Nổi lên vào cuối thế kỷ 19 như một nỗ lực phá vỡ lối mòn học thuật, Art Nouveau đề cao sự hòa quyện giữa nghệ thuật và thủ công, giữa cấu trúc và trang trí, với những đường cong mềm mại lấy cảm hứng từ thiên nhiên. Tinh thần ấy đã du nhập vào Đông Dương, trong đó có Hotel Majestic - khách sạn di sản bên sông Sài Gòn
Trong dòng chảy kiến trúc châu Âu cuối thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20, Art Nouveau nổi lên như một nỗ lực làm mới ngôn ngữ tạo hình, vượt thoát khỏi chủ nghĩa mô phỏng lịch sử vốn thống trị phần lớn mỹ thuật và thiết kế thế kỷ 19. Thuật ngữ Art Nouveau lần đầu xuất hiện vào những năm 1880 trên tạp chí L’Art Moderne của Bỉ để mô tả các tác phẩm của nhóm Les Vingt – gồm hai mươi họa sĩ và nhà điêu khắc tìm kiếm sự cải cách thông qua nghệ thuật. Cũng như nhiều nghệ sĩ cùng thời ở châu Âu và Mỹ, Les Vingt chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các lý thuyết gia như Viollet-le-Duc và John Ruskin, những người chủ trương xóa nhòa ranh giới giữa nghệ thuật “thuần túy” và nghệ thuật “trang trí”, cổ vũ cho sự thống nhất của mọi loại hình sáng tạo.
Xem thêm: Legacy 50: Những kiến trúc sư đã “tạo hình” cho ký ức Sài Gòn

Above Hôtel Tassel do Victor Horta thiết kế. Ảnh: © Limes.Media/Tim Schnarr
Từ tinh thần đó, kết hợp với ảnh hưởng của phong trào Arts and Crafts và tư tưởng xã hội tiến bộ của William Morris, Art Nouveau hướng đến việc dung hòa giữa nghệ thuật và thủ công, kiến tạo nên một “tác phẩm nghệ thuật toàn diện” nơi kiến trúc, nội thất, thủ công mỹ nghệ và nghệ thuật trang trí cùng hội tụ trong một tổng thể trọn vẹn và nâng đỡ tinh thần. Những công trình như Hôtel Tassel và Hôtel Van Eetvelde (Brussels, 1893–95) của Victor Horta và Henry van de Velde, Hill House (Charles Rennie Mackintosh & Margaret Macdonald), hay phòng ăn tại Palais Stoclet (Josef Hoffmann & Gustav Klimt) chính là hiện thân cho lý tưởng đó.

Above Cầu thang bên trong Hôtel Tassel do Victor Horta thiết kế. Ảnh: © Limes.Media/Tim Schnarr
Art Nouveau đưa thiên nhiên trở lại trong nhịp sống đô thị, làm mềm lại những mặt phẳng kỹ trị của kiến trúc hiện đại đang manh nha xuất hiện. Những hoa văn lặp lại trên lan can sắt, mái vòm kính uốn cong hay gờ chỉ tinh xảo trên mặt tiền không đơn thuần để làm đẹp, mà để kể lại một thời kỳ mà nghệ thuật và đời sống từng gắn bó như một chỉnh thể.

Above Ông Võ Văn Nhanh - Giám đốc khách sạn Majestic Saigon
Khi kiến trúc Art Nouveau bắt đầu len lỏi vào Việt Nam từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, nó mang theo những đường nét uốn lượn, tinh thần duy mỹ và khát vọng thoát ly khỏi các khuôn mẫu tân cổ điển vốn thống trị nghệ thuật phương Tây suốt thế kỷ 19. Tại Sài Gòn, phong cách này không phát triển rầm rộ nhưng để lại dấu vết tinh tế qua một số công trình đặc biệt. Trong làn sóng ấy, Hotel Majestic Saigon nổi bật như một minh chứng sống động đã diễn giải Art Nouveau theo cách riêng. Trong cuộc trò chuyện cùng ông Võ Văn Nhanh, Giám đốc khách sạn Majestic Saigon, chúng tôi có dịp nhìn lại những nét đẹp kiến trúc đã ẩn mình sâu trong lòng không gian này, lặng lẽ phục vụ cho đôi mắt của những du khách từ những ngày đầu đến nay.
“Vượt qua bao thăng trầm của lịch sử, Majestic vẫn là một dấu ấn kiến trúc độc đáo và là một không gian văn hóa tinh tế của Sài Gòn”, ông Võ Văn Nhanh - Giám đốc khách sạn Majestic Saigon, chia sẻ.

Above Khách sạn Majestic Saigon những năm 1920
Hotel Majestic Saigon không chỉ là một khách sạn ven sông xinh đẹp mà còn là một minh chứng sống động cho sự kết tinh giữa nghệ thuật kiến trúc và đời sống đô thị đầu thế kỷ 20. Được xây dựng năm 1925, khách sạn Majestic mang trên mình vẻ đẹp cổ điển pha lẫn dấu ấn Art Nouveau, từ hình khối đăng đối đến những bức tranh kính nhuốm màu thời gian, tất cả đã góp phần đưa nơi đây trở thành biểu tượng của một Sài Gòn thanh lịch.
Tọa lạc nơi góc phố giao nhau giữa đường Đồng Khởi và Bến Bạch Đằng, khách sạn Majestic Saigon lặng lẽ chứng kiến một thế kỷ đổi thay của thành phố. Được xây dựng vào năm 1925, khách sạn Majestic không chỉ là một công trình kiến trúc mang thẩm mỹ Pháp cổ điển, mà còn là biểu tượng của đời sống thượng lưu, giao thoa giữa những chuẩn mực Âu châu và tinh thần phóng khoáng phương Nam.

Above Cầu thang sắt uốn lượn vẫn giữ nguyên vẻ đẹp năm xưa. Ảnh: Phúc Lê

Above Cầu thang sắt uốn lượn vẫn giữ nguyên vẻ đẹp năm xưa. Ảnh: Phúc Lê
Trong quá trình phát triển không thể tránh khỏi những sự tác động mới, nhưng Majestic chọn con đường bảo tồn thận trọng. Những đợt trùng tu được tiến hành như giải pháp hài hòa giữa lưu giữ và thích ứng, giữ nguyên các chi tiết gốc - từ tay vịn cầu thang bằng sắt uốn, những ô kính màu rực rỡ, đến các khung cửa sổ cong duyên dáng hướng ra sông Sài Gòn. Ông Võ Văn Nhanh, Giám đốc Hotel Majestic Saigon chia sẻ: “Việc trùng tu Majestic là một bài toán đầy thách thức, đòi hỏi sự tỉ mỉ và tôn trọng tuyệt đối đối với các giá trị nguyên bản. Chúng tôi đã kết hợp hài giữa việc bảo tồn những yếu tố làm nên linh hồn của khách sạn và việc trang bị các tiện nghi hiện đại để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng”.
Đọc thêm: 7 khách sạn toàn cầu biến di sản văn hóa thành điểm nhấn kiến trúc

Above Sảnh chính mang dáng dấp cổ điển với trần cao, cột trụ lớn và những chi tiết gờ phào được xử lý công phu. Ảnh: Phúc Lê
Được thiết kế mang đậm thẩm mỹ Art Nouveau, trải qua nhiều lần trùng tu hiện đại, sau lại được quay về với nét thẩm mỹ ban đầu. Khách sạn mang những đường nét uốn cong đầy lãng mạn của sắt, những đường diềm hoa lá men theo khắp các khối trần, phù điêu trang trí tường, lặng lẽ điểm tô cho nét đẹp cổ điển qua năm tháng.
Sảnh chính mang dáng dấp cổ điển với trần cao, cột trụ lớn và những chi tiết gờ phào được xử lý công phu. Sàn lát gạch bông truyền thống xen kẽ với đá cẩm thạch, trong khi ánh sáng từ những chùm đèn pha lê tạo nên bầu không khí vừa trang trọng vừa hoài niệm. Dù đã qua nhiều đợt trùng tu, phần lớn các yếu tố nội thất vẫn giữ được tinh thần của thiết kế ban đầu.

Above Góc bàn trang điểm kiểu cổ điển trong phòng. Ảnh: Phúc Lê

Above Không gian phòng cổ điển. Ảnh: Phúc Lê
Thay vào đó là sự hiện diện của đồ gỗ sẫm màu, những ô cửa sổ mái vòm, và ban công kiểu Pháp hướng ra sông Sài Gòn. Không gian ở đây dường như được giữ lại để kể một câu chuyện, hơn là chỉ để phục vụ công năng lưu trú. Mỗi chi tiết - từ tay nắm cửa bằng đồng, đến những bức tranh kính màu xuất hiện xuyên suốt không gian, tất cả góp phần xây dựng cảm giác về một nơi từng chứng kiến nhiều thời khắc thăng trầm của thành phố.
Đừng bỏ lỡ: 5 khách sạn “thủy cung” nâng tầm trải nghiệm nghỉ dưỡng khắp Châu Á

Above Những khung cửa tranh kính rực rỡ ở sảnh khách sạn. Ảnh: Phúc Lê

Above Đèn chùm rực rỡ ở sảnh khách sạn. Ảnh: Phúc Lê
Khách sạn không chỉ là minh chứng cho dòng kiến trúc du nhập mà còn phản ánh tầng lớp xã hội đang hình thành ở Sài Gòn vào đầu thế kỷ 20: giới doanh nhân, trí thức và những người ngoại quốc sinh sống tại đây. Trong suốt quá trình hoạt động, nơi này đã đón tiếp nhiều nhân vật quan trọng trong và ngoài nước như: cố Tổng thống Pháp Francois Mitterrand, Thái tử Nhật Bản Akishino Fumihito, và Thái tử Đan Mạch Frederik André Henrik Christian. Ngoài ra, khách sạn còn là điểm dừng chân của những nhân vật nổi tiếng khác như Công chúa Thái Lan Maha Chakri Sring Dhorn, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long, nữ diễn viên điện ảnh Pháp Catherine Deneuve, và tiểu thuyết gia người Nhật Bản Kaiko Takeshi - người đã sống tại phòng 103 trong suốt hai năm.
“Nhà văn Nhật Bản Takeshi Kaiko đã chọn Majestic làm nơi lưu trú từ năm 1964 đến 1965 tại căn phòng số 103. Sự lựa chọn này càng khẳng định vị thế văn hóa đặc biệt của Majestic, không chỉ là một khách sạn sang trọng mà còn là không gian khơi nguồn cảm hứng sáng tạo”, ông Võ Văn Nhanh cho biết.

Above Bức tranh kính rực trỡ trên nhà hàng tầng thượng của khách sạn. Ảnh: Phúc Lê
Không gian quán cà phê trên tầng thượng cũng là chốn hẹn hò lãng mạn, với tầm nhìn bao quát bến Bạch Đằng và sông Sài Gòn. Dù ngày nay đã có thêm những điểm nhấn hiện đại, nhưng những hàng lan can sắt uốn và gạch lát nền vẫn lưu giữ không khí của một khách sạn lịch sử và giờ đây, đang chứng kiến nhiều sự đổi thay và phát triển của thành phố.
ĐỌC THÊM
Sức hút từ thiết kế không gian của những quán bar đáng ghé thăm
Home tour: Tính thẩm mỹ bền vững mà “không cũ kỹ” trong penthouse The Estella
Home tour: Căn hộ mang cảm hứng Ma-rốc trên “dãy nhà tỉ phú” trong lòng New York




