“Có điều gì sống động nhất mà anh muốn chia sẻ lúc này không?”, người viết mở đầu cuộc đối thoại. Tài đáp, trong sự chân thành không giấu cả niềm vui lẫn hồi hộp: “Anh cảm thấy việc có một tạp chí đăng bài về mình sẽ là một kỷ niệm quý báu. Anh rất háo hức, nhưng thật ra cũng chưa biết chia sẻ gì, vì đối với anh, những gì mình làm được vẫn còn rất khiêm nhường…”
Người chia sẻ những điều này là Đào Duy Tài, đồng sáng lập kênh Bếp bên sườn đồi cùng với Nguyễn Trọng Hiếu. Dù mới chỉ thành lập chưa đến 3 năm, Bếp bên sườn đồi đã thu hút 434.000 người theo dõi, được biết đến rộng rãi qua nhiều chuỗi video mang tính nhân văn sâu sắc và lọt vào Top 5 “Nhà sáng tạo nội dung triển vọng” tại Vietnam iContent Awards 2024.
Với nhiều người, ba năm là khoảng thời gian ngắn ngủi, nhưng với Tài và Hiếu, đó là cả một hành trình đầy những ngày tháng gian khó, những thất vọng chồng chất, và vô vàn câu hỏi không lời đáp. Nhưng họ đã không từ bỏ. Trái lại, còn mang trái tim của mình đem hong khô sau những ngày giông bão, để san sẻ nó đến cho rất nhiều người.
Đọc thêm: Tatler Best of Vietnam 2026: Danh sách đề cử Khách sạn, Nhà hàng và Quán bar khu vực Việt Nam
Khi ánh đèn quê dần tắt

Above Ảnh: Bếp bên sườn đồi
Bây giờ, em sẽ là trở thành người đi cùng anh từ những ngày đầu và nhìn lại hành trình ba năm vừa qua, đâu là điều anh muốn kể cho em nghe nhất?
Anh muốn nhớ lại khoảnh khắc mình về quê và clip đầu tiên anh làm. Đó là clip mà anh thông báo mình nghỉ việc. Hình ảnh anh thu xếp đồ đạc trong phòng, rồi về nhà nói với ba má là con về ở luôn… đó là khoảnh khắc mà mỗi lần xem lại, anh đều rất cảm xúc.
Em đã thấy chạm kể từ chiếc clip đầu tiên đó, nhưng ngồi đây với anh, em thật sự muốn hỏi: điều gì khiến anh đưa ra quyết định như vậy?
Anh là một người sống rất hoài niệm nhưng cũng giống như nhiều người vì mưu sinh nên phải đến sống ở thành phố. Người trẻ ra đi, rồi người già cũng đi… có người theo con, có người mất, những ngôi nhà quê dần tắt bóng đèn. Em có tưởng tượng được một ngôi làng chỉ có vài chục căn nhà, nhưng đi từ đầu tới cuối xóm đều tối đen… Anh chợt sợ hãi đến một ngày, ngôi nhà của mình cũng sẽ rơi vào hoàn cảnh như thế…
Em thấy đó vừa là một nỗi hoài niệm xót xa, vừa là một nỗi trăn trở rất lớn, vì rời phố có nghĩa là đối diện với rất điều bất định ở quê?
Thật ra, ban đầu anh chỉ muốn giải thoát mình khỏi cuộc sống đã quá ngột ngạt ở thành phố. Về quê có gia đình, rồi thì mình ăn cơm với mắm, với muối thôi, cũng được. Nhưng khi đối diện với khoản tiền tiết kiệm bay vèo chỉ trong vòng vài tháng, anh sốc, không biết việc gì sẽ diễn ra tiếp theo. Anh đã phải bán đi chiếc máy quay là người bạn suốt quãng đời làm báo của mình, chỉ vì số tiền đó sẽ giúp mình trang trải được thêm vài tháng nữa.

Above Trọng Hiếu trong căn bếp của Bếp bên sườn đồi

Above Những món ăn xưa lần lượt được Hiếu và Tài làm sống dậy trong căn bếp này, lan tỏa sự trù phú của ẩm thực Quảng Nam


Khó khăn như vậy, anh lấy đâu ra cảm hứng để làm video?
Trong một năm đầu tiên, anh chỉ ghi lại những hình ảnh cuộc sống hàng ngày. Những clip đầu tiên tự sự lắm. Anh cứ dùng đi dùng lại hai từ “chữa lành”. Anh nghĩ lúc đó mình đã rơi vào trầm cảm rồi, nhưng anh vẫn muốn sống. Anh không muốn biến mất. Anh không muốn từ bỏ. Vậy nên anh rủ Hiếu làm clip, đầu tiên là vì nhớ nghề, nhưng cũng vì có chút tự nhủ: biết đâu có người lắng nghe, mình sẽ vơi bớt cảm giác cô đơn, và biết đâu cũng có nhiều người giống như mình, họ sẽ thấy được san sẻ khi xem những video hàng ngày của mình như vậy.
Nhưng mạng xã hội thật kỳ diệu. Người ta bắt đầu để lại bình luận và nhắn tin. Bỗng nhiên, anh thấy thêm tin tưởng vào hành trình. Có những người chẳng hề quen biết mà họ nói thương, rồi họ động viên mình. Anh nghĩ ngôn từ thực sự có khả năng chữa lành. Vậy nên anh cũng nỗ lực tìm kiếm những từ ngữ tốt đẹp để truyền tải vào các video.
Đọc thêm: Những quy tắc khi đi ăn nhà hàng để không trở thành thực khách khiếm nhã




Above Những nguyên liệu đơn giản của quê nhà, hóa thành những tác phẩm cầu kỳ, đặc sắc
Nếu có thể dùng một từ để đặt cho năm đầu tiên của anh ở quê thì đó là gì?
Anh nghĩ có thể gọi là “Tự chữa lành”. Nó cho anh sức đề kháng và nhiều bài học để mình chấp nhận và trưởng thành. Nhưng “chữa lành” nào cũng cần thực tế, vậy nên anh bước vào hành trình của năm thứ hai bằng việc… ra đi. Bọn anh rời nhà để tìm đến miền đất mới. Cũng từ đó, Tài và Hiếu chính thức trở thành nhà sáng tạo nội dung.
Những viên cà pha lê
Món ăn của Bếp bên sườn đồi thật sự rất thú vị và độc đáo. Ý tưởng cho chúng đến từ đâu, và các anh đã phải trải qua những gì để thực hiện chúng?
Đó là một quá trình lao động để tìm tòi và sáng tạo thật sự. Anh muốn mình phải tìm được câu chuyện đặc biệt nào đó để kể, vì anh tự trao cho mình trách nhiệm rằng nếu một ngày “Bếp bên sườn đồi” dừng lại, thì quê hương mình cũng đã đổi khác đi rất nhiều so với thời điểm mình bắt đầu rồi.
Công đoạn tìm kiếm công thức là khó khăn nhất. Mỗi ngày, anh đều dành thời gian tìm tư liệu, từ đó mới nghĩ ra ý tưởng và cách thức quay. Tất cả đều được tham khảo từ nguồn xác thực như sách báo, hay những công thức gia truyền từ người dân địa phương. Khi tìm kiếm, anh cũng không bao giờ dừng lại ở những trang báo đầu tiên, mà mò mẫm đến hàng trăm trang lưu trữ sau đó, hoặc đọc các bài viết đã được xuất bản từ cách đây nhiều năm. Đó đều là những kiến thức quý giá và gần như đã bị thất truyền. Anh cũng từng bất ngờ rất nhiều lần với những gì mình phát hiện ra.





“Đâu phải quê hương mình không có của ngon vật lạ, chỉ là do mình chưa tìm kiếm đủ sâu mà thôi”
Trong số những bất ngờ đó, có lần nào vô cùng đáng nhớ đối với anh không?
Có, bất ngờ gần đây nhất là với món mứt cà pháo. Lần đầu nghe tên món ấy, anh đã thấy… chợn bụng! Cà pháo thường chỉ chấm mắm tôm, ai lại đi làm mứt bao giờ. Nhưng anh đã nhìn thấy món này trong một lễ hội ẩm thực nên quyết tâm tìm được cách làm. Cũng phải qua bao nhiêu gian truân thì mới tìm thấy một bài báo từ cách đây… 10 năm! Anh bắt tay vào làm theo hướng dẫn. Quá trình đó hồi hộp lắm, nhưng khi nhìn thấy những trái cà màu trắng đục “biến hình” thành những viên pha lê trong suốt và giòn ngọt, cảm giác như mình chính là những vị vua chúa thời xưa vậy! Quá trình đó cho anh thấy sự vất vả và kỳ công của người xưa. Đâu phải quê hương mình không có của ngon vật lạ, chỉ là do mình chưa tìm kiếm đủ sâu mà thôi.

Above Món mứt cà pháo của Bếp bên sườn đồi
Bên cạnh việc xem món ăn cổ truyền như trung tâm của những nội dung độc đáo, anh còn có phát hiện gì mới không, chẳng hạn như… những thói quen rất tiến bộ mà người xưa để lại, hay lối sống bền vững một cách tự nhiên ở quê?
Có đấy. Bình thường, chẳng ai nghĩ một nắm đất có thể làm điều gì đặc biệt, đúng không? Thế nhưng từ xưa, ông bà ta đã nung đất bùn để chế biến món ăn. Việc bọn anh nhúng tay vào từng công đoạn nhỏ xíu, chẳng hạn như chắt nước vôi từ vỏ con xìa, đều không chỉ để cho người xem có thêm kiến thức, mà còn thể hiện sự trân quý với mẹ thiên nhiên. Em nghĩ xem… con xìa sống dưới bùn đất, vỏ của có thể tạo nước vôi, con người rắc vôi để làm tốt đất, từ đất mọc lên cây, từ cây lại cho ra những món ngon của lạ… Mọi thứ tạo nên một vòng tuần hoàn kỳ diệu. Nhưng đôi khi, nó cũng dẫn đến những tranh luận rất buồn cười.
Chẳng hạn như là?
Chẳng hạn như “con xìa” quê anh được gọi là “con dột” ở một nơi khác. Mọi người liền nảy ra tranh luận, tranh luận nhiều quá, mọi người lại kéo nhau vào “kênh ông Tí” (Bếp bên sườn đồi) để nghe giải thích và xem cách mình làm. Những điều đó khiến anh cảm thấy rất thú vị, và cũng ngày càng thêm tin vào những giá trị mình tạo ra.
Biết ơn, may mắn và kiên định

Above Năm 2025, Tài (bên trái) và Hiếu (bên phải) được vinh danh Nhà sáng tạo đạt giải Thước phim yêu nước, trong cuộc thi Yêu nước theo cách của bạn
Việc chạm tay vào nhiều kho báu ẩm thực như vậy có cho anh thêm cảm nhận gì về quê hương mình? Sau gần 3 năm gắn bó với công việc này, anh có phát hiện được ý nghĩa nào với nó không?
Mọi người hay nói bọn anh là những người “tiếp nối truyền thống”. Anh thấy rất vinh dự, hãnh diện và tự hào về điều này. Ngày trước, anh không hiểu vì sao có những bạn trẻ muốn về quê, làm nghề chân tay thay vì sử dụng máy móc. Nhưng sau khi làm công việc này, anh mới hiểu rằng… cái đẹp thật sự không nằm ở thành phẩm. Mọi người có thể thích những món ăn đẹp do bọn anh tạo ra, nhưng đối với anh, chúng chỉ đẹp bởi vì mình đã thật sự bắt tay vào làm, và mình làm được (cười).
Em cảm nhận như hai anh đang lạc vào hang của Thỏ Trắng (Alice in Wonderland). Một người bình thường, khi đứng trước hai lựa chọn: về quê và làm về ẩm thực, lại còn là ẩm thực Quảng Nam, một vùng đất khá khép nép bên cạnh các thủ phủ như Huế, Đà Nẵng, Hội An,... e sẽ không thấy hấp dẫn. Nhưng hai anh đã “rơi” vào chiếc hang đó và chẳng những không bị lạc, mà còn tự mở ra một thế giới của riêng mình?
Anh nổi da gà và muốn rơi nước mắt khi em nói như vậy… Anh cảm ơn vì mọi thứ đã xảy ra theo cách nó đã xảy ra. Bởi nếu không, anh đã không thể có cảm giác này: mỗi sáng thức dậy với sự háo hức về những món ăn mình sẽ khám phá, những con đường mình sẽ đi qua… Điều đó đủ để anh có thể chấp nhận những bất đồng trong lúc làm clip với Hiếu, những thành phẩm không được như ý muốn, thậm chí cả những video ít người xem. Miễn là ngày mai anh vẫn được tiếp tục làm công việc này, thì mọi thứ, anh đều có thể chấp nhận.
Trong đầu em bây giờ lấp lánh hình ảnh của những chùm mứt khổ qua. Em thấy quá trình của hai anh thật sự giống như những chùm mứt đó - được gột rửa, ngâm mình, chuyển đổi, để biến đắng thành ngọt, biến mềm thành giòn, lại còn khoác lên lớp đường đẹp lung linh. Nhìn lại hành trình ba năm, đâu là điều mà anh thấy giá trị nhất?
Bọn anh vẫn hay nói về sự biết ơn. Biết ơn vì bọn anh biết mình không có gì hơn người khác, nhưng vào những thời điểm bế tắc nhất trong đời, bọn anh còn đủ sức để tiếp tục, còn người động viên để mình tiến lên. Vì lòng biết ơn đó mà bọn anh luôn nhắc mình phải nỗ lực để trao đi những nội dung trong sạch, cho dù sau này có thế nào đi chăng nữa.
Tiếp theo là may mắn. Anh biết mình không phải là những người duy nhất bỏ phố về quê, nhưng nhiều người đã không đủ may mắn để đi tiếp hành trình này. Căn bếp mà bọn anh đang dùng để quay phim đã từng bị bỏ hoang suốt 10 năm, vậy mà kể từ khi bọn anh về cải tạo, nó đã không hề bị ảnh hưởng gì, mặc cho nhiều cơn bão đã quét qua miền Trung và có thể khiến mọi thứ biến mất trong tích tắc. Nếu đó không phải may mắn, thì còn có thể gọi là gì?
Cuối cùng là lòng kiên định. Đối với anh, kiên định là trạng thái mạnh mẽ hơn của việc tin vào chính mình. Kiên định cũng là cách để bọn anh thể hiện lòng biết ơn - không vì khó khăn thử thách mà quên đi những lời hứa với mọi người.
“Anh cảm ơn vì mọi thứ đã xảy ra theo cách nó đã xảy ra. Bởi nếu không, anh đã không thể mỗi sáng thức dậy với sự háo hức về những món ăn mình sẽ khám phá, những con đường mình sẽ đi qua… Miễn là ngày mai vẫn được tiếp tục làm công việc này, thì mọi thứ, anh đều có thể chấp nhận”
Hành trình đến đây có vẻ như đã trọn vẹn. Bắt đầu từ lòng biết ơn và kết thúc với sự kiên định. Biết ơn để tiếp tục, kiên định lại như một cách để trả ơn. Mọi thứ dường như có trong nhau và đang tuần hoàn tiếp nối. Em cảm thấy hành trình đến đây đã vừa vặn. Không biết anh thì sao?
Tới thời điểm hiện tại, ý nghĩa lớn nhất là khi nhìn lại quãng thời gian khó khăn đã qua, anh đã có thể nói lời cảm ơn. Kể cả mất việc, không được làm tiếp điều mình đam mê, kể cả khi đối diện với rất nhiều điều không tốt đẹp khác, thì anh giờ đây đã có thể mỉm cười, hiểu rằng mọi thứ đều có lý do của nó. Cảm ơn em đã lắng nghe, cười vào những lúc anh cảm thấy buồn cười và lắng lại những khi anh cảm thấy xúc động. Từ “trọn vẹn” mà em dùng sẽ là những gì anh ghi nhớ sau cuộc nói chuyện này.
Cảm ơn anh vì đã dành thời gian chia sẻ về một hành trình tuyệt vời. Chúc hai anh và Bếp bên sườn đồi sẽ ngày càng mở rộng hơn trong năm mới nhé.




