Cover Tác giả Ngô Kim Khôi cùng công trình nghiên cứu “Nam Sơn (1899–1973): Di sản Mỹ thuật Đông Dương qua tư liệu, lưu trữ và báo chí”
Tác giả Ngô Kim Khôi cùng công trình nghiên cứu “Nam Sơn (1899–1973): Di sản Mỹ thuật Đông Dương qua tư liệu, lưu trữ và báo chí”
1 / 1
Nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, một trong những dấu mốc quan trọng của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam, tác giả Ngô Kim Khôi cùng Nhà xuất bản Mỹ thuật và đối tác phát hành độc quyền tại Pháp - Millon, chính thức ra mắt bộ sách “Nam Sơn (1899–1973): Di sản Mỹ thuật Đông Dương qua tư liệu, lưu trữ và báo chí”
Giữa dòng chảy biến động của lịch sử Việt Nam đầu thế kỷ XX, thời kỳ đất nước chứng kiến sự giao thoa sâu sắc giữa văn minh Đông - Tây, mỹ thuật Việt Nam đã bước sang một trang mới nhờ những người tiên phong như Victor Tardieu (1870–1937) và Nam Sơn (1899–1973). Hai danh họa đã cùng nhau sáng lập Trường Mỹ thuật Đông Dương vào năm 1925 – cái nôi của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam, nơi dung hòa giữa nghệ thuật hàn lâm châu Âu và tinh thần dân tộc Á Đông.
Gần một thế kỷ sau, ký ức về thời kỳ rực rỡ ấy được hồi sinh qua công trình biên khảo “Nam Sơn (1899–1973) – Di sản Mỹ thuật Đông Dương qua tư liệu, lưu trữ và báo chí” của tác giả Ngô Kim Khôi, cháu ngoại của danh họa Nam Sơn. Được thai nghén suốt 25 năm nghiên cứu độc lập, bộ sách gồm hai tập với tổng cộng 1.008 trang, song ngữ Việt – Pháp – Anh, do Nhà xuất bản Mỹ thuật cấp phép phát hành và tập đoàn đấu giá Millon nắm quyền phân phối độc quyền tại Pháp.
Đừng bỏ lỡ: Japa Valley: Cú bắt tay tiên phong giữa Pharrell Williams và Nigo định hình lại du lịch Tokyo
Above Chân dung tác giả Ngô Kim Khôi - cháu ngoại của danh họa Nam Sơn
Chân dung tác giả Ngô Kim Khôi - cháu ngoại của danh họa Nam Sơn
1 / 1
Buổi ra mắt sách diễn ra vào sáng ngày 12/10/2025 tại Hội trường Ngụy Như Kon Tum, số 19 Lê Thánh Tông, Hà Nội – một công trình kiến trúc Pháp gắn liền với Đại học Đông Dương xưa. Đây cũng chính là nơi lưu giữ bức tranh tường nổi tiếng của Victor Tardieu mô tả xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XX, trong đó có hình ảnh của chính họa sĩ Nam Sơn. Không gian ấy trở thành điểm hẹn lý tưởng để khởi đầu hành trình tri ân danh họa tiên phong và tôn vinh di sản mỹ thuật Đông Dương.
Tại sự kiện, tác giả Ngô Kim Khôi cùng các nhà nghiên cứu mỹ thuật đã chia sẻ nhiều góc nhìn chuyên sâu, đồng thời giới thiệu 10 tác phẩm nguyên bản của Nam Sơn – những kiệt tác hiếm hoi gắn liền với lịch sử mỹ thuật hiện đại Việt Nam. Trong buổi trò chuyện, ông Ngô Kim Khôi xúc động nói: “Qua chứng nhân là mẹ tôi – bà Nguyễn Thị Ngọc Trâm, cùng những tư liệu gia đình và những tài liệu sưu tầm tại Việt Nam và Pháp, tôi muốn khơi dậy ký ức về một số phận từng bị che khuất bởi những đám mây đen của lịch sử. Mỗi trang sách là một nỗ lực để trả lại vị trí xứng đáng cho ông tôi – người đã đặt nền móng cho mỹ thuật Việt Nam hiện đại”.
Buổi ra mắt được diễn ra vào sáng ngày 12/10/2025 tại Hội trường Ngụy Như Kon Tum, số 19 Lê Thánh Tông, Hà Nội – một công trình kiến trúc Pháp gắn liền với Đại học Đông Dương xưa.
1 / 4
Bộ sách quy tụ hơn 70 tác phẩm hội họa quý hiếm cùng 600 hình ảnh tư liệu được sưu tầm từ các bảo tàng và bộ sưu tập cá nhân trong và ngoài nước. Tác phẩm không chỉ phục dựng hành trình nghệ thuật của Nam Sơn mà còn tái hiện bối cảnh xã hội và không khí sáng tạo của thời kỳ khai sinh mỹ thuật Việt Nam hiện đại.
Xem thêm: Nhà văn Anna Mọi: “Nghệ thuật là một cái nhìn thường chệch khỏi đường thẳng”
Bình luận về công trình này, nhà phê bình mỹ thuật Quang Việt nhận định: “Tác phẩm của Ngô Kim Khôi là một công trình khảo cứu công phu bậc nhất về 20 năm đầu tiên của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam. Mỗi con số, mỗi bức ảnh đều mang nhịp điệu riêng, như một khúc nhạc chan chứa chất thơ”. Trong khi đó, Tiến sĩ Nguyễn Thụy Phương cho rằng: “Nam Sơn không chỉ là họa sĩ tiên phong, ông còn là một nhà giáo dục mang tầm nhìn chiến lược, khơi dậy tư duy khai phóng và tinh thần dân tộc trong nghệ thuật”.
Bộ sách “Nam Sơn (1899–1973) – Di sản Mỹ thuật Đông Dương qua tư liệu, lưu trữ và báo chí” quy tụ hơn 70 tác phẩm hội họa quý hiếm cùng 600 hình ảnh tư liệu được sưu tầm từ các bảo tàng và bộ sưu tập cá nhân trong và ngoài nước.
1 / 3
Sự kiện ra mắt sách tại Hà Nội cũng đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình đưa di sản Nam Sơn đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước. Tiếp nối sau đó, buổi ra mắt tại Bảo tàng Nghệ thuật Quang San (TP. Hồ Chí Minh) vào ngày 24/10/2025 sẽ tiếp tục lan tỏa giá trị của bộ sách, như một lời tri ân đến thế hệ tiên phong và một cầu nối giữa quá khứ cùng hiện tại của mỹ thuật Việt Nam.
Với “Nam Sơn (1899–1973) – Di sản Mỹ thuật Đông Dương qua tư liệu, lưu trữ và báo chí”, tác giả Ngô Kim Khôi không chỉ hoàn thành một công trình học thuật quy mô, mà còn viết tiếp câu chuyện về người ông của mình – người đã góp phần làm rạng danh mỹ thuật Việt Nam, đồng thời khẳng định rằng di sản Đông Dương không chỉ là quá khứ, mà vẫn đang sống động trong ký ức và trong tâm thức của những người yêu nghệ thuật hôm nay.
Sinh năm 1959, Ngô Kim Khôi là con trai của bà Nguyễn Thị Ngọc Trâm, con gái thứ ba của Nam Sơn. Định cư tại Pháp từ năm 1985, ông là một nhà thiết kế thời trang (modéliste) từng làm việc cho các thương hiệu danh tiếng như Hermès, Christian Dior, Givenchy, Scherrer, Balenciaga. Tự học hội họa, âm nhạc và ca hát, ông đã dành hơn 30 năm nghiên cứu lịch sử mỹ thuật Việt Nam. Ông từng hợp tác với Tòa Thị chính Paris (1998), bảo tàng Cernuschi (2012-2013), Viện Hàn lâm Hải ngoại Pháp (2015), và các nhà đấu giá uy tín như Millon, Millon-Vietnam, Aguttes, Art Valorem, Lynda Trouvé, Asium, Bonhams, Art Research Paris, cùng nhiều cơ quan truyền thông tại Việt Nam và quốc tế.
Tác giả của cuốn sách “Thang Trần Phềnh” (2018), ông còn là giám đốc nghệ thuật của triển lãm “Lê Văn Xương, Điều kỳ diệu” (2018, Park Hyatt, Saigon) và ủy viên tổ chức triển lãm đa ngành “Vòng Sinh Tử” của họa sĩ Phạm Trần Việt Nam tại Không gian tưởng niệm Lê Bá Đảng (2025, Huế), cùng nhiều triển lãm cá nhân khác từ 2020 đến 2025.
ĐỌC NGAY
Vũ Khánh Tùng, Giám đốc Bát Tràng Museum: “Bố để lại cho tôi một di sản còn dang dở”
