Light, crisp and best eaten at speed, tempura has its own set of quiet rules that shape everything from how it is served to how it is finished (Photo: bady abbas/Unsplash)
Cover Mỗi miếng tempura nóng giòn đều ẩn chứa những nguyên tắc thưởng thức rất riêng (Ảnh: bady abbas/Unsplash)
Light, crisp and best eaten at speed, tempura has its own set of quiet rules that shape everything from how it is served to how it is finished (Photo: bady abbas/Unsplash)

Mỗi miếng tempura nóng giòn đều ẩn chứa những nguyên tắc thưởng thức rất riêng

Tempura tưởng chừng là một món ăn đơn giản, nhưng trải nghiệm thưởng thức lại có những lớp lang riêng và đòi hỏi sự chú tâm. Việc biết được thứ tự ăn mỗi miếng, cách dùng gia vị và thời điểm thích hợp để đưa vào miệng có thể mang đến khác biệt đáng kể cho toàn bộ trải nghiệm. Đó cũng là lí do vì sao khi thưởng thức món ăn này, người ta thường bỏ bớt đi những lễ nghi và tập trung vào những gì đầu bếp đã dày công chuẩn bị. Dù được phục vụ trong không gian trang trọng hay bữa ăn thường ngày, nguyên tắc vẫn gần như không đổi: ăn nhanh, giữ lớp bột giòn và không để gia vị lấn át hương vị tự nhiên của nguyên liệu.

Đọc thêm: Mì ramen và cách ẩm thực Trung Quốc ảnh hưởng tới Nhật Bản

Nguồn gốc của món tempura

Tempura được cho là chịu ảnh hưởng từ các thương nhân và nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha đến Nhật Bản vào thế kỷ 16, mang theo kỹ thuật chiên rán vốn được sử dụng trong các mùa chay kiêng. Theo thời gian, những kỹ thuật này được người Nhật tiếp thu và cải biến, tinh chỉnh độ sệt của bột, nhiệt độ dầu và cách chọn nguyên liệu. Đến thời Edo, tempura đã trở thành một món ăn đường phố rất được ưa chuộng ở vùng Tokyo ngày nay, thường được bán tại các gánh hàng rong và thưởng thức ngay khi còn nóng. Nguồn gốc này lý giải vì sao cách thưởng thức tempura luôn gắn với sự nhanh chóng và tức thời hơn là chuẩn bị cầu kỳ.

Cách thưởng thức tempura đúng điệu

Tempura thường được phục vụ theo từng mẻ nhỏ. Điều này là có chủ đích vì lớp áo bột chỉ duy trì được độ mỏng giòn trong một khoảng thời gian ngắn. Tempura thường đi kèm nước chấm và muối để riêng hai bên. Mỗi miếng nên được ăn riêng lẻ, không kết hợp hay trộn lẫn với nhau.

Tatler Asia
Fresh from the fryer, tempura is best eaten in the brief window before steam softens its crisp coating (Photo: wirestock/freepik)
Above Tempura ngon nhất khi vừa mới chiên xong, trước khi hơi nóng làm mềm lớp vỏ giòn (Ảnh: wirestock/freepik)
Fresh from the fryer, tempura is best eaten in the brief window before steam softens its crisp coating (Photo: wirestock/freepik)

Tiết chế gia vị

Hầu hết các phần tempura đều đi kèm tentsuyu, một loại nước chấm làm từ nước tương, dashi và mirin, mang vị umami đậm đà nhưng không quá nặng. Nước chấm thường được giữ ấm để không làm nguội tempura hay ảnh hưởng đến kết cấu lớp vỏ. Bên cạnh đó, thực khách thường được phục vụ thêm một đĩa muối nhỏ, có thể là muối biển thông thường hoặc muối có hương vị tùy theo từng nhà hàng.

Cách dùng gia vị ảnh hưởng trực tiếp đến cả kết cấu lẫn hương vị tempura. Tentsuyu nên được dùng vừa phải thay vì nhúng đẫm để không làm mất đi độ giòn. Nhiều thực khách chỉ chấm phần cá hoặc rau của miếng tempura để hạn chế việc lớp bột tiếp xúc quá nhiều với nước chấm.

Dùng đũa nhẹ nhàng

Tempura thường được ăn bằng đũa, vậy nên cách dùng đũa rất quan trọng vì lớp bột mỏng manh hoàn toàn có thể vỡ nếu thao tác quá mạnh. Cách tốt nhất là gắp ở giữa miếng tempura thay vì ở hai đầu với một lực thật nhẹ nhàng. Nếu là tempura tôm hoặc lá tía tô thì điểm dễ gắp nhất nằm ở phần đuôi tôm và cuống lá.

Với những miếng tempura lớn, cách thông thường là dùng đũa ấn nhẹ qua lớp bột, để miếng tempura tách dọc theo đường cắt tự nhiên của nguyên liệu bên trong. Thao tác này thường được thực hiện khi tempura đã được đặt trên đĩa, không phải khi đang gắp từ khay chung. Nếu miếng tempura quá lớn để ăn trọn trong một lần, hãy tách thành hai phần nhỏ hơn trước khi đưa lên miệng. Cách này giúp kiểm soát lớp bột tốt hơn và tránh việc tempura bị vỡ vụn giữa chừng, ảnh hưởng đến cả kết cấu lẫn hình thức.

Đừng bỏ lỡ: Fugu (cá nóc): Từ cực độc đến cực phẩm

Tatler Asia
Light batter, precise timing: tempura is a study in texture as much as flavour, from first dip to final bite (Photo: topntp26/freepik)
Above Lớp bột mỏng giòn của tempura là tổng hòa của kết cấu và hương vị, từ lúc tẩm bột đến khi thưởng thức cuối cùng (Ảnh: topntp26/freepik)
Light batter, precise timing: tempura is a study in texture as much as flavour, from first dip to final bite (Photo: topntp26/freepik)

Thưởng thức ngay khi lớp bột còn giòn

Tempura ngon nhất khi được thưởng thức ngay khi phục vụ, khi lớp bột còn giữ được độ mỏng giòn từ dầu chiên và phần nhân bên trong vẫn còn nóng. Lớp áo mỏng và xốp sẽ nhanh chóng hấp thu hơi nước từ nguyên liệu bên trong. Khi hơi nóng ấy thoát dần, lớp vỏ mềm đi đáng kể và sự tương phản giòn ngoài - mềm trong cũng mất đi. Quá trình này diễn ra nhanh hơn với những nguyên liệu giữ nhiều độ ẩm sau khi chiên như tôm và các loại rau xanh. Do đó, một khoảng trễ ngắn ngủi cũng đã đủ để làm thay đổi kết cấu đáng kể và làm giảm đi hương vị của tempura.

Khi được phục vụ nhiều miếng tempura cùng lúc, thứ tự ăn nên được quyết định bởi nguyên liệu thay vì sở thích cá nhân. Các đầu bếp thường bắt đầu với rau củ như lá tía tô, bí ngô hay đậu que, vì chúng ít ngấm dầu và giúp vị giác quen dần với lớp bột. Sau đó là cá thịt trắng hoặc hải sản mềm, rồi đến những nguyên liệu đậm đà và chắc thịt hơn như tôm và các loại cá khác.

Trong một số bữa ăn theo phong cách omakase, thứ tự còn được quyết định bởi chính chiếc chảo chiên. Những nguyên liệu chín nhanh hoặc cần nhiệt độ thấp hơn sẽ được phục vụ trước, trong khi những loại cần nhiệt cao hơn hoặc chiên lâu hơn sẽ xuất hiện sau. Cách sắp xếp này giúp đảm bảo từng miếng tempura lên đĩa thực khách ở trạng thái giòn tối ưu nhất.

Kết hợp với các món ăn kèm đơn giản

Tempura thường được ăn cùng những món ăn trung tính, có khả năng hút dầu và nước chấm mà không làm thay đổi hương vị như cơm hoặc mì soba. Cơm mang lại sự cân bằng và giảm ngấy, trong khi mì soba mang đến sự thanh mát nhẹ nhàng khi dùng lạnh, đặc biệt phù hợp vào những ngày thời tiết nóng.

Thực phẩm muối chua như củ cải ngâm hoặc dưa muối cũng thường được phục vụ để tạo vị chua và mặn, giúp hạn chế cảm giác ngấy dầu và làm mới vị giác khi thưởng thức nhiều loại tempura khác nhau, để những khác biệt tinh tế về hương vị và kết cấu vẫn được cảm nhận rõ ràng. Trà xanh cũng là một lựa chọn phù hợp nhờ vị đắng nhẹ và cảm giác thanh lọc, đặc biệt trong những bữa ăn kéo dài hoặc omakase nhiều món nối tiếp nhau.


Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “How to eat tempura: a practical guide to enjoying the Japanese dish” của Chonx Tibajia, đăng trên Tatler Global