Dib Bangkok เตรียมปลุก ‘ชีวิต ชีวา’ ให้กรุงเทพฯ ด้วยพลังศิลปะร่วมสมัยระดับโลก

ก้าวต่อไปของ Dib Bangkok ที่จะมากระตุกต่อมความคิดและแรงบันดาลใจของเราคือ นิทรรศการครั้งที่ 2 ที่ชื่อว่า “ชีวิต ชีวา Giving Life” (จัดแสดง 26 กันยายน 2569 – 3 พฤษภาคม 2570) งานนี้รวบรวมผลงานกว่า 160 ชิ้น จาก 33 ศิลปินไทยและนานาชาติ เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวของการเคลื่อนไหว การเปลี่ยนแปลง และการเริ่มต้นชีวิตใหม่ โดยมีหนึ่งในชิ้นงานมาสเตอร์พีซที่พลาดไม่ได้คือผลงานของ Alexander Calder ศิลปินอดีตวิศวกรเครื่องกลผู้ปฏิวัติวงการประติมากรรมแห่งศตวรรษที่ 20 เขาคือชายผู้เสกให้ก้อนเหล็กที่เคยหนักอึ้ง ให้สามารถล่องลอย โบยบิน และเต้นรำไปกับอากาศธาตุ ในวาระรำลึก 50 ปีแห่งการจากไปของเขา นี่คือโอกาสระดับ rare item ที่เราจะได้ชมผลงานชิ้นประวัติศาสตร์ของเขาอย่าง Untitled (1963) ในไทย โดยไม่ต้องตีตั๋วบินไปไกลถึงนิวยอร์กหรือลอนดอน

นอกจากชิ้นงานของ Calder แล้ว นิทรรศการนี้ยังอัดแน่นด้วยผลงานที่ "ชุบชีวิตใหม่" ให้กับสสารอย่างแสบสันจากการรวมตัวของศิลปินนานาชาติที่น่าจับตามอง ทั้ง อิซุมิ กาโตะ, เคทลิน คีโอห์, ตวน แอนดรูว์ เหงียน, โทเบียส เรห์แบร์เกอร์, เซซิเลีย บีกุญญา, เมเรียม เบนนานี และ ยูกิโนริ ยานากิ ในขณะเดียวกันฝั่งศิลปินไทยก็จัดเต็มด้วยรายชื่อระดับตำนาน ทั้ง ฤกษ์ฤทธิ์ ตีระวนิช, อารยา ราษฎร์จำเริญสุข, สุธี คุณาวิชยานนท์ รวมถึง วสันต์ สิทธิเขตต์ ผู้โดดเด่นในฐานะศิลปินนักเคลื่อนไหวทางสังคม

ความตื่นเต้นของการเดินชมนิทรรศการนี้ คือการได้เห็นศิลปินหยิบจับสิ่งของรอบตัวมาเล่าเรื่องใหม่ ตัวอย่างที่ทรงพลังมากคือผลงาน Tremor (2025) ของ ตวน แอนดรูว์ เหงียน ที่นำเอาลูกระเบิดตกค้างจากยุคสงครามเวียดนามมาดัดแปลงเป็นงานโมบายล์สุดพลิ้วไหว ประหนึ่งการมอบลมหายใจใหม่ให้กับวัตถุที่ครั้งหนึ่งเคยถูกสร้างมาเพื่อทำลายล้าง อารียนา ชัยวาระนนท์ ภัณฑารักษ์ของนิทรรศการ ได้เล่าถึงเบื้องหลังการจัดนิทรรศการครั้งนี้ว่า “ศิลปินคือผู้ที่มอบชีวิตให้สรรพสิ่งจนออกมาเป็นงานศิลปะ พวกเขานำวัสดุรอบตัวมาดัดแปลงให้เข้ากับแนวคิดที่เชื่อมโยงชีวิตของผู้คนผ่านยุคสมัย”

ในอีกแง่มุมหนึ่ง ศิลปะเหล่านี้ยังทำหน้าที่สะท้อนภาพชีวิตของเราทุกคนได้อย่างลึกซึ้ง อารียนาขยายความต่ออย่างน่าสนใจว่า “ยิ่งในยุคสมัยที่การกำหนดเส้นทางชีวิตตัวเองเป็นสิ่งที่มีความสำคัญมากขึ้น เราขับเคลื่อนตัวเองตลอดเวลา ทั้งจากการทำงาน การแสดงออก และการดำรงชีวิต ผลงานเหล่านี้จึงสะท้อนประสบการณ์อันซับซ้อนในชีวิตเราว่า ธรรมชาติที่แท้จริงของชีวิตคือ ‘การเปลี่ยนแปลง’”

และเพื่อให้การชมศิลปะมีมิติมากกว่าแค่ความสวยงาม ดร. มิวาโกะ เทสุกะ ผู้อำนวยการ Dib Bangkok ได้ซ่อน 'เลเยอร์' ทางประวัติศาสตร์เอาไว้ในการจัดวาง เธอตั้งใจพาเราย้อนเวลากลับไปสำรวจช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อในทศวรรษ 1970 (พ.ศ. 2513-2523) ซึ่งเป็นช่วงเดียวกับที่ Calder เคยนำนิทรรศการ Calder’s Circus มาจัดแสดงครั้งแรกที่หอศิลป พีระศรี (พ.ศ. 2518) ยุคนั้นคือช่วงที่สังคมการเมืองไทยกำลังเปลี่ยนผ่าน และเป็นจุดกำเนิดของกระแส "ศิลปะเพื่อชีวิต"

การนำงานของ Dib Bangkok และศิลปินระดับโลกมาทาบทับกับศิลปินไทยในยุคสมัยนั้น เป็นการทลายเส้นแบ่งระหว่าง "ศิลปะไทย" และ "ศิลปะสากล" อย่างจงใจ ดร. มิวาโกะ กล่าวว่า “ที่ Dib Bangkok ผู้ชมไม่ได้มาแค่เพื่อชมศิลปะเท่านั้น แต่เราอยากเชิญให้ผู้ชมมาศึกษาประวัติศาสตร์ศิลป์ของไทยเพื่อเชื่อมโยงประวัติศาสตร์ศิลปะของโลก นิทรรศการ ชีวิต ชีวา Giving Life จะพาผู้ชมย้อนกลับไปมองพัฒนาการของศิลปะร่วมสมัยและจุดเปลี่ยนสำคัญของวงการศิลปะไทยในทศวรรษ 1970 ซึ่งเกิดขึ้นพร้อมกับการจัดแสดงงานของคาลเดอร์ เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับศิลปะร่วมสมัยที่มีหลากหลายมากยิ่งขึ้น”

อ่านเพิ่มเติม: ดำดิ่งสู่ความงดงามของศิลปะร่วมสมัยที่ dib Bangkok

อีกหนึ่งเรื่องราวที่น่าสนใจและอดพูดถึงไม่ได้คือที่มาของชื่อ “ดิบ” ซึ่งมาจากความตั้งใจที่อยากจะเป็นสเปซที่นำเสนองานศิลปะในรูปแบบที่ตรงไปตรงมา เป็นธรรมชาติ และไม่ปรุงแต่งจนสูญเสียตัวตน แนวคิดในการเผยให้เห็นแก่นแท้ของศิลปะนี้ สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ของภูรัตน์ “แฌง” โอสถานุเคราะห์ ประธานผู้ก่อตั้ง ดิบ บางกอก และทายาทผู้สานต่อมรดกทางวัฒนธรรมชิ้นสำคัญนี้จากคุณเพชร โอสถานุเคราะห์

เขากล่าวว่า “ดิบ บางกอก เกิดจากความรักที่มีต่อศิลปะและอยากแบ่งปันให้กับทุกคนที่มาเข้าชม ผู้ที่เข้ามาจะไม่เพียงแค่ชมได้ด้วยสายตา แต่พื้นที่แห่งนี้เปิดโอกาสให้ทุกคนได้ใช้เวลากับความคิด ได้สำรวจ ตีความ ได้สนุกสนานไปตามความสนใจ”

ภูรัตน์เชื่อว่าสิ่งที่สำคัญที่สุดและประเมินค่าไม่ได้คือ อิมแพ็กเชิงบวกที่สถาบันแห่งนี้จะสร้างแรงกระเพื่อมให้กับสังคมและพลิกโฉมกรุงเทพฯ ให้เป็นเมืองที่เต็มไปด้วยแรงบันดาลใจ เป็นพื้นที่ที่ศิลปะช่วยยกระดับจิตวิญญาณของผู้คน และสร้างนิเวศทางวัฒนธรรมที่ทัดเทียมกับมหานครอื่นๆ ทั่วโลก

“ดิบ บางกอก คือสถาบันที่มีชีวิต เติบโตไปพร้อมกับคอลเล็กชั่น ผู้ชม และบริบททางวัฒนธรรมรอบตัว... ผมเชื่อว่ากรุงเทพฯ ควรมีพิพิธภัณฑ์ที่สามารถพูดคุยกับโลกในมาตรฐานเดียวกับเมืองศิลปะชั้นนำ โดยยังสะท้อนมุมมองของประเทศไทยอย่างเป็นธรรมชาติ”

เขาย้ำถึงเป้าหมายสูงสุดของการก่อตั้งสถาบันแห่งนี้ว่า “นั่นคือเหตุผลเดียวกันที่ทำให้ผมทำงานด้านการศึกษาและการลงทุนระยะยาวมาโดยตลอด เพราะท้ายที่สุดแล้ว ทุกอย่างคือการลงทุนในคน เราหวังว่าสิ่งที่ภาคธุรกิจสร้างขึ้นจะกลับมาสร้างโอกาสให้สังคม ผ่านศิลปะ การศึกษา และการพัฒนาสถาบันที่อยู่ต่อไปได้อีกหลายรุ่น”

Dib Bangkok พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าพวกเขาตั้งใจที่จะสร้างสถาบันศิลปะระดับโลกที่อยู่คู่กับสังคมไทย แต่สิ่งหนึ่งที่พิพิธภัณฑ์อย่าง MoMA หรือ Tate Modern จะเติบโตมาไม่ได้เลยหากขาดไป นั่นก็คือพลังจาก "ผู้คน" และวัฒนธรรมการอุปถัมภ์ศิลปะ

วันนี้ Dib Bangkok เปิดประตูต้อนรับผู้ที่เชื่อมั่นในพลังของศิลปะ ให้ก้าวเข้ามาเป็นผู้ร่วมก่อตั้งกลุ่มแรกผ่าน 'Dib Membership' ที่ไม่ใช่แค่เราจะได้สิทธิพิเศษในการเข้าชมงานก่อนใคร ชมการแสดงสด หรือเดินดูเบื้องหลังแบบเอ็กซ์คลูซีฟเท่านั้น แต่มันคือการสนับสนุนโดยตรงต่องานอนุรักษ์ โปรแกรมการศึกษา และการสร้างพื้นที่ให้ศิลปินในภูมิภาคได้มีเวทีแสดงออก นี่คือโอกาสที่คุณจะได้ก้าวเข้ามามีส่วนร่วมในการเขียนประวัติศาสตร์บทแรกของสถาบันศิลปะแห่งนี้ และสร้างมรดกทางวัฒนธรรมที่จะถูกส่งต่อไปยังคนรุ่นหลังอย่างแท้จริง

(นิทรรศการ ชีวิต ชีวา Giving Life จัดแสดงตั้งแต่วันที่ 26 กันยายน 2569 ถึง 3 พฤษภาคม 2570 เปิดให้จองบัตรล่วงหน้าตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน 2569 เป็นต้นไป ผู้ที่สนใจสามารถติดต่อเพื่อสมัครสมาชิก Dib Membership ได้ที่ membership@dibbangkok.org)

อ่านเพิ่มเติม:

Olafur Eliasson คือใคร? รู้จักศิลปินระดับโลกผู้เปลี่ยน “การมองเห็น” ด้วยศิลปะร่วมสมัย x เทคโนโลยี VR

ค้นพบความลับใต้แสงไฟ กับ 5 ดีเอ็นเอดีไซน์โคมไฟที่ผสาน 'ฟอร์ม' และ 'ฟังก์ชั่น'

WestK เมกะโปรเจ็กต์ศิลปะริมอ่าวฮ่องกง กับ 4 กิจกรรมไฮไลต์ปลายปี 2026