến để phát triển bền vững hơn, chẳng hạn như giảm phát thải và hạn chế lãng phí tài nguyên.
Có thể thấy, sau 50 năm kể từ khi thống nhất, nền kinh tế Việt Nam nói chung và ngành du lịch nói riêng đã trải qua nhiều thăng trầm và thách thức. Dẫu vậy, Việt Nam vẫn không ngừng chuyển mình để ngày càng phát triển hơn, cũng như khẳng định vị thế và những dấu ấn độc đáo trên bản đồ thế giới. Ngoài ra, trong thời gian tới, ngành du lịch cao cấp tại Việt Nam hứa hẹn sẽ ngày càng sôi động hơn với sự xuất hiện của những cái tên mới như InterContinental Residences Vịnh Hạ Long (dự kiến đi vào hoạt động trong năm 2025), The Westin Resort & Spa Cam Ranh, Four Seasons Resort Nam Hải - Hội An, khách sạn Capella Hà Nội, La Mejor Hotel & Sky Bar,...
