Cover Trong suốt 75 năm qua, phụ nữ đã đóng vai trò quan trọng trong thành công của F1

F1 từ lâu vốn là môn thể thao bị thống trị bởi nam giới, nhưng điều đó không có nghĩa là không có chỗ cho phụ nữ. Từ những nữ tay đua tiên phong cho đến các nữ kỹ sư tài ba, cùng Tatler vinh danh những “bóng hồng” có tầm ảnh hưởng nhất trong lịch sử 75 năm của bộ môn này

Đã hơn 30 năm kể từ lần cuối cùng một nữ tay đua thi đấu tại giải Công thức 1. Với sự gia tăng đột biến về lượng người xem toàn cầu và mức độ tương tác của người hâm mộ trong những năm gần đây, phải chăng việc chúng ta nhìn thấy một nữ tay đua khác trên đường đua chỉ còn là vấn đề thời gian?

Không giống nhiều môn thể thao nữ khác đã có những bước tiến đáng kể trong những năm gần đây, F1 – được xem là đỉnh cao của bộ môn đua xe thể thao – vẫn là một ngoại lệ đáng chú ý. Theo nghiên cứu của tổ chức More than Equal, tính đến năm 2023, phụ nữ chỉ chiếm 10% tổng số tay đua trên tất cả các hạng mục và chỉ 13% trong môn đua xe kart. Mặc dù không có quy định chính thức nào về giới tính trong việc tham gia, F1 vẫn đã và đang là một môn thể thao bị nam giới áp đảo. Điều này là do sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm rào cản lịch sử, cơ hội hạn chế cho các nữ tay đua, thiếu nhà tài trợ và nguồn vốn, cùng với quan điểm cho rằng những đòi hỏi thể chất của môn thể thao này phù hợp hơn với nam giới.

Dù vẫn còn nhiều việc phải làm để tạo ra một sân chơi bình đẳng, những nỗ lực để thu hẹp khoảng cách đang được thực hiện. Điều quan trọng là phải ghi nhận những tiến bộ đã đạt được, cùng với những con người đang thúc đẩy sự thay đổi đó. Năm 2023, Công thức 1 đã giới thiệu F1 Academy, một giải đấu phụ được thiết kế đặc biệt để phát triển và chuẩn bị cho các nữ tay đua tiến lên các cấp độ cao hơn. Một năm sau đó, F1 cũng ra mắt Hiến chương Đa dạng và Hòa nhập nhằm tăng cường sự đa dạng và hòa nhập trong tất cả các tổ chức F1. Ngoài những sáng kiến này, phụ nữ cũng đang ngày càng tham gia thi đấu ở các hạng mục đua xe thể thao khác và tạo dấu ấn phía sau hậu trường, với vai trò kỹ sư đường đua, tay đua thử, trưởng đội, chuyên gia chiến lược và nhân vật truyền thông. Nhìn chung, hiện có nhiều phụ nữ hơn bao giờ hết đang tạo ra ảnh hưởng trong khu vực kỹ thuật (paddock).

Từ những người tiên phong như Maria Teresa de Filippis đến các chuyên gia chiến lược tài ba như Hannah Schmitz, phụ nữ đang dần từng bước khẳng định vị thế của mình trong thế giới đua xe thể thao – cả trong và ngoài đường đua.

Đọc thêm: Nhà làm phim Hollywood nên làm gì với thành công của tay đua Brad Pitt trong ‘F1 The Movie’?

Maria Teresa de Filippis: Nữ tay đua đầu tiên trong lịch sử F1

Tatler Asia
Maria Teresa de Filippis portrait
Above Maria Teresa De Filippis bắt đầu sự nghiệp F1 tại chặng Grand Prix Monaco. Ảnh: F1
Maria Teresa de Filippis portrait

Chỉ có 5 nữ tay đua chính thức từng tham dự một chặng Grand Prix thuộc Giải vô địch thế giới F1, và Maria Teresa de Filippis là người đầu tiên. Sinh năm 1926 tại Naples, Ý, De Filippis bắt đầu đua xe ở tuổi 22, sau khi cược với hai anh trai rằng mình không thể lái đủ nhanh. Cô ra mắt lần đầu tiên vào năm 1948, trước khi được đội đua Maserati ký hợp đồng và tham gia 5 chặng đua F1 từ năm 1958 đến 1959. Cô đã vượt qua vòng loại ở 3 chặng và về đích ở vị trí thứ 10 tại Grand Prix Bỉ.

Sau cái chết bi thảm của người bạn và đồng nghiệp, tay đua F1 Jean Behra, De Filippis đã rời xa đường đua. Nhiều năm sau, cô trở lại với môn thể thao này và trở thành Phó Chủ tịch của Hiệp hội Quốc tế các Cựu Tay đua Grand Prix F1. Dù đã qua đời vào năm 2016, di sản tiên phong của De Filippis vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ phụ nữ trong lĩnh vực đua xe thể thao.

Lella Lombardi: Người phụ nữ đầu tiên ghi điểm tại F1

Tatler Asia
Lella Lombardi's March Formula 1
Above Lella Lombardi bên chiếc xe March Formula 1 của mình trước chặng đua tại Brands Hatch ngày 27 tháng 3 năm 1975. Ảnh: F1
Lella Lombardi's March Formula 1

Lella Lombardi, người phụ nữ gốc Ý, đã đi vào lịch sử khi trở thành nữ tay đua đầu tiên và duy nhất ghi được điểm tại một chặng Grand Prix của Giải Công thức 1. Tình yêu với lái xe của cô nảy nở khi cô còn phụ giúp giao thịt cho cửa hàng của gia đình. Mặc dù ban đầu bị cha phản đối và gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nhà tài trợ, cô vẫn từng bước tiến bộ trong thế giới đua xe, từ đua kart đến Formula Monza và cuối cùng là Formula 3. Năm 1975, ở tuổi 33, Lombardi ra mắt tại F1 và giành được vị trí tốt nhất trong sự nghiệp: hạng sáu tại Grand Prix Tây Ban Nha, mang về nửa điểm. Trong hai mùa giải, cô đã tham gia 12 chặng đua – sự nghiệp dài nhất của một nữ tay đua trong lịch sử F1. Sau đó, cô thành lập đội đua riêng mang tên Lella Lombardi Autosport. Cô qua đời vào năm 1992, ở tuổi 50, sau một thời gian chiến đấu với căn bệnh ung thư vú.

Monisha Kaltenborn: Nữ Đội trưởng đầu tiên trong lịch sử F1

Tatler Asia
Monisha Kaltenborn was the first female team principal in F1
Above Đua xe không phải là con đường sự nghiệp ban đầu của Monisha Kaltenborn. Ảnh: F1
Monisha Kaltenborn was the first female team principal in F1

Sinh ra tại Ấn Độ và lớn lên ở Áo, Monisha Kaltenborn đã có một con đường sự nghiệp khá khác thường để đến với F1. Cô khởi đầu với vai trò luật sư trước khi gia nhập đội đua Sauber F1 vào cuối những năm 1990 để phụ trách các vấn đề pháp lý. Những nỗ lực và chuyên môn đã giúp cô thăng tiến nhanh chóng, và đến năm 2010, cô được bổ nhiệm làm Giám đốc điều hành (CEO). Hai năm sau đó, cô đảm nhận vai trò Đội trưởng – một bước đột phá lớn cho sự hiện diện của phụ nữ trong môn thể thao này. Trong nhiệm kỳ của mình, cô đã quản lý các tay đua như Nico Hülkenberg và Marcus Ericsson. Kaltenborn rời vị trí vào năm 2017, nhưng khả năng lãnh đạo và sự tận tâm của cô đã báo hiệu một sự thay đổi đáng mừng về vai trò của phụ nữ ở các vị trí cấp cao trong làng Công thức 1.

Hannah Schmitz: Kỹ sư trưởng chiến lược của Red Bull

Tatler Asia
Hannah Schmitz Principal Strategy Engineer at Red Bull
Above Hannah Schmitz là thành viên của đội ngũ đưa ra quyết định chiến thắng cuộc đua theo thời gian thực cho Oracle Red Bull Racing. Ảnh: Red Bull Content Pool
Hannah Schmitz Principal Strategy Engineer at Red Bull

Sau khi lấy bằng thạc sĩ kỹ thuật cơ khí tại Đại học Cambridge vào 2009, Schmitz gia nhập Red Bull với vai trò kỹ sư mô hình và mô phỏng. Chỉ trong hai năm, cô được thăng chức thành kỹ sư chiến lược cấp cao và đến 2021, cô đảm nhận vị trí hiện tại là kỹ sư trưởng chiến lược. Kể từ đó, cô trở thành một thành viên không thể thiếu trên bức tường chỉ đạo (pit wall), chịu trách nhiệm đưa ra những quyết định chiến lược đầy rủi ro và chỉ trong tích tắc. Schmitz đóng vai trò then chốt trong thành công của Red Bull ở các mùa giải 2022 và 2023. Nhiều quyết định của cô, bao gồm cả chiến lược thay lốp táo bạo tại Grand Prix Hungary 2022, đã giúp Max Verstappen giành chiến thắng dù xuất phát từ vị trí thứ 10.

Đọc thêm: 5 điều cần biết về Nico Hülkenberg - tay đua vừa đạt mốc Podium F1 trong sự nghiệp

Marta García: Nhà vô địch F1 Academy đầu tiên

Tatler Asia
Marta García F1 Academy
Above Marta García nhận được suất đua với chi phí được tài trợ hoàn toàn tại đội PREMA Racing. Ảnh: Prema Racing
Marta García F1 Academy

Marta García đã trở thành nhà vô địch F1 Academy đầu tiên vào năm 2023, nổi lên như một tài năng nổi bật trong chuỗi giải đua xe chỉ dành cho nữ. Thi đấu cho đội PREMA, cô nhanh chóng trở thành cái tên đáng chú ý khi giành chiến thắng ngay trong chặng đua ra mắt giải đấu ở Spielberg, Áo. Sau đó, cô đã thống trị cả mùa giải, giành thêm 7 chiến thắng, 5 lần giành vị trí xuất phát đầu (pole position) và 12 lần lên bục podium, trước khi chính thức giành chức vô địch tại chặng đua cuối mùa ở Austin, Texas. Sau chiến thắng vang dội đó, García đã rời F1 Academy để nhận một suất đua được tài trợ toàn bộ tại Giải vô địch châu Âu Công thức Khu vực (FRECA) – một bước tiến nằm trong sứ mệnh của F1 Academy nhằm hỗ trợ các nữ vận động viên thăng tiến lên các cấp độ đua chuyên nghiệp cao hơn. Khi giải đấu chỉ dành cho nữ này bước vào mùa giải thứ ba, thành công của García tiếp tục là minh chứng cho tiềm năng của giải đấu trong việc tăng cường sự tham gia và hiện diện của phái nữ trong bộ môn đua xe thể thao.

Laura Müller: Nữ kỹ sư đường đua đầu tiên trong lịch sử F1

Tatler Asia
Laura Müller is the first female race engineer in F1
Above Laura Müller làm việc trong garage trong ngày đầu tiên của F1 Testing tại Trường đua Quốc tế Bahrain. Ảnh: F1
Laura Müller is the first female race engineer in F1

Laura Müller đã làm nên lịch sử trước thềm mùa giải 2025 khi được thăng chức thành kỹ sư đường đua cho tay lái người Pháp Esteban Ocon thuộc đội Haas F1. Vị trí này giúp cô trở thành người phụ nữ đầu tiên nắm giữ vai trò này trong lịch sử F1. Được đồng nghiệp biết đến với tinh thần làm việc bền bỉ và sự quyết tâm, nữ kỹ sư người Đức bắt đầu hành trình đua xe của mình vào năm 2014 với vai trò thực tập sinh phân tích tại đội đua Đức Phoenix Racing. Cô đã xây dựng một hồ sơ kinh nghiệm đa dạng, làm việc với các giải đua như Formula Renault 2.0, xe stock car, LMP2, DTM và GT3. Cuối cùng, Müller bước chân vào F1 vào 2022, làm việc trong bộ phận mô phỏng của đội Haas và được thăng chức thành kỹ sư hiệu suất trong mùa giải này. Việc Müller được bổ nhiệm vào một trong những vị trí đòi hỏi khắt khe nhất tại đường đua F1 là một thành tựu hiếm có và xứng đáng, minh chứng cho tài năng của cô cũng như những nỗ lực chậm rãi nhưng không ngừng nghỉ nhằm thúc đẩy sự hòa nhập trong môn đua xe thể thao. 

Topics