Cover Roberto Bolle, ngôi sao ballet
Roberto Bolle, ngôi sao ballet
1 / 1
Không gì có thể ngăn bước Roberto Bolle. Ở tuổi 50, ngôi sao ballet này đang thực hiện một sứ mệnh: kết nối thế giới thông qua nghệ thuật.
“Tôi chưa bao giờ diễn ballet với một bộ trang phục ‘khiêm tốn’ đến thế,” siêu sao ballet người Ý Roberto Bolle chia sẻ với một tràng cười ngượng nghịu nhưng sảng khoái. Ông đang nhắc đến bộ nội y bó sát màu da trong vở Caravaggio của biên đạo múa Mauro Bigonzetti - một tác phẩm lấy cảm hứng từ cuộc đời và nghệ thuật cách tân của họa sĩ thiên tài Michelangelo Merisi da Caravaggio.
Thiết kế táo bạo này hoàn toàn có ý đồ riêng. Caravaggio vốn nổi tiếng với kỹ thuật chiaroscuro - sự tương phản gắt gao giữa ánh sáng và bóng tối để tạo nên phong cách tenebrism (kịch tính hóa bằng bóng tối) mà ông được coi là người tiên phong. Kỹ thuật này mang lại cảm xúc mãnh liệt cho các bức họa về thánh thần và những câu chuyện Kinh thánh.
1 / 1
Bigonzetti đã tái hiện di sản đó thông qua ánh sáng đầy kịch tính, những bước nhảy mạnh mẽ và phục trang tối giản nhằm dồn mọi sự chú ý vào cơ thể vũ công. “Bạn có thể thấy rõ từng thớ cơ và những đường nét của hình thể, điều đó thực sự rất đẹp,” Bolle nói.
Cũng giống như người họa sĩ cùng tên, vở Caravaggio - ra mắt lần đầu tại Đức năm 2008 - là một trong những tác phẩm sáng tạo nhất của ballet đương đại. Vở diễn xóa nhòa ranh giới giữa khiêu vũ và nghệ thuật thị giác, mang lại một góc nhìn mới mẻ về cách kể chuyện và biểu đạt nghệ thuật.
Đọc thêm: Front & Female Awards 2025: Dấu ấn đáng nhớ tại đêm vinh danh các cá nhân nữ truyền cảm hứng
Đừng mong đợi cuộc đời Caravaggio sẽ được phơi bày trọn vẹn - buổi diễn tập trung khắc họa tâm trí họa sĩ và những khoảnh khắc khai sáng. Các vũ công đưa ánh sáng, bóng tối và cái đẹp - những yếu tố cốt lõi trong sáng tạo của Caravaggio - lên sân khấu. “Đây không phải một vở ballet kể chuyện thuần túy, cũng không hẳn là trừu tượng. Nó nằm ở giữa hai thái cực đó,” Bolle nhận định.
1 / 1
“Bạn sẽ cảm nhận được hơi thở của thời đại đó thông qua những người nông dân, các điệu nhảy và bầu không khí. Chúng tôi đang sống trong thế giới và thời gian của Caravaggio.” Đồng thời, ông cho biết vũ đạo sẽ vừa mạnh mẽ vừa phá cách: “Nó khác biệt hoàn toàn với tất cả những vở ballet tôi từng xem.”
Khi lần đầu xem đĩa DVD buổi công chiếu vở diễn, Bolle đã “phải lòng” nó ngay lập tức. Năm 2023, ông thủ vai chính cùng Đoàn Ballet del Teatro Colón tại Argentina; năm ngoái, ông mang tác phẩm về quê nhà Ý, lưu diễn tại Florence, Milan, Turin và Genoa. Tháng tới, ông sẽ tái hiện vai diễn này khi Caravaggio lần đầu tiên được dàn dựng tại Châu Á trong khuôn khổ Lễ hội Nghệ thuật Hong Kong.
1 / 1
Việc biểu diễn trong Caravaggio đánh dấu một vòng tròn định mệnh đối với Bolle. Ông bắt đầu học ballet tại quê nhà Piedmont từ năm 7 tuổi trước khi gia nhập trường múa danh tiếng của Teatro alla Scala tại Milan ở tuổi 12. Quá trình rèn luyện sớm đã mang lại cho ông kỹ thuật bậc thầy, nhưng chính Caravaggio - họa sĩ yêu thích của ông - mới là người thắp lên ngọn lửa đam mê với kịch nghệ. Ông nhớ lại lần đầu chiêm ngưỡng các kiệt tác thế kỷ 16 của họa sĩ khi còn nhỏ tại nhà thờ St. Louis of the French ở Rome: “Tôi hoàn toàn bị mê hoặc và choáng ngợp. Những bức tranh ấy không hề phẳng; cách ông sắp đặt nhân vật và nắm bắt ánh sáng tạo nên chiều sâu không tưởng. Một thiên tài như ông sẽ luôn tồn tại mãi mãi bởi ông đã thay đổi lịch sử nghệ thuật và tiếp tục truyền cảm hứng cho những nghệ sĩ như tôi.”
Đọc thêm: Ballet “Dó”: Dệt giấc mơ bản địa trên những bước nhảy thiên nga
Caravaggio tôn vinh vũ công cũng nhiều như tôn vinh họa sĩ. Bolle, người nổi tiếng với hình thể sánh ngang tượng David của Michelangelo, sẽ bước sang tuổi 51 vào tháng tới - một độ tuổi “đáng kinh ngạc” trong một ngành công nghiệp mà các vũ công thường đạt đỉnh cao trước tuổi 30 và giải nghệ trước tuổi 40. Phong độ đáng mơ ước của ông là kết quả của kỷ luật và sự kiên trì: Bolle tập luyện mỗi ngày ngay cả khi không diễn và tránh xa thực phẩm chế biến sẵn, ngoại trừ đôi khi “nuông chiều” bản thân với sô-cô-la đen và kem sô-cô-la.
“Công việc này đòi hỏi vô số sự hy sinh, nhất là khi bạn đạt đến một giai đoạn nhất định của cuộc đời. Không phải ai cũng muốn điều đó,” ông nói. “Với tôi, múa mang lại cơ hội kỳ diệu để tạo ra điều gì đó đặc biệt và tốt đẹp ngay cả ở độ tuổi này; để đi khắp thế giới và sống cùng môn nghệ thuật mà tôi yêu. Đó là món quà tuyệt nhất mà cuộc đời dành cho tôi.”
1 / 1
“Một thiên tài như Caravaggio sẽ luôn tồn tại mãi mãi bởi ông đã thay đổi lịch sử nghệ thuật và tiếp tục truyền cảm hứng cho những nghệ sĩ như tôi.”
Tuy nhiên, vai diễn này đòi hỏi nhiều hơn là một chế độ ăn nghiêm ngặt hay tập luyện bền bỉ. Thay vì những cú nhảy grands jetés hay xoay fouettés trong các vở ballet lãng mạn như Hồ Thiên Nga hay Người đẹp ngủ trong rừng - những vai Bolle từng diễn vô số lần - Caravaggio đi sâu vào sự khai sáng, đau đớn và thanh tẩy của người họa sĩ thông qua những vũ đạo thử nghiệm. Những động tác này phản chiếu sự hỗn loạn nội tâm của một nghệ sĩ có cuộc đời vốn dĩ đầy rẫy đam mê không thể kiểm soát và những xung đột bạo lực. Các vũ công thường xuyên vặn xoắn và đan xen cơ thể theo cách mà ông mô tả là intrecciato (tiếng Ý có nghĩa là “bện lại”).
Một phần chuẩn bị của Bolle cho vai diễn bao gồm chuyến thăm triển lãm Caravaggio lớn tại Palazzo Barberini ở Rome vào mùa hè năm ngoái để hiểu sâu hơn về bối cảnh văn hóa lịch sử. Nhưng quan trọng hơn cả là sự đắm mình hoàn toàn về mặt cảm xúc vào nhân vật - điều mà Bolle nói rằng chỉ có được nhờ tuổi tác và kinh nghiệm.
1 / 1
“Tôi cảm thấy giờ đây, ở tuổi này, tôi có được sự trưởng thành và chiều sâu cảm xúc để khắc họa một cá tính mạnh mẽ đến thế,” ông chia sẻ. “Không giống như những hoàng tử trong truyện cổ tích vốn thường khá mờ nhạt, vai diễn này là sự đào sâu vào nỗi đau và nội tâm của một con người. Điều tuyệt vời của việc già đi là bạn có thể mang thêm nhiều lớp chiều sâu cho nhân vật từ chính những trải nghiệm cuộc đời và sân khấu trong suốt những năm qua.”
Mặc dù đã vượt xa độ tuổi trung bình của một étoile (ngôi sao múa), Bolle vẫn chưa có kế hoạch cụ thể cho việc giải nghệ. “Khi bước sang tuổi 40, tôi từng nghĩ mình sẽ dừng lại, nhưng giờ chúng ta vẫn ở đây. Tôi đã ngừng đếm ngược ngày mình rời sân khấu,” ông cười nói. “Dù vậy, mỗi khi bước lên sân khấu bây giờ, trong thâm tâm tôi vẫn tự hỏi liệu đây có phải lần cuối mình diễn vai này không. Nhưng tôi không hề hối tiếc, vì nhiều vai diễn thiên về kỹ thuật sẽ phù hợp hơn cho những người ở độ tuổi 30. Ở nửa sau sự nghiệp, bạn sẽ tìm kiếm những điều truyền cảm hứng và có thể trao lại cho khán giả những cảm xúc khác biệt.”
1 / 1
Bolle đã tìm thấy cách để làm điều đó, cả trên sân khấu lẫn ngoài đời. Ông thành lập Quỹ Roberto Bolle vào năm 2023 nhằm nuôi dưỡng các vũ công trẻ và thúc đẩy giáo dục nghệ thuật trong các trường học tại Ý. “Không nhất thiết mọi học sinh đều trở thành vũ công chuyên nghiệp,” ông nói, “nhưng múa dạy cho họ kỷ luật và cách vượt qua giới hạn của bản thân để đạt được mục tiêu, dù là trong âm nhạc hay bất kỳ nghề nghiệp nào khác.”
Mục tiêu của buổi biểu diễn sắp tới tại Hong Kong không chỉ dừng lại ở biểu đạt nghệ thuật - Bolle hy vọng mở rộng giao lưu văn hóa giữa các châu lục. “Caravaggio kết nối quá khứ và hiện tại. Tương tự, múa xây dựng những cây cầu văn hóa: Ý đại diện cho vẻ đẹp của quá khứ và truyền thống; Châu Á hướng tới tương lai với năng lượng và sự đổi mới. Mỗi khi đến một thành phố ở Trung Quốc, tốc độ phát triển ở đó luôn khiến tôi kinh ngạc,” ông chia sẻ. “Cuộc đối thoại giữa Đông và Tây này rất hấp dẫn, và được trở thành ‘chất xúc tác’ cho điều đó có ý nghĩa rất lớn đối với tôi.”
1 / 1
Dù chương tiếp theo của cuộc đời có ra sao, mục đích của Bolle không chỉ là vận động cơ thể trên sân khấu mà là làm rung động khán giả, đặc biệt là thế hệ trẻ. “Tôi yêu cả hai phần trong sự nghiệp của mình: biểu diễn trên sân khấu và các dự án giáo dục ngoài đời. Tôi muốn truyền cảm hứng và trở thành một tấm gương tốt cho thế hệ mai sau - để họ có thể nhìn vào và nói: ‘Tôi muốn được như ông ấy, muốn đi theo con đường của ông ấy’. Với tôi, đó mới là phần thưởng xứng đáng nhất.”
Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc của Zabrina Lo.
ĐỌC NGAY
Những ảo ảnh xa xỉ: Dior Maison và cuộc tái sinh nghệ thuật Trompe-l’oeil
