Cover ตั้งแต่ Weissenhof Estate ไปจนถึงคอลเลกชั่นสมัยใหม่ของ Knoll เก้าอี้ MR10 โดย Mies ยังคงสร้างประวัติศาสตร์การออกแบบต่อไป (ภาพถ่าย: Knoll)
ตั้งแต่ Weissenhof Estate ไปจนถึงคอลเลกชั่นสมัยใหม่ของ Knoll เก้าอี้ MR10 โดย Mies ยังคงสร้างประวัติศาสตร์การออกแบบต่อไป (ภาพถ่าย: Knoll)
1 / 1
พบกับเก้าอี้คานยื่น 7 รุ่นในตำนาน ที่พลิกโฉมวงการเฟอร์นิเจอร์ และนิยามใหม่แห่งการออกแบบยุคโมเดิร์น ตั้งแต่ S 33 ของ Mart Stam ไปจนถึงผลงานล้ำสมัยของ Verner Panton
เมื่อเก้าอี้คานยื่นที่ทำจากโลหะทรงท่อตัวแรกเปิดตัวต่อสาธารณะปลายทศวรรษ 20 ผลตอบรับที่ได้คือความไม่เชื่อว่าจะเป็นจริงได้ เป็นไปได้อย่างไรที่เก้าอี้ซึ่งมีขารองรับแค่ด้านเดียวจะรับน้ำหนักผู้นั่งได้ คำตอบอยู่ที่การใช้คุณสมบัติของวัสดุได้อย่างชาญฉลาด โดยเฉพาะอย่างยิ่งความแข็งแรงต่อแรงดึงของโลหะ ตลอดจนการคิดถึงหลักโครงสร้างอีกครั้งอย่างลึกซึ้ง เกือบหนึ่งศตวรรษถัดมา เก้าอี้คานยื่นแบบนี้ยังคงติดอันดับนวัตกรรมที่เป็นที่จดจำมากที่สุดในการออกแบบเฟอร์นิเจอร์ และได้เปลี่ยนความคาดหวังที่เรามีต่อที่นั่งในระดับรากฐานไปเลย
หลักการคานยื่นในเฟอร์นิเจอร์ปรากฏขึ้นจากการพัฒนาเชิงสถาปัตยกรรมที่กว้างขึ้น ที่ซึ่งนักออกแบบแนวโมเดิร์นนิสต์เสาะหาหนทางในการแสดงออกถึงยุคอุตสาหกรรมใหม่ผ่านความบางเบาในเชิงพื้นที่และความซื่อตรงในเชิงวัสดุ แนวทางเชิงโครงสร้างของชิ้นงานนี้ไม่เพียงนำเสนอความใหม่ในเชิงภาพ แต่ยังรวมถึงข้อได้เปรียบทางเออร์โกโนมิกส์ที่จริงแท้อีกด้วย ความโค้งงอที่ควบคุมได้ของเก้าอี้คานยื่นที่ได้รับการออกแบบมาอย่างดีนี้ มอบความสบายที่ตอบสนองต่อสรีระในแบบที่เก้าอี้แข็งทื่อไม่อาจเทียบได้ พบกับเก้าอี้ 7 รุ่นที่ยังคงรักษาคุณสมบัตินี้ไว้ได้อย่างดีผ่านวงจรเศรษฐกิจ รสนิยมที่เปลี่ยนไป และการปฏิวัติในเชิงเทคโนโลยี
อ่านเพิ่มเติม: ย้อนเวลาสู่ยุค Y2K เพื่อถอดรหัสเทรนด์การออกแบบที่กลับมาสร้างแรงบันดาลใจใหม่
Mart Stam S 33/S 34 (1926) – the original tubular steel cantilever
เก้าอี้ Mart Stam S 34 คืองานดีไซน์รุ่นบุกเบิกและยังคงเป็นสัญลักษณ์ของเฟอร์นิเจอร์สไตล์โมเดิร์นนิสต์ (ภาพ: Thonet)
1 / 2
เมื่อ Mart Stam สถาปนิกชาวดัตช์ งอท่อส่งแก๊สให้เป็นรูปทรงของเก้าอี้ เขาแทบไม่ได้คาดหวังว่าเขากำลังรังสรรค์ เก้าอี้ประเภทที่เรียกว่าเก้าอี้คานยื่น ที่ยืนยงผ่านมาหลายยุคหลายสมัยแล้ว
Above รูปทรงเรียบง่ายแต่ส่งผลรุนแรง เก้าอี้ S 33 ของ Mart Stam คือตัวอย่างของนวัตกรรมแบบ Bauhaus (ภาพ: Thonet)
Above ด้วยองค์ประกอบความเป็นเรขาคณิตที่เรียบง่าย เก้าอี้ S 33 ของ Mart Stam ได้วางมาตรฐานใหม่ให้กับงานออกแบบ
เฟอร์นิเจอร์ยุคใหม่ (ภาพ: Thonet)
รูปทรงเรียบง่ายแต่ส่งผลรุนแรง เก้าอี้ S 33 ของ Mart Stam คือตัวอย่างของนวัตกรรมแบบ Bauhaus (ภาพ: Thonet)
1 / 2
เก้าอี้รุ่น S 33/S 34 ของเขาได้วางรากฐานการศึกษาเกี่ยวกับรูปแบบและสัญลักษณ์ของคานยื่นผ่านนวัตกรรมการสร้างโลหะแบบท่อและความชัดเจนในเชิงเรขาคณิต
อ่านเพิ่มเติม: Comme des Garçons เปิดตัวเก้าอี้จากยุค 1980s โดย Rei Kawakubo อีกครั้ง
Marcel Breuer Cesca chair/ S 32 (1928) – the versatile classic
Above เก้าอี้ S 32 โดย Marcel Breuer พิสูจน์ว่าการออกแบบที่ดีจะก้าวข้ามกระแสและเทรนด์ (ภาพ: Thonet)
Above เก้าอี้ Cesca ที่บุด้วยเบาะโดย Breuer นั้นใช้งานได้จริง ยืดหยุ่น และมีสไตล์ตลอดกาล (ภาพ: Thonet)
เก้าอี้ S 32 โดย Marcel Breuer พิสูจน์ว่าการออกแบบที่ดีจะก้าวข้ามกระแสและเทรนด์ (ภาพ: Thonet)
1 / 2
รูปทรงที่เป็นเส้นสายปราศจากการตกแต่งแบบที่เคยมีมาในอดีต เป็นตัวแทนถึงความสะอาดแบบโมเดิร์นที่ถือเป็นการแหกขนบดั้งเดิม
Thonet ซึ่งยังคงผลิตเก้าอี้คานยื่นอันเป็นตำนานในทุกวันนี้ ตระหนักถึงความสำคัญทั้งสองประการในฐานะชิ้นงานที่ใช้งานได้จริงและเป็นหลักไมล์สำคัญของวงการออกแบบ
จากห้องอาหารสู่ห้องประชุมคณะกรรมการ: เก้าอี้ S 32 ของ Marcel Breuer คือชิ้นงานมาสเตอร์พีซสไตล์โมเดิร์น (ภาพ: Thonet)
1 / 2
ทุกวันนี้ Thonet ยังคงผลิตเก้าอี้ S 32 ในขณะที่ Knoll ผลิตเก้าอี้ Cesca เพื่อให้แน่ใจว่างานดีไซน์อันโดดเด่นของ Breuer จะยังคงเป็นสิ่งที่เข้าถึงได้ทั่วโลก
สมดุลที่เกิดขึ้นอย่างพิถีพิถันนี้อธิบายถึงความสามารถในการปรับเปลี่ยนของเก้าอี้สไตล์นี้ได้ในหลายบริบท จากห้องกินข้าวในที่พักอาศัยสู่ห้องประชุมคณะกรรมการในองค์กร และตอกย้ำถึงสถานะอันยืนหยัดมั่นคงของมันในฐานะงานออกแบบสไตล์โมเดิร์นที่แสนคลาสสิก
อย่าพลาด: ภายในบ้านศิลปะที่น่าทึ่งที่สุดในโลก: 5 ที่พักอาศัยที่สถาปัตยกรรมมอบคอลเลกชันอันล้ำค่า
Ludwig Mies van der Rohe MR10 chair (1927) – the refined expression
เก้าอี้ MR10 โดย Miles ยังคงมีอิทธิพลต่อประวัติศาสตร์งานดีไซน์ นับตั้งแต่พิพิธภัณฑ์ไวส์เซนฮอฟเอสเตตสู่คอลเลกชั่นแสนโมเดิร์นของ Knoll (ภาพ: Knoll)
1 / 2
น้อยคือมากคือหลักการนำทางของ Mies van der Rohe และเก้าอี้คานยื่น MR10 ของเขาก็มักถูกเรียกว่าเก้าอี้ Weissenhof หลังจากมีการเปิดตัวเก้าอี้รุ่นนี้ที่งานนิทรรศการที่ไวส์เซนฮอฟเอสเตตในปี 1927 ซึ่งแสดงให้เห็นว่าเขาได้ประยุกต์แนวคิดเช่นนี้เข้ากับงานออกแบบเฟอร์นิเจอร์ได้อย่างแม่นยำได้อย่างไร
Above เก้าอี้ MR10 ของ Mies van der Rohe หรือที่เรียกอีกอย่างว่าเก้าอี้ Weissenhof เป็นตัวอย่างความสง่างามของโรงเรียน Bauhaus ที่ทำจากเหล็กโค้ง (ภาพ: Knoll)
Above เก้าอี้ MR10 ผสมผสานความเรียบง่ายที่ใช้งานได้จริงเข้ากับรูปทรงที่ไหลลื่น—ผลงานที่ดีที่สุดของ Mies van der Rohe (ภาพ: Knoll)
เก้าอี้ MR10 ของ Mies van der Rohe หรือที่เรียกอีกอย่างว่าเก้าอี้ Weissenhof เป็นตัวอย่างความสง่างามของโรงเรียน Bauhaus ที่ทำจากเหล็กโค้ง (ภาพ: Knoll)
1 / 2
Mies ยกระดับผลงานเชิงโครงสร้างและความงดงามในรูปลักษณ์ที่มองเห็นได้ด้วยการนำความโค้งมนที่ไหลลื่นมาสู่รูปทรงแบบคานยื่น
การขัดเกลาที่แนบเนียนจนแทบจะบอกไม่ได้หากมองดูอย่างเร็วๆ แต่สัมผัสได้ทันทีหากได้ลองนั่ง เป็นตัวอย่างที่สะท้อนความเชื่อมั่นของเขาว่า “พระเจ้าอยู่ในรายละเอียด” มาวันนี้ Knoll ยังคงผลิตเก้าอี้ MR10 ในฐานะส่วนหนึ่งของคอลเลกชั่น Mies van der Rohe ซึ่งเป็นการอนุรักษ์ตำนานชิ้นงาน Bauhaus ที่แสนประณีตไว้
อ่านเพิ่มเติม: 7 เทรนด์การออกแบบสไตล์สแกนดิเนเวียน ที่ทรงอิทธิพลในแวดวงดีไซน์
Thonet S 411 (1930s) – the comfortable compromise
เก้าอี้ S 411 ของ Thonet ซึ่งรังสรรค์ขึ้นในทศวรรษที่ 30 ยังคงเป็นตัวอย่างที่หยัดยืนของเออร์โกโนมิกส์สไตล์ โมเดิร์นนิสต์ (ภาพ: Thonet)
1 / 3
ในขณะที่งานออกแบบเก้าอี้คานยื่นในช่วงแรกๆ ให้ความสำคัญกับความบริสุทธิ์อย่างเป็นทางการมากกว่าความนั่งสบายแบบเสริมเบาะ เก้าอี้ S 411 แสดงให้เห็นว่าหลักการเชิงโครงสร้างสามารถปรับให้เข้ากับสัดส่วนที่กว้างขึ้นและการหุ้มเบาะได้อย่างไร
Above ด้วยที่นั่งเสริมเบาะและโครงเหล็ก เก้าอี้ Thonet S 411 คือผลงานชิ้นเอกในการออกแบบสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นความสบาย (ภาพ: Thonet)
Above เก้าอี้ Thonet S 411 จับคู่หลักการแบบ Bauhaus กับความสบายของการหุ้มเบาะ เพื่อเสน่ห์ดึงดูดแบบไร้กาลเวลา (ภาพ: Thonet)
ด้วยที่นั่งเสริมเบาะและโครงเหล็ก เก้าอี้ Thonet S 411 คือผลงานชิ้นเอกในการออกแบบสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นความสบาย (ภาพ: Thonet)
1 / 2
เก้าอี้ S 411 ที่มีโครงท่อเหล็กดูขึงขังขึ้นอีกนิดและช่วยรองรับพื้นผิวของเบาะผ้าหรือเบาะบุหนังได้อย่างพอเพียง ได้เชื่อมโยงนวัตกรรมแนวโมเดิร์นเข้ากับความคาดหวังตามธรรมเนียมที่มีต่อความสบายยามนั่ง ซึ่ง Thonet ยังคงผลิตออกมาจนถึงทุกวันนี้
Alvar Aalto 42 armchair (1932) – the Scandinavian interpretation
เก้าอี้ 42 โดย Alvar Aalto แสดงให้เห็นว่าการสร้างเก้าอี้คานยื่นสามารถดูสวยงาม เป็นธรรมชาติ และทนทานได้ (ภาพ: Artek)
1 / 2
Alvar Aalto สถาปนิกชาวฟินแลนด์ ตีความหลักการเก้าอี้คานยื่นผ่านงานลามิเนตไม้เบิร์ชที่ดัดโค้ง ซึ่งถือเป็นการตีความความโมเดิร์นในแบบนอร์ดิกได้อย่างโดดเด่นน่าประทับใจ
สิ่งที่แตกต่างจากชิ้นงานสไตล์ Bauhaus ชิ้นอื่นๆ ของเขาคือ Aalto ให้ความสำคัญกับการใช้วัสดุธรรมชาติและรูปทรงออร์แกนิก ซึ่งเป็นการชี้ให้เห็นว่าวัฒนธรรมการออกแบบในภูมิภาคถูกปรับใช้ให้เข้ากับการเคลื่อนไหวระดับนานาชาติได้อย่างไร
Above เก้าอี้ 42 ของ Aalto ทำจากไม้เบิร์ชลามิเนต และให้คำจำกัดความความสบายแบบโมเดิร์นขึ้นใหม่ ว่ามันมีหน้าตาและให้สัมผัสอย่างไร (ภาพ: Artek)
เก้าอี้ 42 ของ Aalto ทำจากไม้เบิร์ชลามิเนต และให้คำจำกัดความความสบายแบบโมเดิร์นขึ้นใหม่ ว่ามันมีหน้าตาและให้สัมผัสอย่างไร (ภาพ: Artek)
1 / 1
อาร์มแชร์รุ่น 42 ของเขาแสดงให้เห็นว่าการสร้างคานยื่นสามารถไปได้ไกลกว่าการใช้โลหะ โดยนำไปสู่ความงดงามที่อบอุ่นขึ้น ซึ่งส่งอิทธิพลต่อนักออกแบบของสแกนดิเนเวียหลายยุคหลายสมัยอาร์มแชร์ 42 นี้ยังคงมีการผลิตอยู่ในปัจจุบันโดย Artek เพื่ออนุรักษ์ไว้ซึ่งวิสัยทัศน์ของ Aalto ต่อความโมเดิร์นแบบธรรมชาติ
Gerrit Rietveld Zig-Zag chair (1934) – the conceptual reduction
Above เก้าอี้ Zig-Zag ของ Gerrit Rietveld ผสานความเป็นเรขาคณิตแบบสุดโต่งกับรูปทรงที่ใช้งานได้จริง และจัดเป็นตำนานแห่งงานออกแบบแนว De Stijl
เก้าอี้ Zig-Zag ของ Gerrit Rietveld ผสานความเป็นเรขาคณิตแบบสุดโต่งกับรูปทรงที่ใช้งานได้จริง และจัดเป็นตำนานแห่งงานออกแบบแนว De Stijl
1 / 1
Gerrit Rietveld นักออกแบบชาวดัตช์ เข้าหาหลักการของเก้าอี้คานยื่นด้วยความเข้มงวดเชิงกรอบความคิดลักษณะเฉพาะ โดยลดทอนที่นั่งให้เหลือเพียงระนาบที่จำเป็นสี่ด้านที่ถูกจัดวางให้เป็นรูปตัว Z การทำให้เรียบง่ายอย่างสุดโต่งเช่นนี้ซึ่งได้รับอิทธิพลจากกลุ่ม De Stijl ของเขา แสดงให้เห็นว่าความชัดเจนในเชิงโครงสร้างสามารถบรรลุซึ่งการดึงดูดสายตาและการใช้งานได้จริงที่น่าประหลาดใจได้อย่างไร
เก้าอี้ Zig-Zag เป็นทั้งเฟอร์เจอร์และงานประติมากรรมเชิงนามธรรมได้ในเวลาเดียวกัน ซึ่งท้าทายเส้นแบ่งตามขนบเดิมระหว่างศิลปะประยุกต์กับวิจิตรศิลป์ ปัจจุบัน Cassina ผลิตเก้าอี้ Zig-Zag ภายใต้ใบอนุญาตจากมูลนิธิ Rietveld
Verner Panton Panton chair (1967) – the material innovation
เก้าอี้ในตำนานของ Verner Panton เป็นเก้าอี้คานยื่นตัวแรกในประวัติศาสตร์วงการเฟอร์นิเจอร์สมัยใหม่ ที่เป็นงานชิ้นเดียว ทำจากการขึ้นรูปโดยฉีดพลาสติกเข้าไปในแบบพิมพ์ (ภาพ: Vitra)
1 / 3
เก้าอี้ Verner Panton ที่ใช้ชื่อเดียวกับนักออกแบบชาวเดนมาร์กคนนี้ เป็นตัวแทนของช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงในประวัติศาสตร์เก้าอี้คานยื่น เพราะนี่คือเก้าอี้ตัวแรกที่ถูกผลิตขึ้นเป็นงานชิ้นเดียวผ่านการขึ้นรูปด้วยการฉีดพลาสติก
ความก้าวหน้าครั้งสำคัญทางเทคโนโลยีเช่นนี้ที่ประสบผลสำเร็จเกือบ 1 ทศวรรษหลังการทดลองครั้งแรก ทำให้ Panton สามารถรังสรรค์รูปทรงที่ต่อเนื่องได้โดยไม่มีข้อต่อหรือการเชื่อมต่อใดๆ ให้เห็น เก้าอี้รูปตัว S ที่คดโค้งเป็นคลื่นนี้ผลิตโดย Vitra และสะท้อนความเป็นอนาคตนิยมเชิงบวกของทศวรรษ 60 ไว้อย่างเต็มเปี่ยม ในขณะที่เปิดโอกาสความเป็นไปได้ให้การผลิตเป็นจำนวนมาก
This story was originally written in English by Jennifer Choo.
ต้นฉบับเขียนเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2025 โดย Jennifer Choo โปรดคลิกที่นี่เพื่อดูเวอร์ชันภาษาอังกฤษ
อ่านเพิ่มเติม:
โอบรับความอบอุ่น กับเทรนด์การแต่งบ้านแบบ ‘Warm Minimalism’ ก้าวข้ามความเรียบง่ายสู่สุนทรียะที่มีความหมาย
"HAY APAC TOUR 2025" เดินทางสู่กรุงเทพฯ ต่อจากเมืองโตเกียว และเซี่ยงไฮ้ สะท้อนงานดีไซน์ตามแบบฉบับสแกนดิเนเวียน
เปิดเบื้องหลังกระบวนการสร้างสรรค์ของ Kenneth Cobonpue ไอคอนด้านการออกแบบจากฟิลิปปินส์
Topics
นิตนดา พันธุ์พิพัฒน์ แอร์เว บรรณาธิการด้านสไตล์ มีประสบการณ์การทำงานกับสื่อแฟชั่นชั้นนำอย่าง Grazia, Town & Country และ Vogue Thailand อีกทั้งยังเคยทำงานด้านการตลาดให้กับแบรนด์แฟชั่นระดับโลกอย่างหลากหลาย
