Ceramic: “Vũ khí bí mật” tái định nghĩa tương lai của nghệ thuật chế tác đồng hồ

Mặc dù Rado là người khai phong mở lối, nhưng ngành đồng hồ phải mất nhiều năm mới bắt kịp. Nguyên nhân nằm ở độ khó và chi phí sản xuất. Gốm được tạo từ hợp chất như zirconium oxide, ép khuôn rồi nung ở nhiệt độ cực cao, với tỷ lệ thất bại có thể lên đến 30%.

Khâu hoàn thiện lại càng phức tạp. Gốm không thể gia công như kim loại, và việc đánh bóng đòi hỏi công cụ lẫn kỹ thuật riêng biệt. Từng chi tiết nhỏ đều cần độ chính xác cao. Với những thương hiệu quen làm việc trên thép hay vàng, gốm sứ là thử thách không nhỏ.

Tuy nhiên, phần thưởng tương xứng với công sức. Gốm sứ nhẹ hơn thép, không gây dị ứng, không truyền nhiệt và gần như không thể trầy xước. Khi kỹ thuật được làm chủ, chất liệu này nhanh chóng hiện diện từ đồng hồ thể thao, thời trang đến cao cấp.

Xem thêm: Vì sao đồng hồ Louis Vuitton Monterey đang khiến giới sưu tầm phát sốt?

Vậy điều gì khiến gốm sứ trở thành “hiện tượng” trong ngành chế tác đồng hồ hiện nay? Có ba nguyên nhân chính, trong đó quan trọng nhất là công nghệ. Nhờ cải tiến trong quá trình nung và tạo sắc tố, gốm sứ ngày nay có thể mang màu sắc tươi sáng, đồng đều và bền màu hơn bao giờ hết.

Hublot là thương hiệu tiên phong trong mảng này. Dòng Big Bang năm 2025 xuất hiện với sắc đỏ, vàng, xanh bạc hà và xanh petrol rực rỡ – những tông màu từng được xem là không thể đạt được trên gốm. Thành công này đến từ quy trình xử lý sắc tố và nung độc quyền do phòng thí nghiệm vật liệu của Hublot nghiên cứu suốt hơn mười năm.

Trong khi đó, Chanel lại tiếp cận theo hướng couture. Sau năm năm phát triển, nhà mốt Pháp giới thiệu J12 Bleu với màu xanh navy sâu thẳm, vừa mờ vừa đậm, tránh được sắc tím hoặc xám thường gặp. Mẫu đồng hồ giữ nguyên đường nét thanh lịch của J12 nguyên bản, đồng thời mang chiều sâu mới, chứng minh rằng chỉ cần thay đổi màu sắc, toàn bộ tinh thần thiết kế có thể chuyển biến hoàn toàn.

Song song đó, Zenith cũng chọn sắc xanh làm tâm điểm trong lễ kỷ niệm 160 năm. Hãng ra mắt loạt đồng hồ gốm xanh với thiết kế đồng bộ từ vỏ, mặt số đến dây đeo, tạo hiệu ứng đơn sắc đầy sức hút. Những mẫu này không chỉ mang tính kỷ niệm mà còn khẳng định tầm nhìn của Zenith về gốm sứ như một ngôn ngữ thiết kế mới.

Điểm đặc biệt ở những chiếc đồng hồ này là gốm sứ không chỉ “mang màu sắc” mà chính là “màu sắc”. Sắc độ trong gốm không nằm trên bề mặt mà xuyên suốt toàn bộ vật liệu, vì thế không phai, không tróc và không mờ theo thời gian. Sự bền bỉ ấy khiến gốm sứ trở thành lựa chọn hấp dẫn với cả nhà sưu tầm và các tay chơi đồng hồ.

Gốm sứ còn mang lại cảm giác khác biệt khi đeo. Panerai đã kết hợp titan và gốm trong mẫu Submersible QuarantaQuattro Luna Rossa, tạo nên chất liệu Ti-Ceramitech vừa nhẹ vừa bền hơn. Nhờ đó, chiếc đồng hồ 44mm vốn nổi tiếng to bản trở nên cân đối, thanh lịch và dễ đeo hơn. 

Piaget cũng gây chú ý khi lần đầu sử dụng gốm cho dòng Polo Skeleton. Mẫu đồng hồ thể thao sang trọng siêu mỏng chỉ dày 7,9mm, mang sắc đen sâu thẳm và trọng lượng cực nhẹ, nhưng vẫn chứa đựng cỗ máy tinh xảo đặc trưng của Piaget.

Omega mở rộng ứng dụng gốm trong các dòng Aqua Terra và Planet Ocean. Năm nay, Aqua Terra xuất hiện với vành gốm màu nổi bật, còn Planet Ocean Worldtimer bằng gốm toàn phần giúp chiếc GMT lặn biển 45,5mm trở nên dễ đeo hơn nhiều so với kích thước thực tế.

Một số thương hiệu khác lại chọn gốm cho phong cách kín đáo. IWC là minh chứng điển hình. Sau khi giới thiệu vỏ gốm lần đầu năm 1986, hãng nay đưa chất liệu này trở lại trong mẫu Ingenieur biểu tượng của Genta. Toàn bộ vỏ và dây đeo bằng gốm đen mang đến cảm giác chắc chắn, bền bỉ và sang trọng một cách thầm lặng.

Gốm sứ không nhằm thay thế thép, mà đang mở ra cách tiếp cận mới trong thiết kế. Các thương hiệu ngày càng chú trọng đến việc tạo nên chiếc đồng hồ xoay quanh chất liệu, thay vì chỉ tập trung vào bộ máy.

Từ một vật liệu bị cho là khó chế tác và kén người dùng, gốm sứ đã trở thành phương tiện biểu đạt sáng tạo. Có thương hiệu tận dụng ưu điểm nhẹ để mang lại sự thoải mái, có thương hiệu hướng đến độ bền, và cũng có thương hiệu đơn giản chỉ muốn tôn vinh vẻ đẹp thuần túy.

Trong bối cảnh vật liệu ngày càng được xem trọng ngang hàng với bộ máy và tính năng, gốm sứ đã khẳng định vị thế riêng. Nó vừa mang tính thẩm mỹ, vừa thể hiện hiệu quả kỹ thuật, giúp những thiết kế quen thuộc mang diện mạo mới mà vẫn giữ nguyên bản sắc.

Giá trị của gốm sứ không chỉ ở cấu trúc vật liệu, mà còn ở khả năng truyền cảm xúc. Nó khiến người đeo cảm nhận chiếc đồng hồ không chỉ như công cụ đo thời gian, mà còn như một tác phẩm thể hiện phong cách và cá tính.

Bài viết được chuyển ngữ từ nội dung gốc “How ceramic went from fringe to mainstream in watchmaking” của tác giả Anandhi Gopinath, đăng tải trên Tatler Malaysia

ĐỌC NGAY

Khi ánh sáng gặp gỡ kiến trúc: Franck Muller Vanguard trở lại với diện mạo mới

Siêu phẩm Audemars Piguet Royal Oak là “chứng nhân” khoảnh khắc đón con gái thứ 3 của Rihanna

Tiếng và hình của thời gian: Vẻ đẹp nghệ thuật trong đồng hồ cơ khí