Cover Tại Expo 2025 diễn ra ở Osaka, ba công ty kiến trúc hàng đầu thế giới - Kengo Kuma and Associates, Foster + Partners và DP Architects - đang góp phần tái hiện bản sắc quốc gia qua những công trình sáng tạo giàu tính biểu tượng

Tatler trò chuyện cùng Kengo Kuma and Associates, Foster + Partners và DP Architects - ba văn phòng kiến trúc đứng sau các gian nhà triển lãm tại Osaka Expo, để lắng nghe cảm hứng sáng tạo, thông điệp họ gửi gắm tới hàng triệu khách tham quan, và cách những ý tưởng ấy có thể định hình tư duy thiết kế trong tương lai

Mỗi năm năm một lần, The World Expo (Triển lãm Thế giới) lại mở ra cánh cửa dẫn lối đến tương lai.

Từ lần đầu tiên được tổ chức tại Crystal Palace, London vào năm 1851, cho đến những mái vòm nổi bật của Expo 2020 Dubai, The World Expo luôn là nơi tôn vinh niềm tự hào dân tộc và thành tựu công nghệ, đồng thời là không gian thử nghiệm các ý tưởng có khả năng thay đổi cách con người sống, xây dựng và kết nối trong tương lai. Những gian pavilions quốc gia không chỉ là công trình tạm thời, mà như những bản thiết kế mở đầu cho thành phố tương lai, những mẫu hình kiến trúc hòa hợp với khí hậu và các xu hướng sống mới.

Khai mạc từ tháng 4 và kéo dài đến tháng 10 tại Osaka, Expo 2025 mang chủ đề Designing Future Society for Our Lives. Kiến trúc sư Sou Fujimoto - người đảm nhiệm vai trò tổng đạo diễn thiết kế cho toàn bộ khu triển lãm - đã kiến tạo nên một công trình mang tính biểu tượng: Grand Ring. Vòng tròn khổng lồ này ôm trọn hòn đảo nhân tạo Yumeshima, nơi diễn ra sự kiện, trở thành hình ảnh trực quan thể hiện tinh thần kết nối, bền vững và hướng tới tương lai mà triển lãm muốn truyền tải.

Khi tâm điểm kiến trúc thế giới đổ dồn về thành phố Osaka, chúng tôi đã trò chuyện cùng ba kiến trúc sư đứng sau các gian nhà triển lãm quốc gia, để lắng nghe cảm hứng sáng tạo, thông điệp họ gửi gắm tới hàng triệu khách tham quan, và cách những ý tưởng ấy có thể định hình tư duy thiết kế trong tương lai.

Kengo Kuma and Associates: Pavilion Bồ Đào Nha và Qatar

Tatler Asia
Above Nhà triển lãm Qatar do Kengo Kuma and Associates thiết kế

Là một trong những kiến trúc sư có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới, Kengo Kuma - nhà sáng lập văn phòng kiến trúc cùng tên đặt trụ sở tại Tokyo - được biết đến với triết lý thiết kế đề cao sự giao hòa giữa công trình và thiên nhiên. Tại Expo 2025, ông đảm nhiệm thiết kế hai gian triển lãm quốc gia cho Bồ Đào Nha và Qatar, mỗi pavilion là một lời hồi đáp tinh tế trước địa lý, lịch sử và chất liệu bản địa của từng vùng đất.

“Bồ Đào Nha có nhiều điểm tương đồng với Nhật Bản, cả về địa lý lẫn khí hậu”, Kuma chia sẻ với Tatler. “Cả hai đều nằm gần biển, có nhiều núi, và đều đón nhận luồng gió đặc trưng thổi từ biển vào đất liền”. Chính mối liên hệ nguyên sơ ấy đã truyền cảm hứng cho thiết kế gian triển lãm Bồ Đào Nha - nơi những sợi dây thừng, gợi nhắc quá khứ hàng hải của quốc gia, được treo lơ lửng từ công trình, để người tham quan không chỉ nhìn ngắm, mà còn cảm nhận được luồng khí và dòng chảy lịch sử đang chuyển động qua từng sợi dây, từng khoảng không.

Với gian triển lãm Qatar, Kuma tìm thấy cảm hứng từ dhow - loại thuyền buồm gỗ truyền thống của Ả Rập. “Tôi vẫn nhớ khoảnh khắc bắt gặp một chiếc dhow ở Qatar, và thấy kinh ngạc vì nó giống thuyền Nhật Bản một cách kỳ lạ”, ông chia sẻ. Từ đó, những hình ảnh về nước, gỗ và đại dương mênh mông trở thành trọng tâm thiết kế. “Không gian triển lãm được bao quanh bởi nước, như thể đang lơ lửng giữa biển khơi. Tôi muốn người tham quan thực sự cảm nhận được hơi thở của đại dương”.

Cả hai gian triển lãm đều sử dụng vật liệu tự nhiên - một dấu ấn đặc trưng trong phong cách thiết kế của Kuma, đồng thời cũng là lời đối thoại trực tiếp với môi trường nơi diễn ra sự kiện. “Các công trình tại Expo đều là nhân tạo, vì vậy, việc đưa vào càng nhiều yếu tố tự nhiên càng quan trọng với chúng tôi”, ông chia sẻ.

Dù các trưng bày bên trong đều cuốn hút, Kuma nhấn mạnh: “Chúng tôi muốn khẳng định rằng, ngay cả không gian dẫn lối đến công trình cũng xứng đáng được thưởng lãm”. Ông và các cộng sự mong muốn mang đến cho người tham quan cảm giác như thể họ đã thực sự đặt chân đến quốc gia ấy - một trải nghiệm trọn vẹn, hiếm có và khó thể tái lập ở bất kỳ nơi nào khác.

Với Kuma, Expo 2025 là cơ hội để suy ngẫm lại về mối quan hệ giữa thiết kế và tự nhiên. “Triển lãm lần này là dịp để giới thiệu những mô hình đô thị và khả năng sống mới trong bối cảnh khủng hoảng môi trường”, ông nói. “Khách tham quan có thể chiêm nghiệm xem mối quan hệ giữa kiến trúc và thiên nhiên nên là gì”.

Foster + Partners: Pavilion Ả Rập Saudi

Tatler Asia
Above Nhà triển lãm Ả Rập Saudi do Foster + Partners thiết kế

Foster + Partners - văn phòng kiến trúc danh tiếng tại London, được biết đến với những công trình mang đậm dấu ấn công nghệ - là đơn vị thiết kế gian triển lãm Ả Rập Saudi tại Expo 2025. Công trình là sự giao thoa giữa truyền thống và tư duy mô-đun hiện đại, mở ra một tầm nhìn hướng tới tương lai.

“Chúng tôi lấy cảm hứng từ quy mô của các ngôi làng tại Saudi Arabia và cách chúng phản ứng một cách tự nhiên với nhu cầu về sự thoải mái của con người”, Luke Fox - Đối tác điều hành cấp cao kiêm trưởng studio tại Foster + Partners - chia sẻ. Bằng việc nghiên cứu cách tổ chức không gian và tỷ lệ đường phố trong các khu dân cư truyền thống, nhóm thiết kế đã tái hiện tinh thần ấy vào nhà triển lãm, tạo nên một hành trình khám phá gợi cảm giác như đang dạo bước qua một ngôi làng Saudi đương đại.

Không chỉ tái hiện văn hóa bản địa, nhà triển lãm còn là một thành tựu kỹ thuật về tính bền vững. “Chúng tôi có 13 tháng để hoàn thiện công trình, vì vậy cần một hệ thống thật nhẹ, bền vững và dễ thi công”, Fox giải thích. Một trong những điểm nổi bật là hệ mặt đứng dạng mô-đun - sử dụng đá Saudi nhẹ - có thể tháo lắp linh hoạt, dễ dàng tái cấu trúc cho những mục đích sử dụng sau này. “Quy trình thiết kế và sản xuất cũng góp phần mang đến diện mạo như thể công trình đã ở đó từ rất lâu - một vẻ đẹp bền vững theo thời gian”.

Đây không phải lần đầu tiên Foster + Partners tham gia thiết kế các nhà triển lãm tại một triển lãm Expo; trước đó, công ty đã đóng vai trò quan trọng trong việc thiết kế nhà triển lãm của UAE và Qatar tại Expo 2020 Dubai. Khi nhìn lại những dự án này, Fox chia sẻ: “Các triển lãm Expo là một cơ hội tuyệt vời để các quốc gia giới thiệu bản sắc của mình dưới ánh đèn sân khấu toàn cầu”.

Với Saudi Arabia, nhà triển lãm tại Expo 2025 không chỉ là một công trình kiến trúc, mà còn là một cây cầu văn hóa. “Không gian này được thiết kế để tạo ra những kết nối sâu sắc giữa công chúng Nhật Bản và Saudi Arabia - một quốc gia với lịch sử lâu đời, những bước tiến vượt bậc trong hiện tại, cùng với các nghệ sĩ và nhạc sĩ tài năng. Mỗi yếu tố đều kích thích tất cả các giác quan, cho phép khách tham quan trải nghiệm tinh thần đích thực của vương quốc này”.

DP Architects: Pavilion của Singapore

Tatler Asia
Above Nhà triển lãm Singapore tại Expo 2025 do DP Architects thiết kế

Nhà triển lãm Singapore của DP Architects tại Expo 2025 không chỉ mang đến một hình ảnh của hòn đảo nhỏ bé mà còn là một biểu tượng sống động, sáng tạo và bền vững. Công trình này thể hiện một mối liên kết sâu sắc với cộng đồng và các giá trị địa phương.

“Nhà triển lãm Singapore là hiện thân vượt lên trên thực tế của ‘chấm đỏ nhỏ’ - thuật ngữ mang tính yêu thương, tượng trưng cho ảnh hưởng lớn lao và tham vọng cao cả của Singapore”, ông Seah Chee Huang, CEO của DP Architects và trưởng nhóm kiến trúc nhà triển lãm Singapore tại Expo 2025, chia sẻ. “Công trình phản ánh sự theo đuổi không ngừng nghỉ của thành phố - quốc gia này đối với đổi mới, khả năng phục hồi và những giải pháp bền vững”.

Tatler Asia
Above Nhà triển lãm Singapore tại Expo 2025 do DP Architects thiết kế

Tại trung tâm nhà triển lãm Singapore là The Dream Sphere, một tác phẩm trung tâm thể hiện khát vọng chung của quốc gia này về một tương lai hòa nhập và thịnh vượng hơn. Được bao phủ bởi các đĩa nhôm tái chế, trong đó 70% là chất thải sau tiêu dùng, mặt tiền của The Dream Sphere lấy cảm hứng từ seigaiha, họa tiết sóng truyền thống của Nhật Bản. Đồng thời, nó cũng gợi nhớ đến phong tục treo các tấm bảng gỗ khắc lời ước nguyện trong văn hóa Nhật Bản. “Biểu tượng này không chỉ thể hiện sự đỉnh cao của những giấc mơ mà còn là mong muốn chung của mọi người để biến những giấc mơ này thành hiện thực như một quốc gia đoàn kết”, ông Seah chia sẻ.

Bền vững là một trong những nguyên tắc cốt lõi của nhà triển lãm Singapore tại Expo 2025. Cấu trúc này tích hợp các hệ thống tiết kiệm nước, năng lượng tái tạo và các bộ phận được thiết kế dễ dàng lắp ráp và tháo dỡ, nhằm tái sử dụng sau khi Expo kết thúc. “Nhà triển lãm này minh họa cách Singapore nỗ lực vượt qua giới hạn trong việc xây dựng một thế giới bền vững và hòa nhập hơn”, ông Seah chia sẻ.

Tatler Asia
Above Nhà triển lãm Singapore tại Expo 2025 do DP Architects thiết kế

Du khách sẽ được trải qua một hành trình dài qua ba chương. Chương đầu tiên giới thiệu những giấc mơ của Singapore, được thể hiện sinh động qua hoạt hình và câu chuyện. Chương thứ hai khám phá ý tưởng xây dựng một mái nhà tương lai cho tất cả mọi người thông qua nghệ thuật, điện ảnh và các tác phẩm tương tác. Chương cuối cùng mời du khách đóng góp những giấc mơ của riêng mình vào một mái vòm 360 độ, nơi có các cài đặt âm thanh đầy ấn tượng. Khi hành trình kết thúc, du khách sẽ bước vào The Dream Forest, một ốc đảo yên tĩnh của cây cối và nghệ thuật. Là một biểu hiện của sứ mệnh trở thành thành phố của thiên nhiên, thiết kế của nhà triển lãm cũng phản ánh niềm tin của Singapore vào các môi trường đô thị “linh hoạt, tiết kiệm tài nguyên và gắn kết sâu sắc với sức khỏe của con người và hành tinh”.


Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “How Osaka Expo’s leading architects redefined national pavilions” của Andrea Lo, đăng trên Tatler Hong Kong

ĐỌC THÊM

Home tour: Cảm hứng điện ảnh trong nhà mới của Nhà sáng lập Bar Leone tại Hong Kong

Home tour: Biệt thự hồ bơi ba tầng nằm trên ranh giới giữa sự riêng tư và kết nối

Tuân Lê, Giám đốc Sáng tạo The Lab Saigon: “Có những cơ hội tôi ước mình đã không từ chối”

Topics

Gia Phuc
Lifestyle Editor, Tatler Vietnam
Tatler Asia

As Tatler Vietnam's Lifestyle Editor, I'm basically a well-groomed cat with a serious knack for pouncing on the latest lifestyle news and purr-worthy art.