Master Blender Sandy Hyslop và triết lý “tinh hoa không vội vàng”

Được pha trộn từ 50 loại malts & grains whisky quý hiếm, Royal Salute 62 Gun Salute mang trong mình một câu chuyện, một độ tuổi, một “tính cách” riêng. Khi sáng tạo nên bản hòa ca này, ông làm thế nào để vừa giữ được cá tính của từng loại whisky, vừa đạt được sự hòa hợp tuyệt đối?

Sandy Hyslop: Việc phối trộn hơn 50 loại malts & grains whisky quý hiếm giống như chỉ huy một dàn nhạc giao hưởng vậy. Mỗi thành phần đều có chất giọng riêng, cá tính riêng, và nhiệm vụ của tôi là giúp chúng “hòa âm” một cách hoàn hảo.

Bước đầu tiên là phải thấu hiểu 'tính khí' của từng loại whisky. Có loại mạnh mẽ và đầy khói, số khác lại tinh tế và thoảng hương hoa, và nhiều loại đã trưởng thành qua hàng thập kỷ trong các loại thùng khác nhau - gỗ sồi Mỹ, sherry châu Âu, hoặc thậm chí những loại thùng ủ thử nghiệm. Mỗi tuần, tôi đánh giá hơn 1.500 mẫu, từ đó xây dựng một bản đồ hương vị trong tâm trí, để thấu hiểu cách các hương vị này tương tác với nhau. Vấn đề không chỉ nằm ở tuổi tác, mà chính là cá tính.

Với Bộ sưu tập 62 Gun Salute, tôi tiếp cận nó như soạn nhạc cho một bản giao hưởng. Phiên bản xanh The Original Reserve là nền tảng - những nốt hương trầm ấm, với cam ngọt, đào chín, vani và gia vị nhẹ. Trong khi đó, với phiên bản đỏ The American Oak Reserve, tôi đưa vào những tông màu tươi sáng và ngọt ngào hơn - vanilla fudge, bánh shortbread, trái cây nhiệt đới - bằng cách tăng tỷ lệ whisky ủ trong thùng gỗ sồi Mỹ, tất cả tạo nên sự hân hoan như khoảnh khắc trái tim rộn ràng chờ loạt tiếng đại bác đầu tiên khai hỏa. Và cuối cùng, The Peated Reserve chính là khúc cao trào đầy khói, với anh đào đen, honeycomb sô-cô-la sữa và bánh gừng, gợi lên hình ảnh làn khói tỏa ra sau hồi đại bác.  Hiện The Peated Reserve chưa được phân phối tại Việt Nam, nhưng tín đồ whisky có thể sở hữu phiên bản thú vị này ở các điểm bán lẻ du lịch toàn cầu với phiên bản Global Travel Retail (GTR).

Bí mật nằm ở sự kiên nhẫn và chính xác tuyệt đối. Tôi có thể điều chỉnh công thức chỉ một phần trăm nhỏ để đạt được sự cân bằng. Đó là một quá trình có thể kéo dài hàng tháng trời, nhưng khi bạn nếm thử thành phẩm cuối cùng và mọi nốt hương cùng cất lên trong hòa điệu, đó chính là khoảnh khắc bạn biết mình đã chạm tới sự hoàn hảo.

Ông nổi tiếng với việc thử nghiệm khoảng 1.500 mẫu whisky mỗi tuần - một hành trình của sự kiên nhẫn và chính xác phi thường. Trong những giờ phút tĩnh lặng đó, điều gì xuất hiện trong tâm trí ông? Là kỷ luật, bản năng, hay một trạng thái đã được hình thành nhờ thói quen?

Sandy Hyslop: 42 năm trong nghề nghe tưởng chừng như một chặng đường dài, vậy mà với tôi, thế giới whisky vẫn mênh mông như ngày đầu. Tôi vẫn là một kẻ lữ hành, và phía trước vẫn là những điều kỳ diệu chưa từng khám phá. Đến giờ, việc tạo ra một công thức phối trộn mới vẫn khiến tôi thao thức, và mỗi tuần, khi những mẫu whisky mới được mang đến, cảm giác háo hức trong tôi lại ùa về nguyên vẹn như thuở ban đầu.

Qua từng năm tháng dài đằng đẵng trong thùng gỗ, mỗi mẻ whisky âm thầm hấp thụ hơi thở của gỗ, của không khí, và của thời gian. Chúng vẫn khiến tôi bất ngờ như thể lần đầu gặp lại một người bạn cũ nay đã đổi khác. Công việc của tôi, suy cho cùng, là nghệ thuật đan cài những mảnh hương vị rời rạc sao cho chúng giao thoa đúng khoảnh khắc mà người thưởng thức mong đợi. Nếu phải diễn tả cảm xúc ấy, tôi sẽ gọi đó là sự hồi hộp trong tĩnh lặng – khoảnh khắc nín thở chờ đợi khi những giọt whisky bắt đầu cất tiếng thì thầm của riêng mình.

Không có ngày nào giống ngày nào, và có lẽ chính vì thế mà tôi vẫn ở lại, giữa mê lộ hổ phách này, với niềm say mê chưa từng nguôi.

Sự kiên nhẫn dường như là một “thành phần vô hình” trong mỗi bản phối. Làm sao ông nhận ra khoảnh khắc mà một loại whisky đã chạm đến độ chín hoàn hảo?

Sandy Hyslop: Nếu bạn hỏi các cộng sự của tôi, họ sẽ nói rằng tôi không hẳn là người kiên nhẫn (cười). Thế nhưng qua năm tháng, tôi đã học được rằng trong thế giới này, kiên nhẫn là yếu tố tối quan trọng, đặc biệt khi đánh giá và tìm ra “điểm chín ngọt ngào” trong quá trình ủ. Đó không phải là đức tính tôi có sẵn, mà là thứ tôi buộc phải học – học từ những thùng gỗ sồi lặng im, học từ sự biến chuyển chậm rãi của hương vị qua từng mùa. Nhận ra khoảnh khắc ấy không thể dựa vào may rủi, mà đến từ việc thử mẫu thường xuyên và một niềm tin tuyệt đối vào trực giác, thứ chỉ có được sau nhiều năm rèn luyện khứu giác để “cảm nhận” khi nào whisky đã thực sự sẵn sàng. 

Bạn thấy đấy, chúng tôi mất hàng thập kỷ để xây dựng niềm tin, nhưng chỉ cần một phút lơ đãng, một mẻ rượu vội vàng, là có thể làm sụp đổ tất cả. Vì vậy, tôi luôn tự nhắc mình phải tỉnh thức trong từng bước phối trộn bởi sự kiên nhẫn, rốt cuộc, chính là thành phần bí mật của mọi kiệt tác whisky.

Thế giới ngày nay tôn vinh sự đổi mới, trong khi nghệ thuật của ông lại đòi hỏi sự kiên nhẫn và đôi khi là tiết chế. Ông dung hòa thế nào giữa nhịp sống hiện đại hối hả và niềm tin rằng “sự sang trọng đích thực cần thời gian”?

Sandy Hyslop: Để trả lời câu hỏi này, dòng Royal Salute 21 Year Old Signature Edition chính là minh chứng sống động cho niềm tin ấy – một loại whisky đã trở thành nền tảng trong bộ sưu tập của chúng tôi từ năm 1953. Việc tiếp tục duy trì và tạo nên nó là một hành trình đòi hỏi sự kiên nhẫn phi thường, tính tiết chế và cam kết tuyệt đối với sự nhất quán. Giữ vững hương vị đặc trưng qua từng năm không chỉ là một thử thách, mà còn là đặc ân – thể hiện tinh thần cốt lõi của xa xỉ được tôi luyện qua thời gian.

Song song đó, chúng tôi vẫn luôn nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo và khám phá thông qua các phiên bản giới hạn như Fashion, Kingdom hay Polo Collections – nơi chúng tôi được mở rộng biên độ sáng tạo và phô diễn trọn vẹn nghệ thuật phối trộn bậc thầy. Nhưng thay vì đối lập, những sáng tạo ấy lại bổ trợ cho Signature Edition, tạo nên hai mặt của cùng một bản sắc: tính vĩnh cửu và sự cách tân, truyền thống và tiến hóa.

Theo ông, trực giác của một Master Blender có thể được truyền dạy, hay đó là điều chỉ có thể “trải nghiệm và thấu cảm” mới hiểu được?

Sandy Hyslop: Khứu giác chính là “vũ khí tối thượng” của một nhà phối trộn chuyên nghiệp. Sở hữu một khứu giác nhạy bén là điều cần thiết, nhưng khả năng diễn tả và định danh mùi hương mới là yếu tố quyết định. Bởi khứu giác luôn gắn liền với ký ức và trải nghiệm cá nhân, nên việc duy trì sự nhất quán trong cách mô tả trở thành một kỹ năng không thể thiếu.

Những kỹ năng kỹ thuật hay vốn từ chuyên môn có thể học được, nhưng nghệ thuật và trực giác trong việc phối trộn như biết khi nào nên thử nghiệm, hay cách giải mã những tín hiệu tinh tế từ giác quan, lại là thứ chỉ có thể tích lũy qua năm tháng và trải nghiệm sống. Chính vì thế, dám thử nghiệm và chấp nhận thất bại trong một vài lần thử là điều quan trọng nhất. Đó là cách duy nhất để tiến gần hơn đến bản năng tinh luyện của một bậc thầy hương vị.

Royal Salute khác biệt không chỉ bởi hương vị mà còn bởi thái độ: sự thanh lịch, tinh tế và trí tuệ. Khi hình dung người nâng ly Royal Salute 62 Gun Salute, ông thấy họ là ai?

Sandy Hyslop: Khi tôi hình dung cảnh ai đó nâng ly Royal Salute 62 Gun Salute, tôi thấy một con người không chỉ đơn thuần trân trọng một hương vị tuyệt hảo, mà còn thấu hiểu những ý nghĩa sâu xa đằng sau khoảnh khắc ấy. Đó phải là người coi trọng di sản, đề cao tay nghề thủ công, và khát khao những kết nối đích thực. Một người chọn cách đánh dấu cột mốc quan trọng không chỉ bằng một tuyệt phẩm phối trộn hiếm có, mà còn cùng với những con người thực sự quan trọng trong đời. Bởi với tôi, whisky luôn được sinh ra là để sẻ chia.

Sau hơn bốn thập kỷ gắn bó với whisky, bài học lớn nhất mà thời gian dạy ông là gì? Và khi những thế hệ tương lai thưởng thức các bản phối của ông, ông muốn họ cảm nhận được phần nào của chính mình trong đó?

Sandy Hyslop: Sau bốn thập kỷ gắn bó với thế giới whisky, bài học lớn nhất mà thời gian dạy tôi chính là: sự tinh thông không phải một đích đến, mà là một hành trình. 

Tôi vẫn bị cuốn hút bởi từng công đoạn trong quá trình chế tác whisky, một nghệ thuật luôn biết cách khiến người ta bất ngờ và truyền cảm hứng không ngừng. Một trong những điều khiến tôi tự hào nhất ở vai trò hiện tại là được dìu dắt thế hệ blender kế cận, lặng lẽ quan sát kỹ năng của họ được mài giũa, và bản lĩnh của họ ngày một vững vàng. Đó là lời nhắc rằng, nghề này không thuộc về riêng ai; đó là di sản mà chúng ta cùng nhau vun đắp.

Khi những thế hệ sau nâng ly thưởng thức những dòng whisky mà tôi từng góp phần tạo nên, tôi hy vọng họ sẽ cảm nhận được sự tận tâm, tỉ mỉ và niềm say mê lặng lẽ đã được gửi gắm trong từng giọt. Nhiều loại whisky trong số đó được tạo ra từ nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ trước khi được thưởng thức. Nếu họ có thể nhận ra trong hương vị ấy tinh thần cầu toàn và sự tôn kính dành cho thời gian thì tôi biết rằng, tôi sẽ biết rằng di sản của mình vẫn đang sống.

Hãy thưởng thức Royal Salute một cách có trách nhiệm.

ĐỌC NGAY

Vì sao Whisky ngày càng trở thành tài sản đầu tư của giới sưu tập nghiêm túc toàn cầu?

Royal Salute 62 Gun Salute: Khi nghệ thuật chế tác trở thành một nghi lễ hoàng gia

Những không gian bar định hình xu hướng thị trường cocktail cao cấp