Cover Dưới góc nhìn độc đáo của ba thế hệ nhiếp ảnh gia, cuốn sách “Hà Nội ơi” không chỉ là một tập hợp những khoảnh khắc mà còn là một cuộc đối thoại đầy cảm xúc về Thủ đô nghìn năm văn hiến
Dưới góc nhìn độc đáo của ba thế hệ nhiếp ảnh gia, cuốn sách “Hà Nội ơi” không chỉ là một tập hợp những khoảnh khắc mà còn là một cuộc đối thoại đầy cảm xúc về Thủ đô nghìn năm văn hiến
1 / 1
Dưới góc nhìn độc đáo của ba thế hệ nhiếp ảnh gia, cuốn sách “Hà Nội ơi” không chỉ là một tập hợp những khoảnh khắc mà còn là một cuộc đối thoại đầy cảm xúc về Thủ đô nghìn năm văn hiến
Gần 40 năm rong ruổi phố phường Hà Nội, di chuyển giữa hai mảnh đất Pháp – Việt, nhiếp ảnh gia Nicolas Cornet dường như không còn nghĩ về mảnh đất này như một người Pháp. Mỗi bức ảnh ông chụp góc phố, nếp người Kinh kỳ dường như toát lên vẻ hoài niệm của người con xa xứ. Chính nỗi niềm ấy thúc giục ông tuyển lựa, sắp xếp, tập hợp tác phẩm của chín nhiếp ảnh gia Việt Nam và quốc tế thành cuốn sách “Hà Nội ơi” (NXB Thông tấn, 05/2025) – một chân dung thủ đô vừa thân thuộc vừa đa diện.
Trong một sáng tháng 5 ở Hà Nội, Nicolas hẹn gặp Tatler tại một quán café góc phố, mang theo câu chuyện về cuốn sách mới ra mắt: Hà Nội qua góc nhìn của ba thế hệ người làm ảnh, cũng như những suy tư về nghề ảnh giữa dòng biến động hiện nay.
Đọc thêm: Nghệ sĩ Trung Nghĩa và hành trình hồi sinh cái đẹp từ tro tàn
1 / 1
Từ lần đầu đặt chân đến Hà Nội năm 1987 trong vai trò phóng viên ảnh, Nicolas Cornet đã bén duyên với mảnh đất này. Ông quay trở lại Hà Nội vài lần mỗi năm, dần dà học tiếng Việt và trở thành một phần của đời sống nhiếp ảnh nơi đây.
“Một nửa số bạn bè của tôi là người Việt Nam, trong đó phần nhiều là người Hà Nội,” ông cho biết. “Một số là học viên từ các workshop tôi tổ chức. Nhiếp ảnh Việt Nam ngày càng phát triển, tôi cũng có lý do để trở lại — để làm dự án, hợp tác xuất bản, hoặc chỉ đơn thuần để thăm bạn bè. Mỗi lần về tôi đều thấy rất vui.”
Cũng vì những kết nối đặc biệt ấy, Nicolas đã chọn đi theo những góc phố, nếp người Hà Nội trong các sáng tác của mình suốt nhiều năm qua. “Hà Nội ơi” là cuốn sách thứ hai Nicolas thực hiện về Hà Nội, sau ấn phẩm “Hanoi” năm 2010 được Nicolas chụp và nhà báo Jean - Claude Pomonti viết lời bình nhân dịp kỷ niệm 1,000 năm Thăng Long – Hà Nội. Ấn phẩm này đem tới một làn gió mới: dự án nhiếp ảnh tập thể quy mô dưới góc nhìn biên tập của Nicolas, nơi các nghệ sĩ địa phương và quốc tế mang tới những Hà Nội rất riêng.
1 / 1
Dự án khởi đầu bằng một câu hỏi lớn: Làm thế nào để kể về Hà Nội qua đa dạng những góc nhìn mà vẫn giữ được sự nhất quán về thẩm mỹ và cảm xúc?
Nicolas khởi động dự án bằng một cuộc khảo sát kí ức: ông trò chuyện với người Hà Nội đang sống ở khắp nơi trên thế giới, hỏi xem họ nhớ đến từ gì đầu tiên khi nhắc đến hai từ “Hà Nội”. Câu trả lời ông nhận được thật đa dạng: từ “nước”, “màu”, “mùa”, “tiếng rao đêm” đến “thanh lịch” và “mơ mộng”. Những “từ khóa ký ức” này trở thành xương sống cho cuốn sách, cũng là lời mời để các nhiếp ảnh gia cùng làm nên một Hà Nội sống động đa chiều mà vẫn đầy thân quen.
“Tôi liên hệ với hơn 50 nhiếp ảnh gia, nhưng không phải ai cũng hứng thú với một dự án tập thể. Đến cuối cùng, tôi chọn ra chín người sẵn sàng cộng tác. Nhiều người trong số họ từng là học viên của tôi hoặc được bạn bè giới thiệu,” Nicolas chia sẻ.
Không phải từ khóa nào cũng dễ dàng minh hoạ. “Có những khái niệm trừu tượng như ‘thanh lịch’ – một cảm thức không hữu hình, và được mỗi nhiếp ảnh gia diễn giải một cách khác. Đó chính là thách thức sáng tạo của chúng tôi.”
Một số từ khoá đã có ảnh phù hợp, số khác thì chưa. Khi thiếu hình, các nhiếp ảnh gia tiếp tục chụp. Trong vài trường hợp, chính Nicolas cũng xách máy ảnh lên đường. Nhưng ông nhấn mạnh, điều quan trọng là “dòng cảm xúc và sự liền mạch của hình ảnh.” Sách được chia thành năm chương, không theo thứ tự thời gian, mà theo mạch cảm xúc và chủ đề.
1 / 1
“Chúng tôi không muốn ưu tiên một nhiếp ảnh gia nào. Điều quan trọng là giữ sự thống nhất về chất lượng, ánh sáng, bố cục và một chút chất thơ trong từng bức ảnh.”
Thành quả là một cuộc đối thoại không lời giữa nhiều thế hệ nghệ sĩ: Từ những nhiếp ảnh gia đã trực tiếp chứng kiến công cuộc tái thiết Hà Nội sau chiến tranh như William E. Crawford hay Hữu Bảo, đến những gương mặt trẻ như Vũ Khôi Nguyên – người đại diện cho góc nhìn của một thế hệ lớn lên giữa thời bình.
Nguyên kể: “Mình tham gia dự án sau cùng, khi sách đã gần hoàn tất – lúc ấy chỉ còn thiếu ảnh về chủ đề ẩm thực.” Dù cho rằng đề bài tương đối “đóng” khi được đặt hàng sẵn để chụp các món ngon Hà Nội như phở, Nguyên vẫn tìm cách sáng tạo khi lựa chọn các hàng quán mới như phố ẩm thực Tống Duy Tân để tránh khỏi các lối mòn. Với Nguyên, ảnh chụp ẩm thực không nhất thiết phải là “đại diện văn hóa của một vùng đất”, mà có thể chỉ đơn giản là “thể hiện trải nghiệm của chính mình”.
Đọc thêm: Du lịch nghệ thuật: 8 điểm đến tái hiện tinh thần của những kiệt tác hội họa
1 / 1
Khi triển lãm ra mắt sách được tổ chức tại Hanoi Studio Gallery, Nicolas cũng chọn Nguyên làm giám tuyển đồng hành cùng mình. “Tôi muốn có một góc nhìn trẻ từ Hà Nội, bên cạnh những chỉ đạo của một người ngoài như tôi. Kết hợp đó tạo ra những tiếp cận mới mẻ.”
Trong quá trình tuyển lựa cho cuốn sách, Nicolas chủ đích hướng tới nhiều phạm vi độc giả: những bức hình cuốn hút dành cho khách nước ngoài, đồng thời cũng là khoảnh khắc thị giác giàu sức gợi với độc giả Việt Nam. “Tôi từng cho bạn bè quốc tế xem bản thảo — họ thấy những trải nghiệm rất sống động, dù chưa từng đến Hà Nội. Với người Hà Nội, tôi nghĩ sách sẽ mang tính khơi gợi cảm xúc hơn là mô tả.”
Nhiều bạn bè là người Hà Nội cũng đã gửi phản hồi tích cực về sách. “Người Hà Nội rất thẳng thắn, nên khi họ khen, tôi biết họ thực lòng.”
Sau “Hà Nội ơi”, Nicolas đã khẩn trương với nhiều dự án khác. Bên cạnh việc tái bản cuốn sách năm 2018 về chùa Việt Nam, ông cũng đang bắt tay vào dự án ảnh về văn hoá và ẩm thực Việt Nam, trong đó lấy Hà Nội làm điểm nhấn.
Sau gần 40 năm theo đuổi những sáng tác về Hà Nội, Nicolas vẫn chưa muốn ngơi nghỉ, bởi đây là nơi ông “thấy mình thuộc về.” Tôi rành đường phố còn hơn cả vài bác tài Grab! Tôi được chấp nhận ở đây, và tôi thực sự trân trọng điều đó. Dù có đi đâu, những món ăn, mùi hương, hay một khoảnh khắc nào đó cũng sẽ gợi tôi nhớ về mảnh đất này. Hà Nội sống trong tôi, dù tôi có ở nơi đâu.”
1 / 1
Cuốn sách “Hà Nội ơi” quy tụ chín nhiếp ảnh gia thuộc ba thế hệ, mỗi người góp một lát cắt riêng để vẽ nên bức tranh đa sắc về thủ đô. William E. Crawford – nhiếp ảnh gia Mỹ với trải nghiệm sống tại Hà Nội từ những năm 1980 – mang đến những khung hình đậm chất ký ức. Thế hệ trung niên như Hữu Bảo, Hoài Linh hay Nicolas Cornet lại đưa vào ảnh sự tinh tế, lãng mạn và sự thấu cảm sâu sắc với thành phố và con người nơi đây. Trong khi đó, thế hệ nhiếp ảnh trẻ như Vũ Khôi Nguyên, Đông Hiếu, Ngô Lâm Thanh hay Lê Xuân Phong góp phần làm mới cái nhìn về Hà Nội qua những chủ đề đời thường: món ăn, đường phố, ánh sáng, hơi thở hiện đại. Dù khác biệt về phong cách hay thế hệ, họ có chung một tầm nhìn trong dự án lần này – dùng nhiếp ảnh để ghi lại những gì đang dần biến mất, khơi gợi cảm xúc từ những điều tưởng chừng rất quen thuộc.
Credits
Images: Được trích trực tiếp từ cuốn sách với sự cho phép của chủ biên Nicolas Cornet
