The New Wave of Athletes: VĐV Taekwondo Phạm Đăng Quang

Danh xưng “thần đồng” đến với bạn khi nào? Và danh xưng đó mang lại nhiều động lực hơn, hay vô tình trở thành chiếc áo quá rộng làm khó bạn?

Năm 14 tuổi (năm 2015), sau khi đạt huy chương ở giải châu Á và thế giới, tôi bắt đầu được truyền thông chú ý và gọi bằng danh xưng “thần đồng”.

Thực ra, những nhãn mác hay danh hiệu truyền thông đặt lên không phải điều tôi bận tâm. Trong bộ môn này có rất nhiều tượng đài lớn, từ các thầy cô đến những đồng môn đi trước, tôi không thể chỉ vì vài lời khen mà tự mãn về năng lực bản thân. Lúc đó, tôi chọn cách bỏ ngoài tai những ồn ào để tập trung hoàn toàn vào mục tiêu và nỗ lực đạt được nó.

Sau hào quang sớm đó là khoảng thời gian bạn bị cho rằng đã “chững lại” ở những chiếc huy chương đồng, có khoảnh khắc nào bạn hoài nghi về năng lực bản thân hoặc muốn từ bỏ không? Và điều gì đã giữ chân Đăng Quang lại với võ phục?

Đó là giai đoạn tôi chững lại về mặt thành tích, nhưng lại có bước tiến lớn về chuyên môn. Bản thân tôi và các huấn luyện viên đều nhìn thấy sự tiến bộ rõ rệt, chỉ là khi bước ra đấu trường quốc tế, đối thủ mạnh hơn và có quá nhiều biến số phải đối mặt. Thử thách càng chồng chất khi giai đoạn đó trùng với đợt phong tỏa vì đại dịch, khiến điều kiện tập luyện bị hạn chế rất nhiều.

Tôi nghĩ với bất kỳ vận động viên nào, hành trình chạm đến đỉnh cao đều được đánh đổi bằng vô số lần cận kề ý định bỏ cuộc. Truyền thông thường có xu hướng mổ xẻ, cường điệu hóa các danh hiệu và giải thưởng nhưng đó không phải cốt lõi của đời võ sĩ. Những điều chúng tôi thực sự phải đối mặt hàng ngày là chấn thương, là nỗi lo liệu sau chấn thương có giữ được phong độ không, cơ thể đã chạm ngưỡng chưa, hay tại sao mình đã cố hết sức rồi mà khi vào trận vẫn thua đối thủ... Ở mỗi giai đoạn, tôi lại tìm kiếm những điểm tựa khác nhau để vượt qua, khi thì từ gia đình, thầy cô, bạn bè, khi thì từ chính những mục tiêu mà tôi tự hứa phải thực hiện bằng được.

Khoảnh khắc cầm cờ Tổ quốc chạy vòng quanh sân đấu sau trận chung kết hạng cân 63kg tại SEA Games 32, bạn đang nghĩ về hành trình của chính mình hay điều gì khác?

Cảm xúc đầu tiên là thở phào nhẹ nhõm (cười). Vì tôi đã chứng minh được với những người từng hoài nghi mình vào thời điểm đó.

Trước kỳ SEA Games 32, Taekwondo Việt Nam đã trải qua 8 năm liền không có bất kỳ tấm Huy chương Vàng nào ở nội dung đối kháng nam. Lúc bấy giờ, từ giới chuyên môn, khán giả cho đến chính các vận động viên đều tự giới hạn mục tiêu rằng “Việt Nam cố gắng có Huy chương Bạc là tốt rồi”. Tôi không thích lối suy nghĩ chưa đánh đã hàng đó. Tôi muốn chiến thắng. Và tôi đã chiến thắng.

Sau thành công của tôi, các lứa vận động viên sau đã tự tin đặt mục tiêu cao hơn và liên tục mang về Huy chương Vàng ở những mùa giải tiếp theo. Có lẽ các bạn nghĩ vui rằng “Đăng Quang cùi bắp còn làm được thì mình chắc chắn sẽ làm được” (cười). Vì vậy, tôi cũng hay gọi vui mình là “người mở đường tâm lý” cho thế hệ vận động viên Taekwondo trẻ Việt Nam.

Đọc thêm: Nền kinh tế chưa đặt tên

Đăng Quang từng chia sẻ: “Giữa thế giới ồn ào, võ đạo dạy tôi cách đứng yên”. Trong một bộ môn đối kháng tốc độ cao, đối thủ liên tục áp sát và tấn công, việc giữ cho tâm trí “đứng yên” có ý nghĩa gì? Bạn học cách điều khiển tâm trí mình “đứng yên” như thế nào?

Võ đạo đã tôi luyện cho tôi ý chí, bản lĩnh và sự bình tĩnh trước mọi nghịch cảnh. Tất nhiên, Taekwondo là bộ môn có tốc độ rất nhanh, bạn không thể đứng yên được. Nhưng nếu ai theo dõi tôi thi đấu lâu sẽ nhận ra một điều rằng tôi có lẽ là một trong những vận động viên “đứng yên” nhiều nhất trên thảm đấu (cười). Đến mức các bạn bè quốc tế cũng hay hỏi vui là: “Sao đánh mà cứ đứng yên hoài vậy?”.

Nhưng tôi nghĩ đó là chiến thuật của riêng mình. Vì ý thức được từ nhỏ tôi không có nền tảng thể chất tốt - ngày trước trong đội tuyển, ai chơi môn gì cũng giỏi, còn tôi chơi môn nào ngoài Taekwondo cũng xếp chót - nên tôi buộc phải bù đắp bằng khả năng quan sát, phân tích và học hỏi. Tôi đứng yên để đọc đòn, phán đoán xem đối thủ sẽ ra gì, từ đó mới đưa ra chiến lược đối ứng phù hợp. Dù đối thủ có nhanh hay áp sát đến đâu, tâm trí mình phải vững trước thì đòn thế tung ra mới chuẩn xác.

Bạn nghĩ nền thể thao nước nhà hiện tại đã có những bệ đỡ nào tốt và cần cải thiện thêm những gì để hỗ trợ thế hệ vận động viên trẻ phát triển toàn diện hơn?

Thể thao Việt Nam đã và đang nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ Nhà nước, Liên đoàn cũng như các nhà tài trợ, giúp vận động viên kịp thời tiếp cận với trang thiết bị và công nghệ hiện đại của thế giới. Hệ thống các trung tâm thể thao từ trung ương đến địa phương cũng đang làm tốt vai trò phát hiện, nuôi dưỡng nhân tài và đào tạo bài bản từ nhỏ.

Tuy nhiên, tôi nghĩ điểm thiếu sót hiện tại nằm ở mảng tâm lý và dinh dưỡng thể thao chuyên sâu. Chúng ta chưa có nhiều chuyên viên chuyên biệt cho lĩnh vực này. Đa phần nhân sự hiện tại đều học tâm lý hoặc dinh dưỡng nói chung, sau đó mới tự mày mò, áp dụng vào riêng cho thể thao, nên độ sâu sát và chuyên môn hóa vẫn cần cải thiện nhiều.

Từ kinh nghiệm thi đấu quốc tế, theo bạn một vận động viên Việt Nam khi bước ra các đấu trường thế giới cần phải lưu ý những yếu tố cốt lõi nào?

Có một điều quan trọng mà mọi người ít để ý, đó là tác phong của một vận động viên đại diện thi đấu quốc tế. Khi ra nước ngoài, mọi hành vi từ đi đứng, ăn uống, nói chuyện, trang phục cho đến cách thể hiện cảm xúc đều đại diện cho bộ mặt quốc gia. Người ta không biết Phạm Đăng Quang là ai, người ta chỉ biết “đây là một vận động viên Việt Nam”. Do đó, ứng xử chuyên nghiệp để giữ cái uy cho Tổ quốc là điều tôi luôn đặt lên hàng đầu, chứ chưa bàn đến yếu tố chuyên môn.

Còn về mặt chuyên môn, nguyên tắc của tôi là luôn đến địa điểm thi đấu sớm để chủ động làm quen với thời tiết, không gian, duy trì sức khỏe và nắm rõ lịch trình thi đấu. Việc tìm hiểu, bóc tách điểm mạnh, điểm yếu của đối thủ cũng cần được chuẩn bị kỹ từ trước. Khi đến sát ngày đấu, tôi sẽ chuyển về điều chỉnh bên trong, giữ cho cảm xúc và tâm trạng ở trạng thái cân bằng nhất.

Lý do gì dẫn dắt một võ sĩ Taekwondo tìm đến với ngôn ngữ ký hiệu?

Tháng 9 năm ngoái, tôi gặp chấn thương khi tham gia thi đấu và không may bị gãy xương bàn tay, đến giờ vết mổ vẫn còn. Biến cố đó buộc tôi phải tạm dừng hầu hết hoạt động tập luyện cường độ cao. Mỗi ngày lên lớp tôi chỉ tập vật lý trị liệu nên trống khá nhiều thời gian.

Lúc đó, tôi tự hỏi bản thân còn điều gì trong danh sách chờ mà chưa làm không, và tôi nhớ đến ngôn ngữ ký hiệu. Từ lâu trước đó, tôi đã nhận thấy cộng đồng người khuyết tật nói chung và người khiếm thính nói riêng chưa có nhiều cơ hội tiếp cận với võ thuật. Tôi từng ấp ủ dự định sau khi giải nghệ sẽ làm gì đó để đưa Taekwondo đến gần với họ hơn, và để hiện thực hóa điều đó, việc đầu tiên tôi phải làm là học cách hiểu họ. Thế là tôi tận dụng khoảng thời gian này vừa học một ngôn ngữ mới, vừa rèn luyện đôi tay. Tôi nghĩ nó là “cơ duyên” để hoàn thành một mục tiêu bản thân đã đặt ra.

Mới đây, Đăng Quang còn thử sức ở vai trò phiên dịch viên và người mẫu. Động lực nào thúc đẩy bạn làm điều này?

Nhờ có nền tảng tiếng Anh khá, tôi may mắn được Chủ tịch Liên đoàn đề bạt vào vai trò phiên dịch cho một chuyên gia người Iran trong sự kiện gần đây. Tôi nghĩ bên cạnh chuyên môn, kỹ năng ngôn ngữ là công cụ cần thiết để hỗ trợ tối đa cho đội tuyển nên vẫn thường xuyên luyện tập.

Còn về việc làm mẫu ảnh, đó là một trải nghiệm hoàn toàn mới mà tôi vẫn đang tiếp tục trải nghiệm và học hỏi dần. Tôi là kiểu người thích khám phá và không sợ thất bại, muốn thử sức để biết bản lĩnh của mình đến đâu. Tuy nhiên, tôi chỉ đón nhận những trải nghiệm này khi chắc chắn rằng chúng không làm ảnh hưởng đến “con đường chính đạo” là võ thuật. Càng bước ra ngoài và tiếp xúc với nhiều môi trường, tôi càng hiểu rõ mình là ai, mình cần gì, từ đó giúp bản thân vững vàng hơn trong cuộc sống.

Vậy giờ đây, trong mắt Phạm Đăng Quang 25 tuổi, Taekwondo với bạn là gì?

Võ thuật đã tôi luyện nên Phạm Đăng Quang của hiện tại. Dù xuất phát điểm tôi không hề thích nó, nhưng có lẽ, mọi thứ đều thay đổi, trừ sự thay đổi. Năm nay là năm thứ 20 tôi gắn bó với Taekwondo và hành trình này chắc chắn sẽ còn nối dài. Đến một ngày không còn thi đấu nữa, tôi nghĩ mình sẽ chuyển sang công việc huấn luyện hoặc làm sáng tạo nội dung để tiếp tục lan tỏa tinh thần và các giá trị của võ đạo đến với nhiều người hơn. 

Bài viết đăng tải từ bài gốc trên ấn phẩm Tatler Vietnam số tháng 06/2026

CREDITS

Starring: Thanh Vũ, Hà Thị Hạnh, Phạm Đăng Quang, Nguyễn Thanh Thùy
Editor-in-Chief: Nikita Chu
Managing Editor: Hai Yen Ho
Art Director: Andy Trần
Head of Style: Nga H Nguyen
Editors: Quyên Hoàng, Minh Nhật
Junior Editors: Hồng An, Ky Anh
Photographer: Trí Nguyễn
Stylist: Long Ngọc
Producer: Joanne Dao
Designer: Chau Duong, Dinh Gia Kiet
Set Designer: Minh Đo
Set Design Assistants: Minh Nhật, Quốc Việt
Photographer Assistant: Lê Minh Quang
Retoucher: Nét Retouch
Videographer: Viet Hoang, Andrewng
Social: Pham Gia Khanh
Makeup & Hair: Nhựt KiToo, Đoan Trang
Styling Assistants: Phúc Tín, Jayce
Fashion: Lacoste, FANCì CLUB, DO LONG, HAO TANG
Accessories: Mujosh
Gym Equipments: Active Fox

ĐỌC NGAY

Khai mạc kỳ World Cup lớn nhất lịch sử: Bóng đá, âm nhạc và bản sắc văn hóa hòa làm một

Mirra Andreeva và khoảnh khắc một huyền thoại mới bắt đầu tại Roland-Garros

Bí quyết tái tạo năng lượng của tay vợt huyền thoại Novak Djokovic