Mùa Halloween năm nay đầy ắp loạt phim gay cấn, nhưng “The Substance” có lẽ là đại diện xứng tầm nhất với kịch bản độc đáo cùng diễn xuất “thần sầu” của dàn diễn viên chính
Trước khi tranh giải Cannes 2024, “The Substance” từng bị cho chưa đủ trình để lọt vào danh sách đề cử. Bộ phim đánh dấu tác phẩm thứ hai của nữ đạo diễn Coralie Fargeat sau “Revenge” - một phim báo thù khá thành công vào năm 2017. Ban đầu, nhiều khán giả cho rằng “The Substance” chỉ thuần là một phim thriller tầm trung với dàn diễn viên không quá tiếng tăm, trong khi Cannes đặt nặng tính nghệ thuật, nên sẽ không được công chúng và giới phê bình chú ý. Mọi chuyện đảo chiều sau buổi chiếu ra mắt đầu tiên ở Cannes, nơi giới phê bình gọi đây là bất ngờ hiếm hoi giữa loạt tác phẩm khác dù được chờ đợi lại gây thất vọng. Với kinh phí 17,5 triệu USD có thể nói “The Substance” khá vừa sức trong cuộc đua phòng vé, nhưng có lẽ tham vọng của nó nằm ở Oscar...
(bài viết tiết lộ nội dung phim)
Cơn ác mộng tuổi già
Nghịch lý của phụ nữ nằm ở chỗ, sẽ có người tự hào khi đón sinh nhật tuổi 60, 70 thậm chí là 90 vì với họ, sống thọ dường như là điều xa xỉ hơn tất thảy. Nhưng còn với những phụ nữ làm trong ngành giải trí thì sao, đặc biệt là các diễn viên nổi lên từ ngoại hình, và từng là biểu tượng sắc đẹp? Chắc chắn với họ, bên cạnh sức khỏe thì vẻ đẹp bề ngoài là điều cực kỳ quan trọng. Elisabeth Sparkle đã từng ghi dấu tên mình trên Đại lộ danh vọng, tuy nhiên Hollywood không phải lúc nào cũng mặn mà với các ngôi sao luống tuổi, đặc biệt là đã qua thời vàng son. Vì vậy nên để duy trì sức hút, cũng như cuộc sống sang chảnh, Elisabeth trở thành chuyên viên thể dục nhịp điệu, ghi hình cho các chương trình chăm sóc vóc dáng, và nghiễm nhiên giành lại hào quang.
Ở tuổi 50, thực tế Elisabeth Sparkle chưa phải quá “nhừ” để đóng phim nhưng vì cô vốn nổi tiếng với thân hình bốc lửa, nên việc không can tâm nhận các vai già nua đã khiến Elisabeth từ bỏ điện ảnh theo đuổi thể thao - cũng là yếu tố duy nhất giúp cô duy trì lối sống lành mạnh, thân hình cân đối. Nhưng ngặt nỗi, ngay ngày sinh nhật lần thứ 50, Elisabeth tình cờ nghe được Harvey - tay giám đốc đài nơi cô cộng tác, muốn thay thế cô bằng một phụ nữ trẻ đẹp hơn, để duy trì độ “hot” của kênh, cũng như tiếp cận đối tượng người xem trẻ hơn. Vừa sốc, vừa đón nhận thái độ thờ ơ, ruồng bỏ của Harvey, Elisabeth lái xe trong trạng thái không tỉnh táo. Chưa hết, khi trông thấy biển quảng cáo in hình của mình bị xé toạc trên đại lộ, Elisabeth lạc tay lái và gây ra tai nạn...
Đối diện với sự buồn tủi trong bệnh viện, Elisabeth òa khóc khi nghe tới con số 50 - số tuổi mà đáng lẽ ra với một phụ nữ bình thường chắc đã viên mãn bên gia đình, chồng con, sống an yên. Nhưng Elisabeth đã từng là một minh tinh màn bạc, đã từng sống trong hào quang, và đã từng có nhiều người hâm mộ, cô chưa thể nào phút chốc thoát được cuộc sống hào nhoáng theo mình bao lâu nay. Có lẽ hiểu được nỗi niềm của Elisabeth, chàng y tá giấu vào túi áo khoác của cô một chiếc USB - thông điệp tìm đến vẻ đẹp vĩnh hằng!
Tái sinh
Chiếc USB trong túi áo khoác của Elisabeth giúp cô mở một chương mới: một hợp chất đặc biệt (nhưng bí ẩn) có khả năng tái tạo một cơ thể trẻ đẹp, sinh ra từ chính cơ thể của Elisabeth. Sự phi lý đến mức hoang đường của tình tiết này, lại vô tình trở nên hợp lý qua phong cách dàn dựng mang hơi hướng dark-comedy của Coralie Fargeat. Elisabeth gần như buông xuôi, và đồng ý chấp nhận liều mình thử hợp chất có tên đơn giản - Substance. Cô cũng được căn dặn và sử dụng các chất dung dịch trữ ở các túi nhỏ, trong quá trình “tái sinh” một cơ thể khác bên trong mình. Mỗi một tuần, Elisabeth và thân thể tái sinh kia sẽ hoán đổi vị trí cho nhau nhưng có một quy luật được nhắc nhiều lần trong phim, cả hai tuy hai mà một!
Elisabeth lúc này đã có phiên bản hoàn hảo của bản thân mình là Sue - một cô gái đôi mươi trẻ đẹp, quyến rũ nhưng lại sở hữu tất cả mọi thứ Elisabeth có sẵn: sự khéo léo và đặc biệt là kỹ năng biểu diễn thể thao ngoạn mục. Sue nhanh chóng ứng tuyển vị trí... của Elisabeth tại kênh truyền hình và nhanh chóng trở thành gương mặt tiềm năng cho chương trình thể dục thể thao. Mỗi tuần, Elisabeth và Sue thay thế nhau tồn tại thế nhưng gần như không có gì gắn kết giữa họ. Dường như công ty phát hành Substance đang đánh lừa hai phụ nữ, khi cả hai có những tính cách tương phản, Elisabeth ngày càng trở nên lo lắng Sue sẽ chiếm lấy tất cả những gì cô đang có...
Trong khoảnh khắc yếu lòng, Elisabeth đã muốn từ bỏ việc hoán đổi, để trở về làm một phụ nữ bình thường, già nua xấu xí cũng được, nhưng có sự yên bình và tìm kiếm tình yêu đích thực. Nhưng rồi, sự yếu đuối của một phụ nữ, hay tham vọng muốn trở thành trung tâm vũ trụ, đã khiến Elisabeth không đành từ bỏ màn tái sinh mà cô chỉ cần giữ đúng luật thì sẽ dễ dàng đạt được mọi thứ. Rốt cuộc, Elisabeth vì quá tin tưởng vào Substance và vào bản ngã thứ hai của mình là Sue, mà sau đó phải trả cái giá đắt.
Kiệt tác của dòng phim body-horror?
Sau khi ra mắt và giành giải thưởng ở Cannes, “The Substance” liên tục dấy lên tranh cãi trong cộng đồng người yêu phim body-horror. Một số phát ngôn cho rằng bộ phim chưa phải body-horror “chánh gốc” và đưa ra những ví dụ về thể loại phim đặc thù này như “Titane” hay “Crash”... Tuy nhiên phần lớn giới phê bình đều công nhận tác phẩm của Coralie Fargeat thật sự là đại diện body-horror sáng giá nhất năm. The Guardian, IndieWire hay Timeout đều đồng loạt giành những lời khen “có cánh” cho phim, gọi nó là “kinh điển” trong khi các lời ca ngợi khác đều dành cho Demi Moore (vai Elisabeth Sparkle) tỏa sáng sau hơn hai thập niên rời xa hào quang.
Quả thật, “The Substance” sinh ra dành cho Demi Moore bởi câu chuyện “ngôi sao hết thời” có những khía cạnh tương đồng với Demi. Hơn nữa, ở tuổi 62, Demi vẫn giữ vóc dáng trẻ đẹp bất ngờ, sức sống và hình thể dồi dào phong độ của cô thích hợp để hóa thân thành một huấn luyện viên thể dục trong phim. Nổi tiếng nhờ nhan sắc, vì vậy nên suốt những năm đỉnh cao, Demi Moore cũng chỉ nổi tiếng vì body bốc lửa, không ai nhìn nhận cô như một diễn viên thực thụ, và “The Substance” xuất hiện vào đúng lúc Hollywood đang có cuộc “hồi sinh” các ngôi sao nữ qua thời đỉnh cao.
Những cảm xúc sắc sảo, tinh tế được Demi Moore đưa vào phim hiệu quả, thậm chí có thể giúp cô giành được đề cử Oscar đầu tiên sau 44 năm sự nghiệp! Tuy nhiên Demi Moore không phải diễn viên duy nhất thể hiện thuyết phục, hai diễn viên Margaret Qualley (vai Sue) và Dennis Quaid (vai Harvey) đều có những đột phá riêng, nhất là Margaret Qualley - cựu người mẫu và hiện là “nàng thơ” của phim arthouse, có màn “song kiếm” với đàn chị Demi một chín một mười. Nếu Demi thể hiện mặt bế tắc của phụ nữ “về chiều” thì Margaret thể hiện sự kiêu hãnh, có phần tự tin thái quá vì tuổi trẻ, nhan sắc của mình…
Đọc thêm: 8 bí quyết chăm sóc sức khỏe tinh thần đơn giản dành cho phụ nữ bận rộn
Sự đối nghịch giữa Elisabeth và Sue cũng như Demi và Margaret làm bật lên chủ đề ít được nhắc đến trong “The Substance”, đó là phụ nữ! Tất nhiên họ là phụ nữ nhưng cách bộ phim xây dựng đang ngầm ám chỉ một cuộc chiến vẫn đang diễn ra giữa chính những phụ nữ, bên trong họ và các khía cạnh bên ngoài xã hội. Elisabeth không chỉ đối đầu căng thẳng với Sue, mà bên trong cô cũng đấu tranh để đạt được sự công nhận tối ưu. Chính những đấu tranh đó đã tạo ra Sue - mặt trái mà Elisabeth muốn ruồng bỏ, tẩy chay và đàn áp. Sự ghen tỵ của cả hai phụ nữ đã biến họ trở thành đối thủ, sẵn sàng tấn công đối phương. Demi và Margaret cho thấy sắc độ đối lập của Elisabeth và Sue, bởi nếu họ thấu hiểu nhau (thật ra họ chỉ là một), thì câu chuyện đã rẽ theo một hướng khác!
Cổ vũ thế hệ...cũ?
Nhắc đến Demi Moore, gần như thế hệ bây giờ ít nhiều... mờ mịt, bởi cô chỉ giữ được hào quang vào những năm 90s sau đó thì hoàn toàn chìm vào quên lãng. Hai năm trước, Dương Tử Quỳnh giành tượng vàng Oscar, nhắc nhớ cho người hâm mộ có một thời Dương đã từng được tung hô và ái mộ. Chiến thắng của họ Dương tất nhiên dựa vào nhiều yếu tố, nhưng nó cũng ngầm xác nhận rằng Hollywood đang... dang rộng vòng tay chào đón trở lại những ngôi sao một thời. Để củng cố cho điều đó, không chỉ Dương Tử Quỳnh mà năm nay chúng ta còn có hai gương mặt “gạo cội” là June Squibb, Pamela Anderson và tất nhiên Demi Moore.
Có thể bạn bỏ lỡ: 9 bộ phim truyền hình Hàn Quốc có ảnh hưởng lớn đến phong cách thời trang hiện nay
Hiệu ứng từ “The Substance” là vốn bản thân bộ phim có sức hút nhất định, nhưng không phủ nhận thành công của phim đến từ câu chuyện “hồi sinh” của một “thế hệ cũ” tưởng chừng đã biến mất khỏi bản đồ Hollywood. Một chiến dịch được MUBI - hãng phát hành “The Substance” phát động, trong đó câu chuyện truyền cảm hứng của Demi - từ một diễn viên chỉ có ngoại hình, trở thành tâm điểm truyền thông nhờ vai diễn thoát xác ngoạn mục, là ý tưởng chính. Việc Demi xuất hiện trên hàng loạt tạp chí hàng đầu từ Variety, Interview... vào thời điểm “The Substance” ra mắt, cũng giúp phim gây tiếng vang.
Câu chuyện Demi Moore và Oscar có lẽ cần thêm thời gian nữa để chứng thực, nhưng “The Substance” đã sớm chứng thực chất lượng body-horror năm nay. Ngoài ra, cũng phải kể đến công lớn của ekip sáng tạo nghệ thuật, đã giúp đưa thế giới kỳ ảo có phần vô thực trong phim trở nên hiệu quả, ấn tượng, kết hợp cùng khả năng xây dựng worldbuilding của Coralie Fargeat - “The Substance” đã có đời sống động, giúp khán giả tin vào những gì đang diễn ra là có thật! Với nhiều ưu điểm như thế, đây là tựa phim sáng giá cho mùa Halloween năm nay.




