Khi trí tuệ nhân tạo ngày càng phát triển và bắt đầu được áp dụng rộng rãi vào nhiều lĩnh vực khác nhau, ngành công nghiệp điện ảnh cũng không ngoại lệ. “The Brutalist” và “Emilia Pérez”, hai tác phẩm đáng chú ý tại đường đua Oscar 2025, trở thành tâm điểm tranh cãi khi sử dụng AI trong quá trình sản xuất
Với sự lên ngôi của các công cụ AI như ChatGPT, Google Gemini, DeepSeek và gần nhất là Grok 3, cùng hàng loạt đợt sa thải hàng loạt nhân sự diễn ra trên khắp toàn cầu, nhiều người ngày càng lo sợ về nguy cơ bị AI thay thế. Do đó, những tác phẩm nghệ thuật sử dụng AI càng đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh mẽ hơn. Vậy nên, nhiều người cho rằng việc ứng dụng AI vào quá trình sản xuất một tác phẩm nghệ thuật là thiếu sáng tạo, lười biếng và gia tăng tình trạng mất việc.
Tìm hiểu thêm: Oscar 2025: Năm của những bộ phim “nghệ thuật vị nhân sinh”
Tính đến nay, phần lớn tác phẩm nghệ thuật chính thống sử dụng trí tuệ nhân tạo đều đối mặt với làn sóng tẩy chay từ công chúng. Vào đầu năm 2024, “Late Night with the Devil”, bộ phim kinh dị được khán giả và nhà phê bình đánh giá cao, nhận hàng loạt chỉ trích khi sử dụng AI. Cũng trong năm 2024, “True Detective: Night Country”, mùa 4 của loạt phim tội phạm ăn khách “True Detective” do HBO sản xuất gây tranh cãi do vướng nghi vấn dùng AI để tạo poster quảng bá cho bộ phim.
Qua đó, có thể thấy rằng dù gây nên nhiều tranh luận trái chiều, nhiều đơn vị sản xuất phim vẫn sử dụng AI với nhiều mục đích khác nhau. Tại đường đua Oscar 2025, hai tác phẩm nổi bật là “The Brutalist” và “Emilia Pérez” cũng ứng dụng AI vào quá trình sản xuất. Bên cạnh những tranh cãi xoay quanh trí tuệ nhân tạo, không ít ý kiến cho rằng việc sử dụng AI đang dần trở thành một xu hướng mới của ngành công nghiệp điện ảnh toàn cầu.
Bức tranh toàn cảnh về những tranh cãi xoay quanh AI tại Oscar 2025
“The Brutalist” và “Emilia Pérez” là hai bộ phim điện ảnh nổi bật khi lần lượt nhận về 10 và 13 đề cử tại Oscar 2025. Bên cạnh những tranh luận về chất lượng bộ phim có thật sự xứng đáng với số lượng đề cử, hai tác phẩm này còn trở thành tâm điểm tranh cãi khi sử dụng AI vào quá trình sản xuất.
Cụ thể, theo chia sẻ tại một buổi phỏng vấn của Dávid Jancsó, người nhận được đề cử Best Achievement in Film Editing tại Oscar 2025 cho bộ phim “The Brutalist”, thừa nhận sử dụng trí tuệ nhân tạo để chỉnh sửa lỗi phát âm ngôn ngữ Hungary của Adrien Brody và Felicity Jones, hai diễn viên chính trong bộ phim. Jancsó chia sẻ rằng anh là người Hungary bản xứ và đây là một trong những ngôn ngữ khó phát âm nhất. Do đó, dù hai diễn viên đã hoàn thành tốt vai trò của họ, anh và đội ngũ sản xuất mong muốn phát âm của họ trở nên hoàn hảo như người Hungary bản xứ.
Ngoài ra, Jancsó tiết lộ họ sử dụng Respeecher, công cụ trí tuệ nhân tạo do một công ty công nghệ tại Ukraine phát triển. Để sử dụng công cụ này, Adrien và Felicity ghi âm lại giọng nói của họ, sau khi nhận được dữ liệu, Respeecher sẽ tạo ra phát âm Hungary hoàn hảo dựa trên giọng nói của họ.
Không chỉ dùng AI để chỉnh sửa phát âm của hai diễn viên, Jancsó còn sử dụng Gen AI (công cụ trí tuệ nhân tạo tạo sinh) để biến những bản thiết kế kiến trúc của nhân vật chính trở thành các công trình chân thật, sống động ở cuối phim.
Có thể bạn quan tâm: Từ cuộc sống đến công việc, nhìn lại một năm gặt nhiều “quả ngọt” của nữ tỷ phú tự thân Selena Gomez
Tương tự, bộ phim nhạc kịch “Emilia Pérez” cũng sử dụng Respeecher để giúp Karla Sofía Gascón, nữ diễn viên chính của bộ phim có thể hoàn thành những phân đoạn yêu cầu nốt cao vượt ngoài khả năng của cô trong một số bài hát.
Bên cạnh đó, một số tác phẩm nổi bật khác như “A Complete Unknown” và “Dune: Part Two” cũng sử dụng AI vào quá trình sản xuất. Cụ thể, đội ngũ sản xuất của “Dune: Part Two” dùng tính năng AI có tên CopyCat được tích hợp trong công cụ Nuke để tạo màu mắt xanh cho các nhân vật thuộc tộc Fremen trong bộ phim. Với “A Complete Unknown”, đoàn làm phim dùng AI để tạo nên 3 khung ảnh trên chiếc xe mô tô của Dylan, nam chính do Timothée Chalamet đảm nhận.
Tuy nhiên, trong khi trường hợp của “A Complete Unknown” và “Dune: Part Two” không tạo nên quá nhiều tranh cãi do chỉ ứng dụng vào một số chi tiết nhỏ, nhiều khán giả và nhà phê bình có cái nhìn gay gắt hơn đối với “The Brutalist” và “Emilia Pérez” khi chỉnh sửa phát âm và giọng hát của diễn viên. Không ít ý kiến cho rằng đó là yếu tố quan trọng giúp diễn viên hóa thân vào nhân vật và việc sử dụng AI để giúp phát âm hoặc giọng hát trở nên hoàn hảo có thể xem là “gian lận” và “lừa dối khán giả”, đặc biệt là đối với những diễn viên được đề cử hoặc nhận giải thưởng danh giá như Oscar, Golden Globes,...
Nhà phê bình phim Rachel Ho cho rằng giải thưởng Oscar mang lại lợi ích đối với nhiều bên khác nhau, từ hãng phim, đạo diễn, diễn viên, cho đến các thành viên tham gia vào quá trình sản xuất và hậu kỳ. Do vậy, việc sử dụng AI cần có sự minh bạch hơn, bởi vì nhiều khả năng màn trình diễn xuất sắc trong bộ phim không hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng của diễn viên.
Trước những tranh cãi liên quan đến khả năng diễn xuất của hai diễn viên chính, Brady Corbet, đạo diễn của bộ phim “The Brutalist” cho biết Respeeche chỉ được sử dụng trong quá trình hậu kỳ đối với những phân cảnh hội thoại bằng tiếng Hungary. Do đó, ông nhận định rằng công cụ này không gây ra tác động tiêu cực hoặc ảnh hưởng đến màn thể hiện của hai diễn viên chính là Adrien Brody và Felicity Jones.
Liệu AI có trở thành xu hướng mới của ngành công nghiệp điện ảnh toàn cầu?
Bất chấp những tranh luận trái chiều, nhiều số liệu cho thấy trí tuệ nhân tạo đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho các nhà làm phim trong thời gian tới. Trong khi đó, theo nghiên cứu “Artificial Intelligence as an Innovation in the Film Industry” do giáo sư Abhijit Ghosh thực hiện, 48% đáp viên là nhà làm phim cho biết họ sử dụng AI trong quá trình viết kịch bản, tuyển chọn diễn viên và chỉnh sửa hậu kỳ.
Nhiều chuyên gia trong ngành cũng bày tỏ quan điểm cởi mở đối với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong quá trình sản xuất. Theo quan điểm của Jancsó, dù có nhiều tranh cãi trong xoay quanh việc sử dụng AI, anh cho rằng những công cụ mới có thể tiết kiệm thời gian sản xuất một bộ phim. Anh chia sẻ rằng anh sử dụng AI để tạo nên những chi tiết không quan trọng trong bộ phim, khi họ không có đủ thời gian hoặc ngân sách để ghi hình.
Kathryn Brillhart, chuyên gia về hiệu ứng hình ảnh cho một số bộ phim như “Black Adam” và phim truyền hình “Fallout” của Amazon Prime Video, chia sẻ rằng nhiều nghệ sĩ đang cố gắng tận dụng các công cụ mã nguồn mở có sẵn để sáng tạo và nâng cao lợi thế cạnh tranh trong ngành. Jim Geduldick, giám sát hiệu ứng hình ảnh từng thực hiện loạt phim “Masters of the Air” của Apple TV và “Pinocchio” phiên bản live-action của Disney, lại nhận định rằng những công cụ Gen AI nổi bật hiện nay đảm nhận tốt vai trò hỗ trợ hơn là mô phỏng hoặc bắt chước các tác phẩm nghệ thuật do con người tạo ra.
Đọc thêm: AI đang thay đổi ngành công nghiệp âm nhạc như thế nào?
Bên cạnh đó, Michael Forsey, Chủ tịch công ty hậu kỳ phim ảnh Toronto Pictures, cho rằng trước khi AI phổ biến, công nghệ ADR (Automatic Dialogue Replacement) là một công cụ không thể thiếu tại Hollywood để chỉnh sửa giọng nói của diễn viên trong quá trình hậu kỳ. Theo ông, nhà làm phim có thể tận dụng công nghệ hoặc nhiều thứ khác trong quá trình sản xuất, bởi vì điều quan trọng nhất là chất lượng của bộ phim.
Qua đó, có thể thấy rằng giống như những công nghệ khác, AI đang trở thành công cụ hữu ích đối với các nhà làm phim. Trong tương lai, các công cụ AI sẽ ngày càng được ứng dụng vào nhiều lĩnh vực hơn, không chỉ ở ngành công nghiệp điện ảnh. Theo quan điểm của David France, phóng viên điều tra và nhà làm phim tài liệu, bất kỳ công nghệ nào cũng đi kèm với trách nhiệm đạo đức khi sử dụng. Vì thế, điều quan trọng là các nhà phim sử dụng trí tuệ nhân tạo với mục đích tích cực và minh bạch, nhằm mang đến những tác phẩm thú vị và chất lượng đến với khán giả.




