Giấc mơ đô thị bền vững của ngành xây dựng Việt Nam (Kỳ 2)

Với khí hậu nóng ẩm của Việt Nam ở miền Nam, điều hòa không khí là không thể thiếu. Để giải quyết mức tiêu thụ năng lượng đáng kể ở khu vực thành thị, District Cooling (hệ thống cung cấp nước lạnh làm mát tập trung cho một khu vực được xác định trước) được xem là giải pháp làm mát bền vững hữu hiệu, giúp tiết kiệm năng lượng và giảm lượng khí thải cacbon.

Trong khi đó, Schneider Electric đang nỗ lực giảm phát thải thông qua hệ thống BVS UPS mới được giới thiệu tại Việt Nam giúp giảm 70% diện tích trung tâm dữ liệu, đồng thời tăng tính linh hoạt và hiệu quả năng lượng. Công nghệ làm mát bằng chất lỏng (liquid cooling) đặc biệt phù hợp với các trung tâm dữ liệu A.I. cũng đang được nghiên cứu và triển khai rộng rãi.

Phía Aden Group tập trung vào số hóa toàn diện. Ông Laurent Deflandre - Giám đốc điều hành tại Việt Nam Aden Group cho biết, hành trình tối ưu hóa năng lượng của công ty bao gồm ba giai đoạn thu thập dữ liệu qua IoT, sử dụng “digital twin” để quản lý động và ứng dụng A.I. để tăng tốc độ phản ứng. Những công cụ này không chỉ áp dụng cho Data Center mà còn cho mọi loại hình xây dựng.

Liệu Việt Nam có thể chuyển từ vai trò người tiêu dùng công nghệ sang người sáng tạo, làm chủ công nghệ? Trả lời câu hỏi của Tatler, ông Laurent Deflandre lạc quan, Aden Group với hơn 25 năm hoạt động tại Việt Nam, đã đầu tư hơn 50 triệu USD vào trung tâm đổi mới tại Hà Nội. Các công nghệ của họ do kỹ sư Việt Nam phát triển, như nền tảng Akila hiện được triển khai tại Pháp, Singapore và Mỹ. Sự hợp tác với các công ty như FPT Software là minh chứng cho thấy tiềm năng nội địa hóa công nghệ tại Việt Nam.

Tuy nhiên, ông David Phạm - Giám đốc công nghệ của Business France Việt Nam băn khoăn, chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển (R&D) của Việt Nam vẫn thấp, chỉ 0,5% GDP, so với 2,5% ở Trung Quốc và 5% ở Hàn Quốc. “Phần lớn bằng sáng chế tại Việt Nam đến từ công ty nước ngoài, và bảo vệ sở hữu trí tuệ còn yếu”, ông nhận xét. Dù vậy, ông ghi nhận tín hiệu tích cực khi Nvidia cam kết đầu tư vào R&D AI tại Việt Nam, điều mà ngay cả Pháp cũng chưa làm được.

Nhu cầu về trí tuệ nhân tạo (A.I.) tăng cao tác động lớn đến kế hoạch đầu tư, mở rộng trung tâm dữ liệu (data center) tại Việt Nam. Cùng với các doanh nghiệp Việt Nam như VNPT, Viettel, CMC, FPT, VNG…, các “ông lớn” quốc tế gồm Amazon, Microsoft, Supermicro, ST Telemedia Global Data Centers, Google, Alibaba… đã và đang “đổ xô” vào thị trường Việt Nam, tạo ra cuộc đua sôi động trong đầu tư xây dựng Data Center tại Việt Nam.

Theo ước tính của Research and Markets, thị trường Data Center tại APAC sẽ đạt mức tăng trưởng kép hàng năm trên 10% trong giai đoạn 2024-2029, trong đó Việt Nam được dự báo đạt mức tăng trưởng cao hơn, khoảng 13%, bất chấp tốc độ Internet chỉ ở mức trung bình và quy mô thị trường còn tương đối nhỏ. Điều này cho thấy Việt Nam đang có cơ hội trở thành “mỏ vàng” của thị trường Data Center toàn cầu.

Đọc thêm: Biệt thự nghỉ dưỡng trong “The White Lotus” mùa 3 tại Thái Lan chính thức mở bán

Với tốc độ số hóa nhanh chóng, Data Center không chỉ cần độ tin cậy mà còn phải đối mặt với bài toán tiêu thụ năng lượng khổng lồ. Ông Đồng Mai Lâm nhận định, Data Center - xương sống của nền kinh tế số đang trở thành một trong những yếu tố tiêu thụ điện năng lớn nhất hiện nay.

Theo S&P Global, lượng khí thải CO2 của ngành điện ASEAN sẽ tiếp tục tăng và đạt đỉnh 805 triệu tấn (MMT) vào năm 2029. Theo đó, lượng khí thải được dự đoán sẽ duy trì ở mức ổn định từ năm 2029 đến năm 2040 khi khu vực ngưng sử dụng dần 20 Gigawatt (GW) điện đốt than và chuyển sang sử dụng 54 GW công suất khí đốt mới để đảm bảo sản xuất điện ổn định và cân bằng việc tích hợp nguồn cung cấp năng lượng tái tạo. Một trong những giải pháp nhanh nhất để giảm lượng phát thải trong doanh nghiệp là xanh hóa nguồn điện.

Cần đa dạng hóa các nguồn năng lượng, đặc biệt là tăng cường sử dụng năng lượng xanh như điện mặt trời và điện gió là đề xuất của ông Lâm. Ông François Magnier đến từ IDEC Group Asia Vietnam gợi ý đặt trung tâm dữ liệu gần các trang trại năng lượng tái tạo, chẳng hạn như ở Ninh Thuận - nơi đã có những dự án năng lượng xanh quy mô lớn.

Bên cạnh đó, cơ chế mua - bán điện trực tiếp (DPPA) được Việt Nam ban hành vào năm 2024, là bước tiến quan trọng trong việc hỗ trợ chuyển đổi năng lượng. DPPA cho phép các doanh nghiệp ký hợp đồng trực tiếp với nhà cung cấp năng lượng tái tạo, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lưới điện quốc gia do EVN quản lý. Hiện có khoảng 2 - 3GW sẵn sàng đấu thầu bởi 20 tập đoàn quốc tế lớn tại Việt Nam.

Một giải pháp khác được đề cập là công nghệ “digital twin”. Theo ông Lâm, công nghệ này cho phép mô phỏng các kịch bản “nếu – thì” để tối ưu hóa vận hành trung tâm dữ liệu. Khi kết hợp với A.I., các trung tâm dữ liệu có thể dự đoán sự cố, giảm thiểu rủi ro và tiết kiệm năng lượng đáng kể, góp phần vào mục tiêu Net-Zero.

Trong một chia sẻ mới đây, PGS-TS. Nguyễn Trung Dân - hiện là Nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Corning, New York - gợi ý đến giải pháp điện hạt nhân. Theo ông, các nhà máy điện hạt nhân quy mô nhỏ đã được không ít quốc gia sử dụng để đảm bảo điện năng cho các Data Center mà không làm ảnh hưởng đến các ngành sản xuất khác. “Việc xây những nhà máy điện hạt nhân quy mô nhỏ vừa tiết kiệm chi phí xây dựng vừa có thể kiểm soát và thấp nhất các rủi ro” - TS Dân lý giải.

Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn nhưng thách thức cũng nhiều. Do đó, chính sách kịp thời của Chính phủ ở tầm vĩ mô và về quan hệ đối tác tư nhân, theo các chuyên gia, đóng vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy bài toán kinh tế, hướng đến mục tiêu giảm phát thải hiệu quả, đồng thời giải quyết thách thức về biến đổi khí hậu, không chỉ trong ngành xây dựng.

ĐỌC NGAY

The Peak: Khu dân cư gia đình tỷ phú Lý Triệu Cơ và những nhà sáng lập toàn cầu bề thế ra sao?

Dự án tỷ đô của Tập đoàn Trump tại Hưng Yên và “cơ hội vàng” cho bất động sản Việt

Thiết kế bất động sản nghỉ dưỡng: Còn gì ngoài câu chuyện của “bền vững”?