Home tour: Dấu ấn nghệ thuật trong điền trang thế kỷ 18 ở Mexico

Dinh thự này từng rơi vào tình trạng xuống cấp trong thế kỷ 21, cho đến khi Raul Cabra và Michael Sledge, đồng sáng lập nhóm thiết kế Oax-i-fornia, tiếp quản vào năm 2007. Với vai trò là những người gìn giữ hiện tại, họ đã giám sát quá trình trùng tu công phu và liên tục của công trình lịch sử này.

“Ý tưởng của chúng tôi là tạo ra một không gian nơi các nghệ nhân và sinh viên có thể gặp gỡ, hợp tác và cùng phát triển”, Cabra chia sẻ về tầm nhìn của Oax-i-fornia. Điền trang là mô hình hợp tác kết nối sinh viên nghệ thuật, thiết kế với các nghệ nhân Oaxaca để thúc đẩy thay đổi xã hội và gắn kết văn hóa. “Chúng tôi cần một nơi vừa làm nhà ở cho sinh viên, vừa là nơi diễn ra các buổi hội thảo”.

La Ex-hacienda Guadalupe cũng là nơi ở toàn thời gian của Sledge, một nhà văn người Mỹ, và Cabra, nhà thiết kế gốc Colombia chuyên thiết kế công nghiệp, đồ họa và nội thất. Họ chung sống cùng tám chú chó, hai con ngựa và ba con lừa.

Với diện tích 1.360 m2, công trình có kết cấu hình vuông với những bức tường đá dày gần một mét, kiên cường trước động đất, cách mạng và chiến tranh. Tường được hoàn thiện bằng cal apagada, kỹ thuật trát truyền thống của người Zapotec, vẫn còn hiện diện tại tàn tích cổ Mitla. Không chỉ giúp chống thấm, phương pháp này còn bảo toàn tính nguyên bản của công trình, gần như không cần chỉnh sửa trong suốt hơn một thập kỷ qua.

Đọc thêm: NTK nội thất Kelly Wearstler và động lực thúc đẩy thiết kế tiến về phía trước

Bất động sản bao gồm phòng khách, phòng sinh hoạt chung (trước đây là chuồng ngựa), phòng ăn, bếp trong nhà, bốn phòng ngủ, thư viện, phòng trưng bày, văn phòng và phòng làm việc/phòng triển lãm thứ hai (trước đây là nhà nguyện); tất cả đều được kết nối thông qua hành lang có mái che hình chữ L ở một đầu và mở ra bầu trời ở đầu còn lại.

Bên ngoài, một sân trong rộng rãi tạo sức hút ngay từ cái nhìn đầu tiên, đồng thời kết nối khu vực bếp ngoài trời với chảo nướng và lò nướng, khu vườn với chuồng gà và một nhà kho lớn dành riêng cho các xưởng của Oax-i-fornia.

Thách thức lớn nhất đối với Cabra - người trực tiếp giám sát quá trình cải tạo và thiết kế nội thất của dinh thự - là giữ trọn vẹn tinh thần của công trình trong khi vẫn duy trì vẻ đẹp vốn có. Vì vậy, anh tiếp cận dự án phục hồi với sự cẩn thận tối đa, sử dụng các kỹ thuật xây dựng truyền thống để tôn vinh giá trị di sản của tòa nhà.

“Tôi coi mình như một người giữ gìn tạm thời nơi đặc biệt này, vì vậy tôi có trách nhiệm bảo tồn bản sắc, lịch sử và mối liên kết giữa quá khứ với hiện tại”, anh chia sẻ. “Mọi thay đổi đều được thực hiện với ý thức rằng chúng có thể được hoàn nguyên, để ngôi nhà trở lại trạng thái ban đầu”.

Tuy nhiên, những giai đoạn đầu của quá trình phục hồi không hề suôn sẻ, mà còn mang đến những thử thách bất ngờ. Cabra nhớ lại: “Ngôi nhà này đã tồn tại hàng trăm năm và chứng kiến biết bao câu chuyện. Đã có lúc, chúng tôi cảm giác như nó là cánh cổng dẫn đến một chiều không gian khác”.

Anh kể thêm với chút hài hước: “Chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn trong việc giữ chân đội thi công, vì họ liên tục báo rằng nhìn thấy ảo ảnh, bóng dáng lạ, thậm chí có những giấc mơ kỳ quái. Phần lớn trải nghiệm này không dễ chịu chút nào, đến mức cuối cùng chúng tôi phải mời một người đến làm lễ thanh tẩy tâm linh”.

Chủ nhân điền trang không chỉ chấp nhận sự hiện diện siêu nhiên này mà còn hòa hợp với nó theo cách riêng - họ luôn dọn thêm một chỗ trên bàn ăn, dành cho người mà họ gọi là “chủ nhân” của ngôi nhà, và mời vị khách vô hình này tham gia mọi dịp lễ.

“‘Chủ nhân’ vẫn ở đây, và chúng tôi rất vui vì điều đó”, Cabra mỉm cười nói.

Lấy cảm hứng từ cảnh quan thiên nhiên, tàn tích thời tiền Tây Ban Nha và những đường nét kiến trúc thuộc địa của Oaxaca, Cabra xem La Ex-hacienda Guadalupe như “một bản tán tụng dành cho Oaxaca”.

“Mất khoảng 8 năm sống trong môi trường giản dị nhất, tôi mới thực sự hiểu cần làm gì trước khi bắt tay vào cải tạo hay mua sắm bất cứ thứ gì ngoài những món nội thất tối giản nhất”, anh nhớ lại. “Dù hiếm khi có được quỹ thời gian xa xỉ như vậy với các dự án khác, tôi luôn dành thời gian hòa mình vào không gian sống, tìm hiểu bối cảnh, lịch sử, đặc biệt là những gì đã được tạo dựng, và từ đó đưa chúng vào dự án”.

“Với tôi, điền trang này như một thực thể sống mang linh hồn Oaxaca, đó là tinh thần đã ăn sâu vào truyền thống nhưng vẫn rất đương đại. Chính nó dẫn dắt tôi, cho tôi biết tôi cần làm gì, và tôi chỉ đơn giản là thực hiện những điều được hướng dẫn”, anh chia sẻ thêm.

Điền trang vốn chỉ có một cửa ra vào và hai cửa sổ, nay đã được mở rộng cấu trúc bằng cách tạo thêm nhiều ô cửa mới, đưa cảnh sắc thiên nhiên vào bên trong. Bên cạnh đó, anh chọn những gam màu và vật liệu mang sắc thái tự nhiên để duy trì không gian sáng sủa, thoáng đãng. Thay vì dùng sơn công nghiệp, nhà thiết kế sử dụng sàn đất nung, tường vôi trắng, gỗ mộc và kim loại gỉ được xử lý để bảo toàn lớp patina tự nhiên, tạo nên một bảng màu hài hòa, tôn vinh vẻ chân thực của ngôi nhà và cảnh quan xung quanh.

Lý giải về điều này, Cabra chia sẻ: “Điều này giúp điền trang phát triển một cách tự nhiên, chấp nhận sự biến đổi và dấu ấn thời gian, đồng thời vẫn giữ được sự gắn kết với bối cảnh và vẻ đẹp vốn có”.

Xem thêm: Valentine's Home tour: Ngôi nhà lãng mạn ở Đà Lạt nơi chủ nhân trở về với tâm hồn nghệ thuật

Bên cạnh đó, Cabra ưu tiên sử dụng vật liệu tái chế - những chất liệu quen thuộc trong kiến trúc Tây Ban Nha và thuộc địa của Oaxaca. “Bất cứ khi nào có thể, chúng tôi đều cố gắng tận dụng vật liệu từ các công trình thế kỷ 17. Chúng tôi thu hồi cửa ra vào và cửa sổ bị loại bỏ sau những cải tạo hiện đại từ thập niên 1950 ở nhiều bang của Mexico. Đây là lựa chọn tốn kém hơn, nhưng lại hoàn toàn hợp lý”, anh chia sẻ.

Các yếu tố đương đại được đưa vào ngôi nhà với sự tiết chế, sử dụng những vật liệu mộc mạc như gỗ tự nhiên và kim loại gỉ. Trong khi đó, sàn bếp được lát xi măng với phong cách hiện đại - một lựa chọn mang tính truyền thống, từng phổ biến trong kiến trúc nhà thờ từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20.

Những tiện nghi hiện đại được tích hợp một cách khéo léo để bảo toàn tính nguyên vẹn của kiến trúc. Cabra giải thích: “Chúng tôi tận dụng các giải pháp tự nhiên để điều hòa nhiệt độ, như tường dày và trần cao, giúp duy trì sự thoải mái quanh năm. Lò sưởi mang lại hơi ấm vào mùa đông, trong khi các ô cửa mở giúp không gian thoáng mát vào mùa hè.”

Sledge kết luận: “Ngày nay, dinh thự đã được cải tạo bằng kỹ thuật truyền thống nhưng với góc nhìn đương đại, nó đã trở thành điểm giao thoa văn hóa, học thuật và ẩm thực. Không chỉ là không gian dành cho sáng tạo và những ý tưởng mới, nơi đây còn là chốn lưu giữ và nuôi dưỡng những giá trị truyền thống của địa phương”.

Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “Home tour: A restored 18th-century Oaxacan farmhouse designed to foster artistic collaborations” của Jennifer Choo, đăng trên Tatler Singapore

ĐỌC THÊM

Home tour: Không gian nghỉ dưỡng mộc mạc và hiện đại giữa rừng gần Istanbul

KTS Trần Lê Quốc Bình và sự kết nối với kiến trúc thiên nhiên bền vững

Home tour: NTK Gillian Gillies đưa thiên nhiên vào không gian sống hiện đại ở Toronto