Legacy 80: Đạo diễn Concert “Tổ Quốc Trong Tim”: “Khán giả yêu nước luôn là linh hồn của mọi đại nhạc hội”

Với gần hai thập kỷ hoạt động trong vai trò đạo diễn và giám đốc sáng tạo, đạo diễn Đặng Lê Minh Trí đã để lại dấu ấn tại nhiều sự kiện tầm vóc quốc gia và quốc tế. Từng tham gia dàn dựng ở các lễ hội, chương trình lớn như Asia Song Festival (Hàn Quốc), AdAsia,... anh luôn nổi bật với tư duy dàn dựng hiện đại và tinh thần đổi mới. Qua nhiều chương trình, đạo diễn Minh Trí cho thấy sự liều lĩnh sáng tạo để tạo nên những khoảnh khắc giàu cảm xúc cộng đồng, gây tiếng vang nhờ sự kết hợp táo bạo giữa truyền thống và công nghệ hiện đại như AR, visual 3D, drone light show. Với đạo diễn Minh Trí, sân khấu không chỉ là nơi kể lại lịch sử, mà còn là một bức tranh khát vọng, nơi nghệ thuật chạm vào ký ức và tình cảm thiêng liêng của con người Việt Nam.

Lần này, khi đảm nhận vai trò tổng đạo diễn concert Tổ Quốc Trong Tim, Minh Trí mang theo khát vọng lớn: biến một sự kiện âm nhạc thành không gian kết nối mọi thế hệ, nơi hàng triệu trái tim – đặc biệt là giới trẻ – cùng hòa nhịp trong niềm tự hào dân tộc.

Trong hành trình 20 năm đạo diễn những sự kiện tầm quốc tế, anh từng làm việc với nhiều tiêu chuẩn khắt khe. Nhưng khi trở về dàn dựng một concert dành cho Tổ quốc, nơi mọi cung bậc cảm xúc đều gắn với lịch sử và ký ức dân tộc, điều gì khiến anh cảm thấy thử thách hơn cả?

Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí: Xin cảm ơn câu hỏi của Tatler Vietnam!

Điều thử thách nhất với tôi không phải là quy mô hay những tiêu chuẩn kỹ thuật – bởi gần 20 năm làm việc, được cống hiến với những dự án tầm quốc tế tại một số quốc gia, tôi đã quen với những yêu cầu khắt khe nhất. Cái khó nhất, khi trở về dàn dựng một concert (buổi hoà nhạc) dành cho Tổ quốc, lại nằm ở chỗ: mọi cung bậc cảm xúc vào dịp này đều gắn liền với lịch sử, với ký ức dân tộc, với trái tim của hàng triệu con người.

Làm thế nào để “chính luận” không trở thành khô cứng? Làm thế nào để tạo ra một “Concert Quốc gia” thực sự dành tặng nhân dân? Làm thế nào để khán giả không chỉ xem, mà thực sự sống trong từng khoảnh khắc? Với tôi, thử thách ấy còn lớn hơn cả những áp lực về công nghệ hay thời gian. Bởi ở đây, chúng tôi không đơn thuần dựng một sân khấu, mà dựng một không gian ký ức sống động – nơi hơn 50.000 con người cùng hát, cùng hòa nhịp con tim, để những xúc cảm thiêng liêng trở thành tuyên ngôn của tình yêu nước!

Có thể nói, thử thách lớn nhất chính là làm sao để nghệ thuật chạm đến trái tim khán giả một cách tự nhiên nhất. Khi khoảnh khắc ấy xảy ra, tôi biết rằng: ánh sáng, âm thanh, kỹ thuật chỉ còn là phương tiện – khán giả mới là linh hồn thật sự của “Concert Quốc gia” Tổ Quốc Trong Tim!

Đọc ngay: Legacy 80: 3 bảo tàng kết nối lịch sử & thế hệ Z nhân dịp 80 năm ngày Quốc khánh

Legacy (di sản) thường gắn với ký ức và giá trị trường tồn. Anh có nghĩ Tổ Quốc Trong Tim là bước khởi đầu của một “chuẩn mực” mới cho những concert quốc gia sau này?

Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí: Tôi nghĩ Tổ Quốc Trong Tim không phải là một chuẩn mực đã định sẵn, mà chỉ là một cột mốc trong hành trình đi tìm vẻ đẹp đích thực của “Concert Quốc gia”. Nếu khán giả gọi nó là di sản, thì đó chính là nhờ tình yêu, sự cộng hưởng và trái tim của hàng chục nghìn người đã cùng viết nên ký ức chung trong đêm 10/8.

Với tôi, mỗi chương trình nghệ thuật đều chỉ là một chặng đường, không phải đích đến. Tổ Quốc Trong Tim có thể gợi mở một hướng đi mới, nơi mà âm nhạc chính luận không còn khô cứng, nơi mà khán giả không chỉ xem, mà trở thành một phần tuyệt đẹp của lịch sử, một nhịp đập trong trái tim Tổ quốc. Nhưng nếu gọi nó là “chuẩn mực”, tôi muốn để điều đó thuộc về tương lai – thuộc về tất cả những nghệ sĩ, đạo diễn, nhà tổ chức vẫn đang cùng tôi cống hiến vì những điều vi mỹ hơn mỗi ngày.

Điều duy nhất tôi tin chắc là: khán giả và tình yêu nước sẽ luôn là linh hồn của mọi “Concert Quốc gia”. Nếu giữ được điều ấy, thì bất kỳ chương trình nào, hôm nay hay ngày mai, đều sẽ mang trong mình giá trị trường tồn.

Trong hàng trăm đêm diễn, hàng ngàn giờ dàn dựng, có lẽ ít sân khấu nào đòi hỏi người nghệ sĩ phải chạm đến chiều sâu bản sắc như một concert dành cho Tổ quốc. Khi anh ngồi lại viết những dòng đầu tiên cho Tổ Quốc Trong Tim, cảm xúc ấy bắt đầu từ đâu?

Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí: Khi tôi bắt đầu viết những dòng đầu tiên cho Tổ Quốc Trong Tim, cảm xúc ấy không đến từ một trang giấy trắng, mà từ ký ức và nhịp đập trong chính trái tim mình. Tôi nhớ đến hình ảnh lá cờ Tổ quốc tung bay trong gió, nhớ đến tiếng hát Tiến Quân Ca mà từ ông bà, cha mẹ cho đến mọi thế hệ hôm nay đều thuộc nằm lòng. Chính khoảnh khắc tưởng chừng rất quen thuộc ấy lại trở thành ngọn lửa khởi nguyên.

Tôi tự hỏi: làm sao để những ca khúc mà chúng ta đã hát hàng ngàn lần có thể vang lên với những xúc cảm vẹn nguyên đầy tự hào, hứng khởi như lần đầu tiên? Làm sao để dòng chảy của lịch sử, của những hi sinh cống hiến của lớp lớp thế hệ dành cho tổ quốc… có thể được cảm bằng đôi mắt, chạm vào sâu thẳm trái tim của thế hệ trẻ hôm nay? Từ câu hỏi đó, từng lát cắt của kịch bản dần hình thành. Tôi muốn để mỗi tiết mục không chỉ kể lại lịch sử, mà khiến khán giả sống lại lịch sử ngay trong giây phút hiện tại.

Cảm xúc bắt đầu từ sự thôi thúc rất giản đơn: tôi muốn tạo nên một không gian nơi mọi thế hệ có thể đứng cạnh nhau, cùng hát, cùng khóc, cùng tự hào vì mình là người Việt Nam. Và tôi tin, nếu nghệ thuật có thể làm được điều đó, thì nó đã hoàn thành sứ mệnh lớn lao nhất của mình.

Nếu ở phần đầu câu chuyện, người ta nhìn thấy Minh Trí trong vai trò một đạo diễn mang khát vọng biến nghệ thuật thành ký ức cộng đồng, thì ở Tổ Quốc Trong Tim, khát vọng ấy được hiện thực hóa trên một sân khấu chưa từng có tiền lệ. Không chỉ là một đêm nhạc, concert trở thành phép thử của âm nhạc cách mạng trong thời đại mới: làm sao để chạm đến trái tim giới trẻ, để những giai điệu vốn gắn liền với cha ông bỗng trở nên gần gũi, sống động và thậm chí tạo nên “cơn sóng lan tỏa” trong cộng đồng hôm nay.

Một concert quốc gia chạm tới hàng chục ngàn người, nhưng di sản thật sự là cách nó còn sống sau ánh đèn sân khấu. Anh có nghĩ Tổ Quốc Trong Tim sẽ góp phần thay đổi thói quen nghe nhạc của người trẻ không?

Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí: Tôi không dám khẳng định rằng Tổ Quốc Trong Tim sẽ ngay lập tức thay đổi thói quen nghe nhạc của giới trẻ. Nhưng tôi tin, nó đã gieo vào lòng mỗi người một hạt mầm – một ký ức tập thể mà sau này họ sẽ còn nhớ mãi.

Bởi khoảnh khắc hơn 50.000 người cùng hát trọn vẹn hai lời của Tiến Quân Ca không chỉ là một “tiết mục”, mà là một trải nghiệm cộng đồng hiếm có. Khi bạn trẻ được đứng cạnh cha mẹ, ông bà, cùng cất tiếng hát về Tổ quốc, âm nhạc không còn là “dòng nhạc cách mạng” xa lạ, mà trở thành bản nhạc của chính họ, của tuổi trẻ hôm nay.

Nếu một ngày nào đó, giữa những playlist US-UK hay Kpop, họ bất chợt tìm lại một ca khúc nhạc đỏ, và nhớ về khoảnh khắc Mỹ Đình rực đỏ trong đêm 10/8, thì đó đã là một di sản sống. Với tôi, di sản thật sự không nằm ở ánh sáng hay sân khấu, mà ở việc âm nhạc yêu nước có thể trở thành một phần tự nhiên trong hành trình cảm xúc của thế hệ trẻ.

Trong một thời đại mà giới trẻ chạy theo ngôi sao thần tượng giải trí, làm thế nào để biến “cờ đỏ sao vàng” thành một biểu tượng sống động, đủ hấp dẫn họ?

Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí: Với tôi và triệu triệu người dân Việt Nam thì lá cờ Tổ quốc vô cùng thiêng liêng và ngôi sao lớn nhất là ngôi sao vàng trên lá cờ ấy!

Chính vì vậy tôi nghĩ, để “cờ đỏ sao vàng” trở thành một biểu tượng sống động trong mắt giới trẻ nếu thông qua các chương trình thì chúng ta không thể chỉ dừng ở việc treo cao lá cờ. Điều quan trọng hơn là đặt lá cờ ấy vào trái tim của từng khoảnh khắc nghệ thuật.

Ở Tổ Quốc Trong Tim, ngôi sao vàng không chỉ hiện diện trên nền đỏ của lá cờ, mà còn bừng sáng qua visual sân khấu, qua hàng vạn ánh đèn flash điện thoại phát sáng trên tay khán giả, qua từng nhịp tim khi hơn 50.000 người cùng đồng thanh hát Tiến Quân Ca. Khi ấy, lá cờ không còn là biểu tượng xa vời, mà trở thành một phần trải nghiệm cá nhân – nơi các bạn trẻ thấy mình đứng trong dòng chảy của lịch sử và niềm tự hào dân tộc.

Giới trẻ vốn yêu thích thần tượng giải trí vì họ tìm thấy sự đồng điệu cảm xúc. Tôi tin, nếu chúng ta biết kể câu chuyện của Tổ quốc bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại – ánh sáng, âm nhạc, hình ảnh điện ảnh… thì “ngôi sao vàng” cũng có thể trở thành thần tượng lớn nhất: một thần tượng không mang dáng hình cá nhân, mà mang dáng hình dân tộc. Và khi những trái tim trẻ nhận ra họ đang hòa giọng không phải với một ca sĩ, mà với chính Tổ quốc, thì đó là giây phút biểu tượng ấy sống động nhất.

Có ý kiến cho rằng lòng yêu nước vốn là một giá trị thiêng liêng, không nên ‘showbiz hóa’. Tuy nhiên, trong concert của anh, âm nhạc – ánh sáng – công nghệ lại được lồng ghép khéo léo để vừa mang tính giải trí, vừa khơi dậy cảm xúc thiêng liêng về Tổ quốc. Anh nhìn nhận thế nào về sự cân bằng giữa hai yếu tố tưởng chừng đối lập này?

Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí: Tôi đồng ý rằng lòng yêu nước là một giá trị thiêng liêng, không thể và cũng không nên “showbiz hóa”. Nhưng tôi tin rằng nghệ thuật là một cây cầu: nó có thể đưa những giá trị lớn lao đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ, nếu được kể bằng một ngôn ngữ mà họ có thể đồng cảm.

Âm nhạc – ánh sáng – công nghệ trong Tổ Quốc Trong Tim không phải là lớp vỏ hào nhoáng để “giải trí”, mà là phương tiện chuyển tải cảm xúc. Ánh sáng được lập trình để vẽ nên những điểm nhấn trong câu chuyện lịch sử, công nghệ & sân khấu giúp khắc họa khí phách của những thế hệ cha ông, còn âm nhạc được “tái sinh” để chạm tới mọi thế hệ. Tất cả đều được sử dụng với mục tiêu duy nhất: làm cho tình yêu Tổ quốc trở nên gần gũi, dễ cảm, nhưng vẫn giữ được sự trang nghiêm vốn có.

Điều quan trọng nhất là chúng tôi không tạo ra một “show” để khán giả xem, mà dựng một không gian để họ sống trong đó, để ký ức, tự hào và xúc cảm bật lên một cách tự nhiên. Nếu một bạn trẻ có thể vừa say mê trước ánh sáng – âm nhạc – công nghệ, vừa bất giác đặt tay lên ngực khi cất tiếng hát Tiến Quân Ca, thì tôi tin sự cân bằng ấy đã được tìm thấy.

Một số người có thể đặt câu hỏi: Liệu lòng yêu nước có cần đến concert để khơi gợi hay chứng minh không? Anh nghĩ sao về điều này?

Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí: Tôi nghĩ, lòng yêu nước vốn đã tồn tại trong mỗi người dân Việt Nam – nó không cần một concert để chứng minh. Nhưng concert có thể là chất xúc tác để khơi gợi, để làm bùng sáng điều vốn luôn ở đó.

Khi chúng tôi dựng Tổ Quốc Trong Tim, mục tiêu không phải là “chứng minh” ai yêu nước nhiều hay ít, mà là tạo ra một không gian chung để tất cả cùng sống trong cảm xúc ấy. Có thể trong đời thường, tình yêu Tổ quốc được biểu hiện bằng lao động, học tập, cống hiến lặng thầm. Nhưng khi bước vào sân vận động hôm ấy, hàng chục nghìn người – từ ông bà, cha mẹ đến con cháu cùng cất tiếng hát với âm nhạc yêu nước, thì tình yêu ấy bỗng trở thành một ký ức tập thể, một khoảnh khắc cộng hưởng mà mỗi người có thể mang về cho riêng mình.

Với tôi, concert không “tạo ra” lòng yêu nước, mà giống như một tấm gương soi – để chúng ta thấy tình cảm ấy rõ hơn, gần gũi hơn và từ đó thêm động lực để sống xứng đáng với Tổ quốc.

Bỏ qua những con số khán giả kỷ lục, anh muốn người ta nhớ gì nhất về di sản mà Tổ Quốc Trong Tim để lại? Một concert có thể kết thúc trong 3 tiếng, nhưng lòng yêu nước cần được nuôi dưỡng dài lâu. Anh mong Tổ Quốc Trong Tim sẽ gieo hạt giống nào trong khán giả trẻ để nó còn nảy mầm nhiều năm về sau nữa?

Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí: Điều tôi mong mọi người nhớ nhất không phải là con số hơn 50.000 khán giả hay sự hoành tráng của sân khấu, tầm vóc quốc tế của concert… mà là khoảnh khắc cả một biển người cùng hát Tiến Quân Ca và rất nhiều tác phẩm đi cùng năm tháng – khoảnh khắc mà tình yêu Tổ quốc không cần lời giới thiệu, không cần đạo cụ minh họa, mà tự bật lên từ hàng chục nghìn con tim hòa chung nhịp đập.

Một concert có thể khép lại trong vài tiếng, nhưng tôi hy vọng nó đã kịp gieo một hạt giống. Với thế hệ trẻ, hạt giống ấy có thể là một câu hỏi thầm lặng: “Mình đã làm gì để xứng đáng với Tổ quốc?” Nếu câu hỏi ấy ở lại trong tim các bạn, thì concert đã vượt qua ranh giới của một buổi diễn để trở thành một phần ký ức, một động lực nội tâm.

Âm nhạc có thể kết thúc, ánh sáng có thể tắt đi, nhưng nếu Tổ Quốc Trong Tim khơi được trong mỗi người một niềm tin và một trách nhiệm, thì đó chính là di sản mà tôi mong nó sẽ tiếp tục sống, tiếp tục nảy mầm nhiều năm về sau – trong từng hành động nhỏ bé nhưng bền bỉ của mỗi thế hệ.

Tổ Quốc Trong Tim khép lại sau vài giờ, nhưng những gì đọng lại không chỉ là âm nhạc, ánh sáng hay sự hoành tráng của một concert quốc gia, mà là khoảnh khắc cộng đồng – nơi hàng chục nghìn con người cùng chung nhịp tim vì Tổ quốc. 

Với đạo diễn Minh Trí, đó chính là di sản quý giá nhất: khi nghệ thuật vượt khỏi ranh giới của sân khấu để gieo một hạt mầm yêu nước trong trái tim thế hệ trẻ. Và một khi hạt mầm ấy tiếp tục lớn lên, “concert quốc gia” sẽ không còn là một sự kiện, mà trở thành một phần ký ức tập thể, sống mãi cùng dân tộc.

ĐỌC NGAY:

Legacy 80: DTAP và Kawaii Tuấn Anh - Vượt qua giới hạn để đưa niềm tự hào Việt Nam vươn xa

Legacy 80: Họa sĩ Pháp - Việt Clément Baloup và những khung tranh vẽ lại ký ức kiều bào bị lãng quên

Legacy 80: DTAP và khúc ca “Made In Vietnam” mừng Việt Nam 80 năm trường vinh