Cover กุลภัทร ยันตรศาสตร์ สถาปนิกชาวไทย ผู้ออกแบบศูนย์ศิลปะร่วมสมัย Contemporary Art Center ในกรุงมะนิลาที่กำลังจะก่อสร้าง (ภาพ: Ayala Foundation)
กุลภัทร ยันตรศาสตร์ สถาปนิกชาวไทย ผู้ออกแบบศูนย์ศิลปะร่วมสมัย Contemporary Art Center ในกรุงมะนิลาที่กำลังจะก่อสร้าง (ภาพ: Ayala Foundation)
1 / 1
สถาปนิกชาวไทยมากฝีมือ กุลภัทร ยันตรศาสตร์ คุยถึงภารกิจการออกแบบ Contemporary Art Center ศูนย์ศิลปะร่วมสมัยแห่งใหม่ในกรุงมะนิลาโดยมูลนิธิ Ayala Foundation รวมถึงแรงบันดาลใจเบื้องหลังการทำงานของ WHY Architecture และเหตุผลที่การออกแบบเพื่อความยั่งยืนนั้นสำคัญกว่าที่เคยเป็นมา
Tatler ได้มีโอกาสพูดคุยกับ กุลภัทร ยันตรศาสตร์ ผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการฝ่ายสร้างสรรค์ของ WHY Architecture ถึงความตั้งใจล่าสุดของเขาที่จะสร้างสรรค์สถาปัตยกรรมที่ผสานธรรมชาติ ศิลปะ และตัวอาคารเข้าไว้ด้วยกันอย่างกลมกลืน โดยมีเป้าหมายเพื่อมอบประสบการณ์ที่ไร้รอยต่อระหว่างพื้นที่ในอาคารและพื้นที่ภายนอกให้กับชาวฟิลิปปินส์ กุลภัทรตั้งใจทลายขีดจำกัดของภูมิทัศน์และสิ่งปลูกสร้าง โดยเชื้อเชิญให้ธรรมชาติไหลเวียนเข้ามาโอบล้อมโครงสร้างอาคารที่กำลังจะสร้างขึ้นในเร็วๆ นี้
Contemporary Art Center ซึ่งเป็นโครงการของ Ayala Foundation มีกำหนดแล้วเสร็จในปี 2027 และจะกลายเป็นศูนย์กลางแห่งใหม่ของวงการทัศนศิลป์ในย่าน Circuit Makati ของฟิลิปปินส์ ตัวอาคารมีพื้นที่ใช้สอย 2,200 ตารางเมตร ประกอบด้วยแกลเลอรี่สามแห่งบนสองชั้น และพื้นที่กลางแจ้งอีก 400 ตารางเมตรสำหรับจัดแสดงผลงานศิลปะสาธารณะ งานอีเวนต์ และกิจกรรมอื่นๆ โดยกุลภัทร สถาปนิกผู้มีสำนักงานหลักอยู่ที่ลอสแอนเจลิส จะทำงานร่วมกับ เอ็ด คัลมา (Ed Calma) สถาปนิกชาวฟิลิปปินส์ที่มีชื่อเสียง เพื่อร่วมกันสร้างสรรค์โครงการนี้
อ่านเพิ่มเติม: 5 สิ่งที่ต้องรู้เกี่ยวกับ Liu Jiakun สถาปนิกผู้คว้ารางวัล Pritzker Prize 2025
Above ภาพจำลองอาคารศูนย์ศิลปะร่วมสมัย Contemporary Art Center ในย่าน Circuit Makati (ภาพ: Ayala Foundation)
ภาพจำลองอาคารศูนย์ศิลปะร่วมสมัย Contemporary Art Center ในย่าน Circuit Makati (ภาพ: Ayala Foundation)
1 / 1
กุลภัทร ยันตรศาสตร์ เป็นสถาปนิกชาวไทยที่ได้รับการยอมรับในระดับโลกและมีชื่อเสียงจากการออกแบบสถาปัตยกรรมด้านศิลปะและวัฒนธรรม โดยเฉพาะพิพิธภัณฑ์และหอศิลป์ ซึ่งเขามองว่าสถาปัตยกรรมเหล่านี้ควรเป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงผู้คนเข้ากับศิลปะได้อย่างเป็นธรรมชาติ ไม่ใช่แค่กล่องสี่เหลี่ยมที่จัดแสดงงานเพียงอย่างเดียว กุลภัทรจบการศึกษาจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก่อนจะมุ่งหน้าสู่ญี่ปุ่นเพื่อศึกษาต่อในระดับปริญญาโทและปริญญาเอกที่ University of Tokyo และได้ทำงานอย่างใกล้ชิดกับทาดาโอะ อันโด (Tadao Ando) สถาปนิกเจ้าของรางวัล Pritzker Prize เป็นเวลาถึงแปดปี ทำให้เขาซึมซับปรัชญาการออกแบบที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง ก่อนจะก่อตั้ง WHY Architecture ในปี 2004
หลังจากนั้นไม่นาน เขาก็สร้างชื่อจากการออกแบบ Grand Rapids Art Museum ซึ่งเป็นพิพิธภัณฑ์แห่งแรกในอเมริกาเหนือที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน LEED Gold และนั่นเป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางอาชีพกว่าทศวรรษที่ทุ่มเทให้กับการออกแบบพื้นที่สำหรับวงการศิลปะและวัฒนธรรม โดยมีผลงานอันโดดเด่นมากมาย อาทิ การออกแบบแผนกศิลปะไบแซนไทน์และคริสเตียนตะวันออก และเส้นทางโบราณวัตถุโรมันที่พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ กรุงปารีส, ปีกอาคาร Michael C. Rockefeller ที่ Metropolitan Museum of Art, Dib Contemporary Art Center ในกรุงเทพฯ และ Academy Museum of Motion Picture Arts & Sciences ในลอสแอนเจลิส เขายังเป็นสถาปนิกคนแรกที่ได้รับรางวัลศิลปินศิลปาธร ในสาขาการออกแบบเชิงสร้างสรรค์ ประจำ พ.ศ. 2552 ด้วย
อ่านเพิ่มเติม: เปิดดีไซน์ 7 โรงแรมหรูระดับโลก ที่เปลี่ยนการเข้าพักให้กลายเป็นงานศิลป์
Above กุลภัทร ยันตรศาสตร์ ผู้ก่อตั้งบริษัท WHY Architecture (ภาพ: WHY Architecture)
กุลภัทร ยันตรศาสตร์ ผู้ก่อตั้งบริษัท WHY Architecture (ภาพ: WHY Architecture)
1 / 1
ด้วยพื้นเพที่เติบโตในประเทศไทย ทำให้กุลภัทรรู้สึกถึงความเชื่อมโยงกับวิถีชีวิตของชาวฟิลิปปินส์ที่ใช้ชีวิตกลมกลืนกับธรรมชาติ “ผมเริ่มวาดภาพในหัวว่าศูนย์แห่งนี้ควรจะเป็นเหมือนที่พักพิง ที่คุณสามารถสร้างสรรค์งานศิลปะได้ทั้งภายในและภายนอก แต่ยังคงอยู่ภายใต้หลังคาเดียวกัน ผมยังชอบไอเดียของการมีต้นปาล์มสวยๆ อยู่กลางอาคาร ซึ่งให้ความรู้สึกเชื้อเชิญและน่าเข้ามาพักผ่อนใต้ร่มเงา พร้อมรับลมเย็นจากแม่น้ำ Pasig” เขากล่าว
แนวคิดเรื่องการออกแบบที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของผู้คนนี้ ไม่ได้เพียงมาจากพื้นฐานของเขาในประเทศไทยเท่านั้น แต่ยังมาจากประสบการณ์อันงดงามในญี่ปุ่นด้วย “Contemporary Art Center ควรจะได้รับการออกแบบโดยอิงจากความละเอียดอ่อนของผู้คนที่นี่ แต่ละคนย่อมรู้ว่าวัฒนธรรมของประเทศตัวเองเป็นอย่างไร มันไม่ควรจะเป็นสิ่งแปลกปลอมที่ถูกนำเข้ามาในชุมชน” สถาปนิกอธิบาย
Above ภาพจำลองสถาปัตยกรรมของศูนย์ศิลปะร่วมสมัยที่กำลังจะสร้างขึ้นในเร็วๆ นี้ที่ Circuit Makati (ภาพถ่าย: Ayala Foundation)
ภาพจำลองสถาปัตยกรรมของศูนย์ศิลปะร่วมสมัยที่กำลังจะสร้างขึ้นในเร็วๆ นี้ที่ Circuit Makati (ภาพถ่าย: Ayala Foundation)
1 / 1
สิ่งหนึ่งที่ผสานรวมผลงานการออกแบบของกุลภัทรเข้าไว้ด้วยกันอย่างเป็นเอกภาพ คือความมุ่งมั่นที่จะแสดง ‘ความรู้สึกของสถานที่’ ออกมา
“Contemporary Art Center ควรจะให้ความรู้สึกเหมือนมันเติบโตมาจากผืนดินของฟิลิปปินส์” เขาให้สัมภาษณ์กับ Tatler ถึงกระบวนการทำงาน กุลภัทรจึงได้ทุ่มเททำความเข้าใจรูปแบบการออกแบบดั้งเดิมและมรดกทางวัฒนธรรมของฟิลิปปินส์ ทั้งในด้านงานฝีมือ ศิลปะการแสดง และศิลปะสิ่งทอ
ในยุคแรกเริ่มที่ก่อตั้ง WHY Architecture โลกของพิพิธภัณฑ์ยังไม่มีใครพูดถึงเรื่องความยั่งยืนเลย “ตอนนั้นทุกอย่างแตกต่างไปจากตอนนี้อย่างสิ้นเชิง เราจึงเริ่มผสมผสานการออกแบบกับศิลปะเข้าด้วยกัน โดยมีเป้าหมายเพื่อยกระดับและสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้คน แต่ในขณะเดียวกันก็ต้องมีประสิทธิภาพและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมของผู้คนและของโลก” กุลภัทรเล่าถึงการเปลี่ยนแปลงความคิดที่ผู้คนมีต่อความยั่งยืนในช่วงแรกๆ
Above ภาพจำลองสถาปัตยกรรมของศูนย์ศิลปะร่วมสมัยที่กำลังจะสร้างขึ้นในเร็วๆ นี้ที่ Circuit Makati (ภาพถ่าย: Ayala Foundation)
ภาพจำลองสถาปัตยกรรมของศูนย์ศิลปะร่วมสมัยที่กำลังจะสร้างขึ้นในเร็วๆ นี้ที่ Circuit Makati (ภาพถ่าย: Ayala Foundation)
1 / 1
การเปลี่ยนแปลงกรอบความคิดของผู้คนไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับสตูดิโอสถาปัตยกรรมขนาดเล็ก แต่กุลภัทรมีความเชื่ออย่างแรงกล้าในทีมงานเล็กๆ ของเขาที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม และนั่นได้เปิดโอกาสอันยิ่งใหญ่ให้เขาได้สำรวจและสร้างสรรค์ความเป็นไปได้ใหม่ๆ
สิ่งที่ทำให้กุลภัทรรู้สึกตื่นเต้นกับโครงการนี้คือการได้เปลี่ยนสถานที่แห่งประวัติศาสตร์ให้มีความหมายยิ่งขึ้น ย่าน Circuit Makati เคยเป็นที่ตั้งของสนามแข่งม้า Santa Ana Park ตลอดช่วงศตวรรษที่ 20 ก่อนที่ Ayala Land จะเข้ามาพัฒนาเป็นพื้นที่แบบผสมผสาน ซึ่งมอบโอกาสให้กุลภัทรได้ดึงรากเหง้าทางประวัติศาสตร์ของชุมชนที่ก่อตัวขึ้นรอบๆ แม่น้ำกลับคืนมา ซึ่งเขามองว่าเป็นเสมือนเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงชีวิตของเมือง
Above กุลภัทร ยันตรศาสตร์ ผู้ก่อตั้งบริษัท WHY Architecture (ภาพ: WHY Architecture)
กุลภัทร ยันตรศาสตร์ ผู้ก่อตั้งบริษัท WHY Architecture (ภาพ: WHY Architecture)
1 / 1
“ศิลปะไม่ใช่แค่ภาพวาดบนผนังเท่านั้น” กุลภัทรกล่าว “เมื่อเราวาดภาพสถานที่แห่งนี้ให้เป็นศูนย์รวมของชุมชนศิลปะและผู้ที่สนใจ เรานึกภาพมันเหมือนเป็นการปรุงวัฒนธรรมต่างๆ เข้าด้วยกัน ผมรู้ว่าหลายคนรู้สึกว่าพิพิธภัณฑ์เป็นสถานที่ที่เข้าถึงยาก เราเลยต้องการจะท้าทายความเชื่อเดิมๆ นี้ครับ”
This story was originally written in English by Franz Sorilla IV.
ต้นฉบับเขียนเมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม 2025 โดย Franz Sorilla IVn โปรดคลิกที่นี่เพื่อดูเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษ
อ่านเพิ่มเติม:
5 เมกะเทรนด์การออกแบบ ที่จะพลิกโฉมโลกสถาปัตยกรรมและที่อยู่อาศัยแห่งอนาคต
Antoine Besseyre des Horts กับปรัชญาการออกแบบบ้านในอุดมคติที่ผสานเทคโนโลยี ธรรมชาติ และหัวใจของผู้คน
ชุติมา เกตุพงษ์ชัย ผู้ช่วยบรรณาธิการประจำ Tatler Thailand ดูแลเนื้อหาสถาปัตยกรรม งานออกแบบ และไลฟ์สไตล์ เธอเล่าเรื่องบ้านและพื้นที่รอบตัวในฐานะแรงบันดาลใจที่ซ่อนอยู่ในชีวิตประจำวัน ผ่านบริบทร่วมสมัย
